Από την Ιαπωνία με αγάπη: έκθεση στο Λονδίνο για τον NIGO

Για πολλούς, το όνομα NIGO μπορεί να μη λέει και πολλά με την πρώτη. Η επιρροή του όμως είναι παντού.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Γεννημένος ως Tomoaki Nagao, ο 55χρονος Ιάπωνας σχεδιαστής, DJ, παραγωγός και επιχειρηματίας είναι περισσότερο γνωστός ως ο ιδρυτής του streetwear κολοσσού A Bathing Ape (BAPE), μακροχρόνιος συνεργάτης του Pharrell Williams και του Virgil Abloh, και σημερινός καλλιτεχνικός διευθυντής του Kenzo.

Πολύ πριν η μόδα αποκτήσει εμμονή με τις διασταυρούμενες συνεργασίες, τις περιορισμένες κυκλοφορίες-φαινόμενο και τους δημιουργικούς διευθυντές που κινούνται ανάμεσα στη μουσική, το design και την πολυτέλεια, ο NIGO τα έκανε ήδη όλα αυτά.

Σήμερα, το Design Museum του Λονδίνου αφιερώνει την πρώτη του μεγάλη αναδρομική έκθεση στον επιδραστικό δημιουργό. Η έκθεση «NIGO: From Japan with Love» συγκεντρώνει περισσότερα από 700 αντικείμενα από όλη την καριέρα του, από ενδύματα και συλλεκτικά αντικείμενα, μέχρι έπιπλα, μουσικά ενθύμια και κομμάτια από το προσωπικό του αρχείο.

Η έκθεση παρακολουθεί το ταξίδι του από έφηβο με εμμονή με την αμερικανική κουλτούρα και τη συλλογή δίσκων, μέχρι μία από τις πιο επιδραστικές πολιτιστικές μορφές των τριών τελευταίων δεκαετιών.

Το Euronews Culture μίλησε με την επιμελήτρια της έκθεσης, Esme Hawes, για την κληρονομιά του NIGO, την πρόκληση να μεταφερθεί το τεράστιο δημιουργικό του σύμπαν σε μια μουσειακή έκθεση και γιατί η προσωπική του συλλογή ίσως είναι το κλειδί για να κατανοήσει κανείς όσα έχει κάνει.

Euronews Culture: Ποια ήταν η αρχική ιδέα πίσω από τη δημιουργία αυτής της έκθεσης και γιατί θεωρήσατε ότι τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή;

Esme Hawes: Ο NIGO είναι τεράστιο όνομα στην Ασία, αλλά στην Ευρώπη και τον δυτικό κόσμο γενικότερα δεν είναι τόσο γνωστός – αν και ο κόσμος αναγνωρίζει αμέσως τα brands του. Απλώς συχνά δεν έχει γίνει η σύνδεση ανάμεσα σε αυτά και το πρόσωπο που κρύβεται από πίσω.

Έτσι, στο μουσείο θέλαμε πολύ να εξερευνήσουμε ποιος είναι ο ρόλος ενός creative director, κάτι με το οποίο έχει ταυτιστεί ο NIGO. Δεν είναι τόσο ο παραδοσιακός σχεδιαστής μόδας, με την παλιά έννοια, όσο ένας creative director και δημιουργός brands. Για εμάς, ως μουσείο design, αυτό είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον, γιατί προσφέρει μια πολύ σύγχρονη ματιά στο τι σημαίνει «σχεδιαστής» σήμερα. Μας ενδιαφέρουν λιγότερο οι άνθρωποι που είναι εξαιρετικοί στο να σχεδιάζουν μια ιδέα στο χαρτί και περισσότερο εκείνοι που μπορούν να φέρνουν συνεργάτες κοντά και να χτίζουν ολόκληρα σύμπαντα πάνω σε αυτό – και αυτό είναι κάτι που ο NIGO το κάνει εξαιρετικά καλά.

