Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να προτείνει μέτρα για τον περιορισμό του εμπορίου της ΕΕ με ισραηλινούς οικισμούς, μετά τις πιέσεις κρατών-μελών σε υπουργική σύνοδο τη Δευτέρα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να παρουσιάσει προτάσεις για τον περιορισμό των εισαγωγών προϊόντων που προέρχονται από ισραηλινούς οικισμούς στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, ενόψει της συνάντησης των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ τον Ιούλιο, σύμφωνα με πέντε διπλωμάτες που μίλησαν στο Euronews.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ύστερα από αδιέξοδο που διαρκούσε επί μήνες, η εκτελεστική εξουσία της ΕΕ βρίσκεται υπό διαρκή πίεση από την πλειονότητα των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων να καταθέσει μια συγκεκριμένη πρόταση για τον περιορισμό του εμπορίου με τους οικισμούς, οι οποίοι θεωρούνται παράνομοι βάσει του διεθνούς δικαίου.
Κατά τη συνεδρίαση των υπουργών Εξωτερικών στο Λουξεμβούργο τη Δευτέρα, η επίτροπος αρμόδια για τη Μεσόγειο Ντουμπράβκα Σούιτσα ανέφερε ότι, λόγω της έντονης πίεσης από τα κράτη μέλη, η Επιτροπή θα καταρτίσει ορισμένες επιλογές πριν από την επόμενη υπουργική συνάντηση στις 13 Ιουλίου, όπως δήλωσαν πέντε διπλωματικές πηγές στο Euronews, υπό τον όρο της ανωνυμίας ώστε να μιλήσουν ελεύθερα.
Παραμένει πάντως ασαφές τι είδους επιλογές θα προταθούν. Μέχρι σήμερα, η Επιτροπή εμφανιζόταν απρόθυμη να καταθέσει προτάσεις για περιοριστικά μέτρα στο εμπόριο, δεδομένου ότι το Συμβούλιο δεν έχει καταφέρει να σχηματίσει ειδική πλειοψηφία για την αναστολή της Συμφωνίας Σύνδεσης ΕΕ–Ισραήλ, ενός πολύ πιο ουσιαστικού μέτρου που βρίσκεται ήδη στο τραπέζι.
«Μόνο τα προϊόντα που προέρχονται από το ίδιο το Ισραήλ απολαμβάνουν εμπορικών προτιμήσεων στο πλαίσιο της Συμφωνίας Σύνδεσης ΕΕ–Ισραήλ. Τα προϊόντα από τα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη δεν τυγχάνουν προτιμησιακής μεταχείρισης όταν εισάγονται στην ΕΕ», δήλωσε εκπρόσωπος της Επιτροπής στο Euronews.
Την περασμένη εβδομάδα, έκθεση (πηγή στα Αγγλικά)της οργάνωσης Global Echo Litigation Centre υποστήριξε ότι αγροτικά προϊόντα που παράγονται στα παλαιστινιακά εδάφη υπό ισραηλινή κατοχή εισέρχονται στην αγορά της ΕΕ με εσφαλμένη σήμανση ως νόμιμα ισραηλινά προϊόντα.
Αναφερόμενος στην έκθεση, ο εκπρόσωπος της Επιτροπής σημείωσε ότι οι επισημασθείσες αδυναμίες εξετάζονται προσεκτικά και ότι η εκτελεστική εξουσία της ΕΕ θα ενεργήσει αναλόγως, εάν προκύψουν αποδείξεις ότι οι κανόνες αυτοί έχουν εφαρμοστεί εσφαλμένα.
«Στο ζήτημα του εμπορίου με τους παράνομους οικισμούς, πολλά κράτη μέλη ζήτησαν προτάσεις από την Επιτροπή. Θα μεταφέρω αυτό το αίτημα και θα ζητήσω από την Επιτροπή να ετοιμάσει, έως το επόμενο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων, έναν κατάλογο επιλογών για πιθανά εμπορικά μέτρα, συμπεριλαμβανομένων μέτρων που αποσκοπούν στην αποτροπή εισαγωγής αγαθών που προέρχονται από παράνομους οικισμούς», δήλωσε στους δημοσιογράφους η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ Κάγια Κάλας μετά τη συνεδρίαση.
