Συμφωνία ΗΠΑ - Ιράν: Έντονες επικρίσεις για τις «παραχωρήσεις» Τραμπ στην Τεχεράνη

Στόχοι που είχαν τεθεί πριν την έναρξη του πολέμου έχουν ξεχαστεί, η ιρανική ισχύς έχει ενισχυθεί, το κόστος του πολέμου είναι τεράστιο και οι λεπτομέρειες της συμφωνίας ακόμη ασαφείς: πολλά αμερικανικά μέσα ενημέρωσης επικρίνουν τις “παραχωρήσεις” του Ντόναλντ Τραμπ προς το Ιράν και εντοπίζουν "ανακρίβειες" αναφορικά με το πραγματικό εύρος της συμφωνίας.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Ο Αμερικανός πρόεδρος και ο Ιρανός ομόλογός του Μασούντ Πεζεσκιάν υπέγραψαν εξ αποστάσεως μνημόνιο κατανόησης με στόχο τον τερματισμό της σύγκρουσης που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου μετά τις συντονισμένες αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις στο Ιράν.

Ο Μασούντ Πεζεσκιάν χαιρέτισε την «ιστορική» όπως την χαρακτήρισε, συμφωνία με τις ΗΠΑ. «Πρόκειται για ένα ιστορικό κείμενο και ένα μήνυμα από ένα ισχυρό Ιράν: η ειρήνη θα βασιστεί στον αμοιβαίο σεβασμό», δήλωσε ο Ιρανός ηγέτης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Από αμερικανικής πλευράς ωστόσο, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ απείλησε ότι οι ΗΠΑ θα ξαναρχίσουν τη στρατιωτική δράση και θα επιβάλουν εκ νέου αποκλεισμό αν το Ιράν δεν τηρήσει τις δεσμεύσεις του.

Και ενώ οι αρχικές συνομιλίες ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν σχεδιάζονται για αύριο Παρασκευή, στο Μπούργκενστοκ της Ελβετίας, η είδηση στις ΗΠΑ έγινε δεκτή με βροχή επικρίσεων, ακόμη και από μέσα που συνήθως στηρίζουν τον Τραμπ.

Το Fox News, το τηλεοπτικό δίκτυο που προτιμά ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος, δεν μάσησε τα λόγια του. Έδωσε διαίτερη έμφαση σε όσους “υποστηρίζουν ότι το πλαίσιο συμφωνίας προσφέρει στο Ιράν τεράστια οικονομικά οφέλη, χωρίς να απαιτείται η αποξήλωση των πυρηνικών του υποδομών”.

“Αν και η κυβέρνηση παρουσιάζει τη συμφωνία ως σημαντική επιτυχία, επικριτές της υποστηρίζουν ότι οι παραχωρήσεις που έγιναν προς το Ιράν υπερβαίνουν κατά πολύ τις δεσμεύσεις που εξασφαλίστηκαν ως αντάλλαγμα”, μετέδωσε το Fox.

“Ο Λευκός Οίκος αποδέχθηκε αυτή την παράταση της εκεχειρίας, η οποία δεν ικανοποιούσε κανέναν από τους στόχους του πριν τον πόλεμο, ενώ ταυτόχρονα έκανε τεράστιες οικονομικές παραχωρήσεις στην Τεχεράνη”, σχολίασε από την πλευρά του το τηλεοπτικό δίκτυο MS Now (πρώην MSNBC) που πρόσκειται στο Δημοκρατικό Κόμμα.

“Τώρα η κυβέρνηση προσπαθεί απεγνωσμένα να υποστηρίξει το αντίθετο. Με απλά λόγια, ο Τραμπ ξεγελάστηκε από τους Ιρανούς και κανείς δεν πείθεται από το εναλλακτικό του αφήγημα”, πρόσθεσε.

Η συμφωνία αποτελεί “το μεγαλύτερο στοίχημα της εξωτερικής πολιτικής της δεύτερης θητείας του προέδρου”, εκτίμησε η Wall Street Journal, σύμφωνα με την οποία ο Τραμπ “θα βρεθεί αντιμέτωπος με την αντίδραση των γερακιών (…) , που υποστηρίζουν ότι ο πρόεδρος παραχωρεί πολύ περισσότερα από όσα εξασφαλίζει”.