Θέλαμε επίσης να αναδείξουμε ότι ο NIGO είναι μανιώδης συλλέκτης, και αυτό σε όλη του τη ζωή – νομίζω από τότε που ήταν παιδί. Έχει κρατήσει σχεδόν ολόκληρη αυτή τη συλλογή και τη χρησιμοποιεί σχεδόν σαν εργαλειοθήκη, αναζητώντας έμπνευση και αντλώντας στοιχεία από αυτήν σε όλα του τα πρότζεκτ, ακόμη και τώρα που έχει περάσει τα πενήντα.

Πόσο ενεργά συμμετείχε ο NIGO στην έκθεση;

Ο NIGO συμμετείχε απίστευτα ενεργά από την πρώτη στιγμή, κάτι που για εμάς είναι καταπληκτικό. Είναι τεράστια τιμή, γιατί ο NIGO είναι ένας τρομερός συνεργάτης – το βλέπει κανείς σε όλα τα brands και τα πρότζεκτ με τα οποία έχει δουλέψει. Είναι πολύ σπάνιο να δουλεύει μόνος· εντάσσει στη διαδικασία του πάρα πολλούς και διαφορετικούς δημιουργούς και σχεδιαστές.

Ήταν πολύ ενεργός στην επιλογή των ίδιων των αντικειμένων που εκτίθενται. Η πλειονότητα προέρχεται από τη δική του συλλογή – περίπου το 90%. Εγώ η ίδια ταξίδεψα στο Τόκιο, τον συνάντησα, μίλησα μαζί του για τη συλλογή του, για το τι θεωρεί σημαντικό, ποια είναι τα αγαπημένα του κομμάτια – όλα αυτά για να χτίσουμε την αφήγηση της έκθεσης. Συμμετείχε επίσης πολύ και στον σχεδιασμό της ίδιας της έκθεσης, δουλεύοντας με τους εκθεσιακούς μας σχεδιαστές, τόσο τους αρχιτέκτονες όσο και τους 2D σχεδιαστές.

Σας εξέπληξε κάτι στον NIGO όταν τον γνωρίσατε από κοντά;

Είναι ένας απίστευτα ταπεινός άνθρωπος, για κάποιον που έχει μια τόσο φοβερή, γεμάτη καριέρα και έχει συνεργαστεί με τους καλύτερους. Αυτή η ταπεινότητα με εξέπληξε, αλλά νομίζω πως είναι ένας πολύ όμορφος τρόπος να δουλεύεις.

Κάτι που είναι πραγματικά σπουδαίο στον NIGO είναι ότι έχει πάντα τρομερή διάθεση να μαθαίνει – και νομίζω πως αυτός είναι ένας από τους λόγους που έχει πετύχει τόσο πολύ. Η ικανότητα να βλέπεις τον εαυτό σου σχεδόν πάντα ως μαθητή, να νιώθεις ότι υπάρχουν ακόμη τόσα πολλά που μπορείς να μάθεις για να βελτιωθείς, είναι μια πολύ όμορφη στάση.

Η έκθεση χωρίζεται σε τέσσερις ενότητες. Μπορείτε να μας τις περιγράψετε;

Ναι, είναι τέσσερις ενότητες και σε μεγάλο βαθμό ακολουθούν χρονολογική σειρά. Ξεκινάμε με μια αναπαράσταση του εφηβικού υπνοδωματίου του NIGO. Έχει κρατήσει τα πάντα από τότε που ήταν περίπου έξι ετών, κάτι που είναι πραγματικά εντυπωσιακό.

Από εκεί περνάμε στον NIGO ως συλλέκτη, γιατί, όπως έλεγα, η συλλογή του είναι κεντρικό στοιχείο της πρακτικής του. Όταν αρχίσεις να κοιτάς τη συλλογή του και γνωρίζεις αρκετά καλά την καριέρα του, μπορείς να δεις πραγματικά εντυπωσιακές αντιστοιχίες ανάμεσα σε αυτά που συλλέγει, σε όσα παρατηρεί και σε όσα στη συνέχεια σχεδιάζει.