Το Ισραήλ έχει πρόσφατα θεσπίσει μέτρα με στόχο την ενίσχυση του ελέγχου του στη Δυτική Όχθη και την Ανατολική Ιερουσαλήμ, σε τομείς όπως η νομοθεσία για την ιδιοκτησία, ο χωροταξικός σχεδιασμός και οι άδειες, κινήσεις που αντίκεινται σε βασικές συμφωνίες που είχαν υπογραφεί στο πλαίσιο των ειρηνευτικών συμφωνιών του Όσλο το 1993.
Η δραστηριότητα εποικισμού στα παλαιστινιακά εδάφη θεωρείται παράνομη, με βάση γνωμοδότηση του 2024 του Διεθνούς Δικαστηρίου (ΔΔΧ), η οποία έκρινε ότι οι ισραηλινοί οικισμοί είναι αντίθετοι με το διεθνές δίκαιο.
Το 2019, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) έκρινε ότι τα τρόφιμα που παράγονται σε ισραηλινούς οικισμούς σε κατεχόμενα εδάφη πρέπει να φέρουν σαφή σήμανση ότι προέρχονται από «ισραηλινό οικισμό» και όχι απλώς την ένδειξη «Προϊόν Ισραήλ».
Μια πρόταση για την επιβολή δασμών σε προϊόντα από ισραηλινούς οικισμούς θα αποφασιζόταν με ειδική πλειοψηφία, που απαιτεί τη στήριξη τουλάχιστον 55% των κρατών μελών της ΕΕ τα οποία αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 65% του συνολικού πληθυσμού της Ένωσης.
Ομάδα κρατών μελών, μεταξύ των οποίων η Γαλλία και η Σουηδία, έχει ήδη ταχθεί υπέρ αυτής της προσέγγισης, υποστηρίζοντας ότι οι δασμοί εμπίπτουν στην εμπορική πολιτική και συνεπώς εγκρίνονται με ειδική πλειοψηφία.
Ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικού Εμπορίου, Νικολά Φορισιέ, δήλωσε στο Euronews πρόσφατα ότι ο περιορισμός του εμπορίου της ΕΕ με τους ισραηλινούς οικισμούς «δεν είναι επιθετικός, αλλά φυσιολογικός».
Αντίθετα, η Επιτροπή έχει παγώσει το ζήτημα, υποστηρίζοντας ότι τέτοιοι δασμοί θα συνιστούσαν κυρώσεις βάσει του δικαίου της ΕΕ, οι οποίες απαιτούν ομοφωνία μεταξύ των κρατών μελών, κάτι για το οποίο δεν υπάρχει συναίνεση.
Η Νομική Υπηρεσία του Συμβουλίου, το ισχυρό νομικό συμβουλευτικό όργανο του θεσμού, φέρεται να αμφισβήτησε αυτή την άποψη, ενισχύοντας την πίεση υπέρ εμπορικών περιορισμών για τον περιορισμό της παράνομης επέκτασης του Ισραήλ στη Δυτική Όχθη.
Η ισραηλινή κυβέρνηση απορρίπτει τον χαρακτηρισμό των οικισμών αυτών ως παράνομων και τους κατατάσσει ως «προσωρινούς χώρους».
Τον Μάιο, η ΕΕ υιοθέτησε περιοριστικά μέτρα κατά ακραίων εποίκων και των οργανώσεων που τους στηρίζουν, αφού η νέα ουγγρική κυβέρνηση ήρε το προηγούμενο βέτο που είχε επιβάλει στην κίνηση αυτή ο πρώην πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν.
«Υπήρξε σαφής κατανόηση ότι οι επιλογές πρέπει να είναι ξεκάθαρες. Θα μεταφέρω αυτό το μήνυμα στο κολέγιο των επιτρόπων», είπε η Κάλας.
Το άρθρο ενημερώθηκε με δήλωση εκπροσώπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.