Εξάλλου η εξ αποστάσεως υπογραφή της συμφωνίας στις Βερσαλλίες παρουσία του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν δεν βρήκε τους πάντες σύμφωνους, καθώς, όπως σημείωσε η οικονομική εφημερίδα, προκάλεσε “σύγχυση αναφορικά με μια τελετή υπογραφής που είχε προγραμματιστεί να πραγματοποιηθεί αργότερα μέσα στην εβδομάδα”.

“Αποδυναμωμένο μήνυμα”

Όσο για την Ισλαμική Δημοκρατία βγαίνει αποδυναμωμένη από τη σύγκρουση, όμως το κείμενο που υπεγράφη “δεν μοιάζει σε τίποτα με έγγραφο συνθηκολόγησης”, σχολίασε η εφημερίδα New York Times που βρίσκεται συχνά στο στόχαστρο του Ρεπουμπλικάνου προέδρου.

“Οι Ιρανοί βγήκαν από μια σύγκρουση (...) έχοντας ωστόσο πολλούς λόγους να αισθάνονται ικανοποίηση”, πρόσθεσε η εφημερίδα, εκτιμώντας ότι “απέδειξαν ότι μπορούν να χρησιμοποιούν το οικονομικό χάος ως όπλο”.

Ο Τραμπ είχε αναφερθεί στην αρχή του πολέμου στο ενδεχόμενο να καταρρεύσει το ιρανικό καθεστώς. Στη συνέχεια στην πιθανότητα να επικρατήσουν ηγέτες περισσότερο διατεθειμένοι να διαπραγματευτούν.

“Στην πραγματικότητα ο Τραμπ μάλλον ενίσχυσε τη νέα ηγεσία”, εκτίμησε η εφημερίδα. Ακόμη χειρότερα, η Τεχεράνη έχει σήμερα περισσότερους αντικειμενικούς λόγους από ό,τι στο παρελθόν να επιδιώξει την απόκτηση του πυρηνικού όπλου, υποστήριξε.

Για περισσότερες από δύο δεκαετίες το Ιράν παρέμεινε “στο κατώφλι” της απόκτησης πυρηνικού όπλου, προκειμένου να αποτρέπει τους εχθρούς του, όμως έγινε στόχος βομβαρδισμών τον Ιούνιο του 2025 και δέχθηκε νέα επίθεση τον Φεβρουάριο, συνόψισαν οι New York Times. Οι ηγέτες του “ενδέχεται πλέον να αναρωτιούνται αν ακολουθούσαν τη σωστή πυρηνική στρατηγική”.

Το δημόσιο ραδιοφωνικό δίκτυο NPR απαρρίθμησε τον καταστροφικό ανθρώπινο απολογισμό μιας σύγκρουσης που “έφερε αντιμέτωπη την ισχυρότερη στρατιωτική δύναμη στον κόσμο με έναν πολύ ασθενέστερο αντίπαλο, ο οποίος όμως διέθετε μεγάλη στρατηγική δεξιοτεχνία”.

“Αυτό αποδυνάμωσε επίσης το μήνυμα για την αγοραστική δύναμη το οποίο η κυβέρνηση προσπαθούσε να προωθήσει ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών” του Νοεμβρίου, πρόσθεσε.

Άλλωστε σε ουσιαστικό επίπεδο τίποτα δεν έχει επιλυθεί. Το NBC, όπως και άλλα μέσα ενημέρωσης, συνέκρινε το μνημόνιο κατανόησης με την προηγούμενη συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, γνωστή ως JCPOA, η οποία είχε υπογραφεί το 2015 επί προεδρίας Μπαράκ Ομπάμα.

“Το μνημόνιο του Τραμπ δεν είναι παρά ένα 'πλαίσιο', καθώς τα περισσότερα από τα σημαντικά ζητήματα παραμένουν προς επίλυση σε μελλοντικές διαπραγματεύσεις. Αντίθετα η πυρηνική συμφωνία του 2015 ήταν ένα λεπτομερές κείμενο το οποίο καταρτίστηκε μέσα σε διάστημα δύο ετών”, ανέφερε το τηλεοπτικό δίκτυο.