Έχουμε επίσης συνεργαστεί με την USM, μια εταιρεία αρθρωτής επίπλωσης – ο NIGO χρησιμοποιεί τα έπιπλά της για να εκθέτει τη συλλογή του στο στούντιό του στο Τόκιο. Έτσι, έχουμε δημιουργήσει σχεδόν μια αναπαράσταση του τρόπου με τον οποίο αποθηκεύει τη συλλογή του, χρησιμοποιώντας έπιπλα της USM.

Η τρίτη ενότητα αφορά ουσιαστικά το «φαινόμενο NIGO» – ένα λογοπαίγνιο με το λεγόμενο «φαινόμενο Κέιτ Μίντλτον». Όταν η Kate Middleton φοράει ένα φόρεμα, αυτό εξαντλείται παντού. Η ιδέα ότι όταν ένα συγκεκριμένο πρόσωπο συνδέεται με ένα brand, το όνομά του και η κληρονομιά του το κάνουν δημοφιλές και επιθυμητό. Έτσι, ο NIGO δεν έχει γίνει μόνο ένας καταπληκτικός συνεργάτης για τα δικά του brands, αλλά πλέον τον αναζητούν σχεδόν όλοι – η Uniqlo, η Adidas, η Nike – όλα αυτά τα μεγάλα brands που θέλουν να συνεργαστούν μαζί του.

Η τελευταία ενότητα επικεντρώνεται σε όσα τον ενδιαφέρουν σήμερα. Ο NIGO είναι κάποιος που συνεχώς αναζητά τρόπους να μάθει και να διευρύνει τις γνώσεις του και έχει μπει πλέον σε μια φάση όπου τον συναρπάζει η παραδοσιακή ιαπωνική κουλτούρα και οι πρακτικές της. Εκπαιδεύεται ως τελετάρχης της ιαπωνικής τελετής τσαγιού και φτιάχνει επίσης πολύ όμορφα κεραμικά σκεύη, τα οποία χρησιμοποιεί στην τελετή.

Ποιες ήταν οι πρώιμες επιρροές του NIGO;

Ακόμη κι από τα έξι του χρόνια περίπου, ήταν εντελώς γοητευμένος από την αμερικανική κουλτούρα – οτιδήποτε ερχόταν από τις ΗΠΑ. Συλλέγει αμερικανικά περιοδικά, παιχνίδια της Disney όπως ο Ντόναλντ Ντακ, τέτοια πράγματα. Αυτό συνδέεται και με όσα συνέβαιναν στην Ιαπωνία όπου μεγάλωσε – την εισροή αμερικανικής επιρροής μετά τον πόλεμο, λίγες δεκαετίες νωρίτερα. Έτσι, η αμερικανική κουλτούρα (Americana) είναι τεράστιο κομμάτι της συλλογής του.

Η μόδα τον ενδιέφερε επίσης πολύ, λόγω του ενδιαφέροντός του για τις υποκουλτούρες στην Ιαπωνία. Μεγάλωσε λίγο έξω από το Τόκιο, στη Miyabashi, αλλά πήγαινε συχνά στην πόλη για να ψωνίζει σε vintage μαγαζιά ρούχων και δίσκων, να κάνει σκέιτ και απλώς να κάνει βόλτες με φίλους. Έτσι, άρχισε να συλλέγει από πολύ μικρή ηλικία και βρέθηκε περιτριγυρισμένος από ποπ κουλτούρα και υποκουλτούρες από τα πρώτα εφηβικά του χρόνια.

Υπάρχουν αντικείμενα-σταθμοί που θα πρέπει να προσέξουν οι επισκέπτες;

Σε μία από τις πρώτες ενότητες υπάρχει ένα τζάκετ Levi’s, από τα πρώτα vintage ρούχα που αγόρασε ποτέ ο NIGO – νομίζω ήταν έφηβος τότε. Είναι ολοφάνερα φθαρμένο και πολύ αγαπημένο. Για εκείνον ήταν ένα εξαιρετικά συναρπαστικό κομμάτι, γιατί ήταν το πρώτο του βήμα στον κόσμο του vintage ρουχισμού.

