Ο Τραμπ υπέγραψε την αρχική συμφωνία-πλαίσιο για αποκατάσταση του προπολεμικού status quo Ιράν–ΗΠΑ και για τερματισμό του πολέμου με το Ισραήλ που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε την Τετάρτη μια συμφωνία με το Ιράν, η οποία προβλέπει ότι η Τεχεράνη θα αραιώσει τα αποθέματά της σε υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο και ότι θα ανασταλούν οι κυρώσεις που υποστηρίζονται από τις ΗΠΑ σε βάρος της χώρας, επιτρέποντας άμεσα στο Ιράν να πουλά ελεύθερα το πετρέλαιό του, σε μια σημαντική παραχώρηση από την Ουάσινγκτον, σύμφωνα με τις λεπτομέρειες που έδωσαν στη δημοσιότητα και οι δύο χώρες.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η αρχική αυτή συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου τίθεται «αμέσως σε ισχύ» μετά την υπογραφή της από τους ηγέτες των δύο χωρών, ανέφερε σε ανάρτησή του στα κοινωνικά δίκτυα ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ, ο οποίος συνέβαλε στη διαμεσολάβηση της συμφωνίας.
Η συμφωνία προβλέπει μόνιμο τερματισμό των εχθροπραξιών και εκκινεί μια προθεσμία 60 ημερών διαπραγματεύσεων για την επίτευξη οριστικής συμφωνίας σχετικά με το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, αν και ο Τραμπ άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο επανάληψης των επιθέσεων. Φαίνεται επίσης να προσφέρει στο Ιράν σημαντικά άμεσα οφέλη, χωρίς να αποσπά ιδιαίτερα ανταλλάγματα.
Η συμφωνία καλυπτόταν επί ημέρες από μυστικότητα και σύγχυση. Αμερικανοί αξιωματούχοι αρνούνταν να αποκαλύψουν τους όρους της, ακόμη και αφού δήλωσαν ότι ο Τραμπ και ο αντιπρόεδρος JD Vance την είχαν υπογράψει ψηφιακά το Σαββατοκύριακο.
Ο Τραμπ υπέγραψε ένα έντυπο αντίγραφο την Τετάρτη, κατά τη διάρκεια δείπνου με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν στις Βερσαλλίες, στο παλάτι όπου επί αιώνες έχουν υπογραφεί πολλές ιστορικές συμφωνίες που έβαλαν τέλος σε πολέμους ή εδαφικές διαφορές.
Ο Λευκός Οίκος είχε προγραμματίσει τελετή υπογραφής την Παρασκευή στην Ελβετία, όμως η τύχη της είναι πλέον αβέβαιη, καθώς προκύπτουν αντικρουόμενες πληροφορίες από τις ΗΠΑ, το Ιράν και το Πακιστάν.
«Έχει υπογραφεί», δήλωσε ο Τραμπ φεύγοντας από το δείπνο στις Βερσαλλίες, το οποίο ακολούθησε το ταξίδι του στη σύνοδο της Ομάδας των Επτά στη Γαλλία.
Σε βίντεο που ανήρτησε στο διαδίκτυο συνεργάτης του Λευκού Οίκου, ο Τραμπ φαίνεται καθισμένος σε τραπέζι δίπλα στον Μακρόν να υπογράφει έντυπο αντίγραφο της συμφωνίας. Στη συνέχεια, ο Τραμπ παρέδωσε το έγγραφο και την πένα στον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ενώ οι παριστάμενοι χειροκροτούσαν.
«Αυτό δεν ήταν εύκολο», είπε ο Τραμπ λίγο πριν την υπογραφή, σύμφωνα με βίντεο που ανήρτησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο Μακρόν.
Στην Τεχεράνη, ο ανέκφραστος πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν υπέγραψε τη συμφωνία εκ μέρους του Ιράν, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA, το οποίο δημοσίευσε φωτογραφία όπου εκείνος κρατά το κείμενο της συμφωνίας με τη δική του υπογραφή και του Τραμπ.