Η απάντηση Τραμπ

Ο Ντόναλντ Τραμπ, υπερασπίστηκε τη συμφωνία που επιτεύχθηκε με το Ιράν, απορρίπτοντας τις επικρίσεις ότι η Ουάσινγκτον δεν υιοθέτησε αρκετά σκληρή στάση απέναντι στην Τεχεράνη.

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι η πορεία των αγορών δικαιώνει τη στρατηγική του, επισημαίνοντας ότι οι αμερικανικοί χρηματιστηριακοί δείκτες κατέγραψαν νέα ιστορικά υψηλά και ότι οι τιμές του πετρελαίου υποχωρούν.

«Αυτοί οι ανόητοι που πιστεύουν ότι δεν ήμουν αρκετά σκληρός με το Ιράν, τη στιγμή που το χρηματιστήριο καταγράφει ιστορικά υψηλά και οι τιμές του πετρελαίου πέφτουν, είναι είτε ζηλόφθονοι, είτε κακοί άνθρωποι, είτε ανόητοι», έγραψε χαρακτηριστικά.

Αυξήθηκε η κυκλοφορία των πλοίων στα Στενά

Η κυκλοφορία στο Ορμούζ φαίνεται να έχει αυξηθεί, καθώς σύμφωνα με τα στοιχεία των ιστότοπων καταγραφής των κινήσεων των πλοίων, αρκετά πλοία έχουν διασχίσει τα Στενά εξερχόμενα ή εισερχόμενα στον Κόλπο.

Τρία σουπερτάνκερ με σημαίες της Σαουδικής Αραβίας και φορτωμένα με έξι εκατομμύρια βαρέλια αργού διέσχισαν σήμερα τα Στενά του Ορμούζ λίγες ώρες μετά την υπογραφή από τον Ντόναλντ Τραμπ προκαταρκτικής συμφωνίας με το Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου, σύμφωνα με τα στοιχεία καταγραφής της κίνησης των πλοίων.

Επειτα από εβδομάδες πλόων με κλειστό αναμεταδότη, και άλλα τάνκερ αποκάλυψαν τις θέσεις τους διαπλέοντας το Ορμούζ.

Ο απόπλους των τριών σουπερτάνκερ από λιμάνια της Σαουδικής Αραβίας ήταν οι σημαντικότερες αναχωρήσεις μέσω του Ορμούζ που έχουν καταγραφεί εδώ και πολλές εβδομάδες, σύμφωνα με την ανάλυση του Reuters.

Από την έναρξη του πολέμου και μέχρι σήμερα, η Σαουδική Αραβία χρησιμοποιούσε κατά κύριο λόγο το λιμάνι Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα για τις εξαγωγές του πετρελαίου της, ενώ το κλείσιμο του Ορμούζ εγκλώβισε εκατοντάδες εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου στα νερά του Κόλπου.

Ταυτόχρονα, το πρώτο υπό γαλλική σημαία δεξαμενόπλοιο μεταφοράς LNG βγήκε από τον Κόλπο διασχίζοντας το Ορμούζ.

Το Mraikh, που ανήκει στην γαλλική θυγατρική της νορβηγικής Knutsen OAS Shipping, μεταφέρει 76.535 LNG φορτωμένο στο Ρας Λαφάν του Κατάρ και έχει προορισμό το Πακιστάν, σύμφωνα με το Kpler. Το πλοίο απέπλευσε σχεδόν ταυτόχρονα με την υπογραφή της προκαταρκτικής συμφωνίας με τον Ιράν από τον Τραμπ.

Από την έναρξη του πολέμου, μόνο 15 δεξαμενόπλοια μεταφοράς LNG έχουν βγει από τον Κόλπο.

Το σημαίας Χονγκ Κονγκ τάνκερ Tong Lin Wan που παρέμενε στα νερά του Κόλπου από τις αρχές του Μαρτίου φορτωμένο με νάφθα των διυλιστηρίων Ruwais του Αμπού Ντάμπι, πέρασε σήμερα το Ορμούζ με κατεύθυνση την Σιγκαπούρη, σύμφωνα με τα στοιχεία του LSEG.