Υπάρχει μια πολύ τρυφερή ιστορία ότι είπε ψέματα στη μητέρα του για το πόσο κόστισε, γιατί ήξερε πως θα πάθαινε σοκ αν μάθαινε πόσα είχε δώσει για ένα τζάκετ τζιν που ήταν σκισμένο.

Ένα ακόμη αντικείμενο που μου αρέσει πολύ προέρχεται από την πρώιμη εποχή της Bape. Είναι ένα δελτίο παραγγελίας από τότε που μόλις είχε ξεκινήσει την Bape και έκανε την παραγγελία για τα shell jackets και τα t-shirts – τα πρώτα κομμάτια που πούλησε ποτέ η Bathing Ape. Στο δελτίο παραγγελίας βλέπεις ότι παραγγέλνει μόνο πέντε τεμάχια από κάθε προϊόν, μια εξαιρετικά μικρή ποσότητα.

Ο ίδιος έχει πει ότι αυτό οφειλόταν στην οικονομική ανάγκη της εποχής, αλλά τελικά λειτούργησε περιορίζοντας πολύ την παραγωγή και δημιουργώντας τεράστιο hype.

Πόσο σημαντική είναι η μουσική για την έκθεση;

Πάρα πολύ. Όπως πιθανότατα ξέρετε, ο NIGO είναι DJ, ντράμερ, παραγωγός – έχει κάνει τα πάντα στον χώρο της μουσικής, έχει κυκλοφορήσει δικά του άλμπουμ και έχει δημιουργήσει δικές του δισκογραφικές.

Θέλαμε πραγματικά αυτό να αποτελέσει κεντρικό στοιχείο της έκθεσης, και ο ίδιος ο NIGO ήταν επίσης πολύ πρόθυμος η μουσική να παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο.

Έχουμε λοιπόν έναν σταθμό ακρόασης με playlists που έχει επιλέξει ο ίδιος ο NIGO – μουσική από καλλιτέχνες που έχει ο ίδιος παράγει, ή συγκροτήματα στα οποία έχει παίξει, όπως οι Teriyaki Boys, καθώς και από συνεργάτες του.

Ποια θεωρείτε ότι είναι η μεγαλύτερη επίδραση του NIGO στη μόδα;

Η συνεργασία είναι τεράστιο κομμάτι – και το να βλέπουμε το design και τη δημιουργία ως ένα ευρύ φάσμα, αντί να κλείνουμε τους ανθρώπους σε στεγανά, είτε αυτό είναι η μόδα είτε η μουσική.

Κάτι που ο NIGO κάνει εξαιρετικά καλά είναι να φέρνει κοντά δημιουργούς από διαφορετικούς κλάδους και να δημιουργεί πρότζεκτ που απλώνονται στη μόδα, την τέχνη, τη μουσική, το design – οτιδήποτε μπορεί να είναι. Νομίζω πως αυτό είναι κάτι σπάνιο και πολύ ιδιαίτερο στον τρόπο που δουλεύει.

Στα fashion shows του Kenzo, για παράδειγμα, είτε γράφει ο ίδιος τη μουσική είτε καλεί έναν συνεργάτη ή φίλο να το κάνει. Ολόκληρος ο χώρος είναι σχεδιασμένος από κάποιον με τον οποίο έχει ξαναδουλέψει – έναν αρχιτέκτονα ή σχεδιαστή. Προφανώς ο ίδιος ασχολείται με τα ρούχα, αλλά πρόκειται για μια ολόκληρη παραγωγή όπου κάθε μικρή λεπτομέρεια είναι μελετημένη.

Μια ολιστική, συνολική προσέγγιση στη δημιουργία και το design.

NIGO: From Japan with Love θα διαρκέσει έως τις 4 Οκτωβρίου 2026 στο Design Museum του Λονδίνου.