Το περιεχόμενο της συμφωνίας δεν έχει δοθεί στη δημοσιότητα από Αμερικανούς αξιωματούχους, αλλά ορισμένες αναφορές που διέρρευσαν σε αμερικανικά μέσα ενημέρωσης φαίνεται να δείχνουν ότι ο Λευκός Οίκος συναίνεσε σε σημαντικές παραχωρήσεις προκειμένου να φέρει τη συμφωνία στο τραπέζι, παρότι προηγουμένως υιοθετούσε σκληρή ρητορική απέναντι στην Ισλαμική Δημοκρατία.
Μεγάλο μέρος της συμφωνίας θα επανέφερε το καθεστώς που ίσχυε πριν από τον πόλεμο, συμπεριλαμβανομένου του τερματισμού των εχθροπραξιών, της επανέναρξης των συνομιλιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και της επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ, του καίριου διαύλου για το παγκόσμιο πετρέλαιο και φυσικό αέριο, του οποίου το κλείσιμο προκάλεσε μια ιστορική παγκόσμια ενεργειακή κρίση.
Η συμφωνία ανοίγει τα στενά χωρίς διόδια για δύο μήνες, επιτρέποντας την επανέναρξη της ροής ενός πέμπτου των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και φυσικού αερίου, χωρίς όμως να αποκλείει την επιβολή τελών στο μέλλον, σύμφωνα με τα προσχέδια των δύο χωρών.
Σε αντάλλαγμα, οι ΗΠΑ θα προχωρήσουν στην αναστολή, αλλά όχι στην πλήρη άρση, ορισμένων εκτεταμένων κυρώσεων κατά του Ιράν.
Η συμφωνία επιβεβαιώνει επίσης τη δέσμευση για τη διατήρηση της εδαφικής ακεραιότητας του Λιβάνου απέναντι στην εισβολή και τη συνεχιζόμενη επιθετικότητα του Ισραήλ, καθώς αυτό στοχοποιεί θέσεις της Χεζμπολάχ, παρά την εύθραυστη εκεχειρία που βρίσκεται σε ισχύ.
Αυτό αποτελεί ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία της συμφωνίας, καθώς το Ισραήλ επιμένει ότι θα συνεχίσει να «αυτοαμύνεται» και να κατέχει μεγάλες περιοχές του Λιβάνου. Το Ιράν έχει επανειλημμένα απαιτήσει, στο πλαίσιο της συμφωνίας, την αποχώρηση του Ισραήλ, όρο που το Τελ Αβίβ έχει ήδη απορρίψει.
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ μπήκαν σε πόλεμο στις 28 Φεβρουαρίου, εν μέρει για να αποτρέψουν το Ιράν από την απόκτηση πυρηνικού όπλου. Ο Τραμπ έχει αναφέρει ποικίλους στόχους για τον πόλεμο, περιλαμβανομένων κατά καιρούς δεσμεύσεων ότι θα τερματίσει τα πυρηνικά και πυραυλικά προγράμματα του Ιράν και τη στήριξή του προς τη Χεζμπολάχ και άλλες οργανώσεις-«πληρεξούσιους» στην περιοχή. Έχει επίσης αφήσει να εννοηθεί ότι ο πόλεμος θα μπορούσε να οδηγήσει στην ανατροπή της ιρανικής κυβέρνησης.
Η προσωρινή συμφωνία υπολείπεται όλων αυτών των στόχων, ο Τραμπ όμως την εξήρε ως «πολύ ισχυρή».
Ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος παρουσιάζει τη συμφωνία ως ένδειξη καλής θέλησης από τον Λευκό Οίκο για τη διαπραγμάτευση μιας μακροπρόθεσμης συμφωνίας με καλή πίστη, έχει όμως ταυτόχρονα αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο να την εγκαταλείψει, αν χρειαστεί.
«Είναι ένα μνημόνιο κατανόησης και, αν δεν μου αρέσει, θα ξαναρχίσουμε να τους πυροβολούμε, να ρίχνουμε βόμβες», δήλωσε προκλητικά ο Τραμπ στο Παρίσι.