Κατώτεροι αξιωματούχοι συνεχίζουν τις αποκαλούμενες «τεχνικές συνομιλίες» στην Ελβετία μετά την αποχώρηση των Βανς, Γκαλιμπάφ και Αραγτσί, καθώς ΗΠΑ και Ιράν επιδιώκουν να φτάσουν σε συμφωνία
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζ. Ντι. Βανς, δήλωσε ότι οι πολύωρες συνομιλίες του με υψηλόβαθμους Ιρανούς αξιωματούχους στην Ελβετία δημιούργησαν «καλή βάση για μια επιτυχημένη τελική συμφωνία», καθώς οι δύο πλευρές επιδιώκουν να τερματίσουν οριστικά τον πόλεμο που ξεκίνησαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ στα τέλη Φεβρουαρίου.
Ο Βανς και Αμερικανοί αξιωματούχοι μίλησαν για πρόοδο σε πολλά μέτωπα, μεταξύ άλλων για τη δημιουργία «μηχανισμών» που θα διασφαλίσουν ότι τα Στενά του Ορμούζ, μια ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδός για τη διακίνηση ενέργειας παγκοσμίως, θα παραμείνουν ανοικτά, αλλά και για την αντιμετώπιση των συγκρούσεων μεταξύ Ισραήλ και υποστηριζόμενων από το Ιράν μαχητών της Χεζμπολάχ στο νότιο Λίβανο, όπου η εκεχειρία φαίνεται να τηρείται.
Η προσωρινή συμφωνία για τον τερματισμό των εχθροπραξιών στο Ιράν, που υπεγράφη την περασμένη εβδομάδα από τους προέδρους των ΗΠΑ και του Ιράν, Ντόναλντ Τραμπ και Μασούντ Πεζεσκιάν, προβλέπει περίοδο 60 ημερών διαπραγματεύσεων για καίρια ζητήματα, μεταξύ των οποίων το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης, εν μέσω ανησυχιών ότι η χώρα θέλει να το αξιοποιήσει για στρατιωτικούς σκοπούς, ισχυρισμός τον οποίο η ίδια απορρίπτει.
Ο Βανς αναχώρησε από την Ελβετία ενώ οι τεχνικές ομάδες συνέχιζαν τις διαπραγματεύσεις, την ώρα που ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εξήρε τις προσπάθειες να παραμείνουν ανοιχτά τα στενά ώστε να «ρεύσει άφθονο πετρέλαιο», επιμένοντας ότι το κλειδί για την επίλυση του πολέμου είναι ο «σεβασμός» από την πλευρά του Ιράν.
«Όσο μας σέβονται – δεν θέλω να χρησιμοποιήσω τη λέξη “φόβος”, γιατί είναι ακατάλληλη – αλλά όσο μας σέβονται, δεν πρόκειται να έχουμε κανένα πρόβλημα», δήλωσε ο Τραμπ, σχολιάζοντας τις εν εξελίξει διαπραγματεύσεις από το Οβάλ Γραφείο.
Το Ιράν ουσιαστικά έκλεισε τα Στενά αφότου οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τις επιθέσεις τους στις 28 Φεβρουαρίου, προκαλώντας εκτίναξη των τιμών των καυσίμων πολύ πέρα από την περιοχή.
Η προσωρινή συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου προέβλεπε το άνοιγμα εκ νέου αυτού του στρατηγικής σημασίας θαλάσσιου διαύλου· δεκάδες πλοία τον διέσχισαν το Σαββατοκύριακο, παρότι η κύρια δίοδος παραμένει ναρκοθετημένη και κλειστή.
Ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, πρόεδρος του κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, επέμεινε τη Δευτέρα ότι τα Στενά του Ορμούζ θα τελούν υπό τη διαχείριση της Τεχεράνης, αλλά με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο.
«Ελπίζουμε να μπορέσουμε να ενεργοποιήσουμε ξανά τα στενά, ως προς τη διέλευση, και να ξαναφέρουμε την ευημερία στην περιφερειακή και την παγκόσμια οικονομία», δήλωσε ο Γκαλιμπάφ σε ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, μέσα στο αεροπλάνο, κατά την επιστροφή του από την Ελβετία.
Ο Γκαλιμπάφ και ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί έφτασαν το βράδυ της Δευτέρας στο Ομάν, όπου συναντήθηκαν με τον υπουργό Εξωτερικών της χώρας, Μπαντρ αλ-Μπουσαϊντί, για να συζητήσουν τις προσπάθειες ειρήνευσης και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών εξέδωσε τη Δευτέρα άδεια διάρκειας 60 ημερών που αναστέλλει τις κυρώσεις στο ιρανικό πετρέλαιο, στο πλαίσιο της προσωρινής συμφωνίας. Σημαντικό είναι ότι η άδεια επιτρέπει την εισαγωγή ιρανικού πετρελαίου στις ΗΠΑ, οι οποίες δεν έχουν εισαγάγει σημαντικές ποσότητες ιρανικού πετρελαίου από τη δεκαετία του 1990.
Η κίνηση των δεξαμενόπλοιων στα Στενά του Ορμούζ συνέχισε να αυξάνεται. Σύμφωνα με τα στοιχεία της εταιρείας δεδομένων και αναλύσεων Kpler, το Σαββατοκύριακο καταγράφηκαν 71 επιβεβαιωμένες διελεύσεις, με αποκορύφωμα τις 35 το Σάββατο. Πριν από τον πόλεμο, από τα στενά περνούσαν ημερησίως 100 έως 130 πλοία.
Στις αγορές, το Brent υποχώρησε κατά 3,2% στα 77,52 δολάρια (67,85 ευρώ) το βαρέλι, προσεγγίζοντας την τιμή περίπου 70 δολαρίων (61,27 ευρώ) πριν από τον πόλεμο. Το αμερικανικό αργό αναφοράς μειώθηκε κατά 2,6% στα 73,86 δολάρια (64,65 ευρώ) το βαρέλι. Πρόκειται για θεαματική πτώση σε σχέση με τα επίπεδα άνω των 120 δολαρίων (105 ευρώ) το βαρέλι στο αποκορύφωμα της σύρραξης.