Το μεθάνιο, το οποίο παράγεται κυρίως από την εξόρυξη και μεταφορά ορυκτών καυσίμων αλλά και από την κτηνοτροφία, θεωρείται ένα από τα ισχυρότερα αέρια του θερμοκηπίου
Έντεκα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με επικεφαλής την Τσεχία και τη Σλοβακία, ζητούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναβάλει για τουλάχιστον τρία χρόνια την εφαρμογή βασικών διατάξεων της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τις εκπομπές μεθανίου, προειδοποιώντας ότι η άμεση εφαρμογή τους ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αστάθειας.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το αίτημα διατυπώνεται ενόψει της συνάντησης των υπουργών Ενέργειας της ΕΕ στο Λουξεμβούργο στις 26 Ιουνίου, ενώ η Κομισιόν εξετάζει το ενδεχόμενο να μην επιβάλει για τρία χρόνια κυρώσεις σε πετρελαϊκές και εταιρείες φυσικού αερίου που παραβιάζουν τους νέους κανόνες.
Ωστόσο, οι έντεκα χώρες θεωρούν ότι η πρόταση της Επιτροπής δεν επαρκεί. Όπως υποστηρίζουν, η σύσταση για μη επιβολή προστίμων κατά τη διάρκεια μιας μεταβατικής περιόδου τριών ετών δεν είναι νομικά δεσμευτική και αφήνει σημαντική αβεβαιότητα για τις επιχειρήσεις που διαπραγματεύονται μακροχρόνια συμβόλαια προμήθειας.
«Παρότι στηρίζουμε πλήρως τον στόχο της μείωσης των εκπομπών μεθανίου, θεωρούμε αναγκαία την υιοθέτηση στοχευμένων προσαρμογών, συμπεριλαμβανομένης της αναβολής των σχετικών υποχρεώσεων για τουλάχιστον τρία χρόνια», αναφέρεται στο κοινό έγγραφο των χωρών.
Το μεθάνιο, το οποίο παράγεται κυρίως από την εξόρυξη και μεταφορά ορυκτών καυσίμων αλλά και από την κτηνοτροφία, θεωρείται ένα από τα ισχυρότερα αέρια του θερμοκηπίου. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, ευθύνεται για περίπου το 30% της αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας από τη Βιομηχανική Επανάσταση μέχρι σήμερα.
Η ΕΕ υιοθέτησε τη σχετική νομοθεσία τον Μάιο του 2024, θεσπίζοντας για πρώτη φορά ενιαίο πλαίσιο μέτρησης, αναφοράς και επαλήθευσης των εκπομπών μεθανίου στον ενεργειακό τομέα. Η μη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις παροχής στοιχείων προβλέπει την επιβολή κυρώσεων.
Ανησυχίες για την ασφάλεια εφοδιασμού
Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδίωξε ταυτόχρονα την επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης και τη διαφοροποίηση των ενεργειακών προμηθευτών της.
Οι έντεκα κυβερνήσεις υποστηρίζουν ότι η αυστηρή εφαρμογή των κανόνων στους ξένους προμηθευτές ενδέχεται να περιορίσει τη διαθεσιμότητα φυσικού αερίου και πετρελαίου και να αυξήσει το ενεργειακό κόστος για νοικοκυριά και βιομηχανία.
Στο κείμενό τους επικαλούνται τις συνεχιζόμενες αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας, ιδιαίτερα λόγω της αστάθειας στη Μέση Ανατολή, οι οποίες έχουν ήδη ενισχύσει την αβεβαιότητα ενόψει της χειμερινής περιόδου.
Παράλληλα, προειδοποιούν ότι ορισμένοι ξένοι προμηθευτές μπορεί να επιλέξουν να διοχετεύσουν τις ποσότητες υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και πετρελαίου σε λιγότερο αυστηρά ρυθμιζόμενες αγορές, εάν δεν διαθέτουν τα απαραίτητα συστήματα παρακολούθησης εκπομπών μεθανίου.
Ανάλογες ανησυχίες έχουν εκφράσει και σημαντικοί εξαγωγείς ενέργειας, όπως το Κατάρ, η Αλγερία και η Νιγηρία, οι οποίοι σε επιστολή τους προς τους Ευρωπαίους ηγέτες προειδοποιούν ότι η προθεσμία εφαρμογής των νέων κανόνων το 2027 αφήνει ελάχιστο χρόνο προσαρμογής.
Αντιδράσεις από περιβαλλοντικές οργανώσεις
Περιβαλλοντικές οργανώσεις αντιδρούν έντονα στις εκκλήσεις για αναβολή. Η Esther Bollendorff, υπεύθυνη προγράμματος του Climate Action Network Europe, δήλωσε ότι τα επιχειρήματα των κρατών-μελών θυμίζουν τη ρητορική της βιομηχανίας ορυκτών καυσίμων και της κυβέρνησης Τραμπ, η οποία επιδιώκει την αποδυνάμωση της νομοθεσίας.
Όπως υποστηρίζει, η ευρωπαϊκή νομοθεσία δεν απαγορεύει τις εισαγωγές φυσικού αερίου αλλά προβλέπει σταδιακή συμμόρφωση των προμηθευτών, ενώ η διαθέσιμη παγκόσμια παραγωγή που πληροί ήδη τις απαιτήσεις υπερβαίνει κατά πολύ τις ανάγκες εισαγωγών της ΕΕ.
«Η μείωση των εκπομπών μεθανίου προσφέρει άμεσα οφέλη όχι μόνο για το κλίμα αλλά και για τη δημόσια υγεία και την ενεργειακή ασφάλεια», τόνισε.
Το θέμα έχει αποκτήσει διεθνείς διαστάσεις, καθώς πρόσφατα και ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες κάλεσε τις κυβερνήσεις να εντείνουν τις προσπάθειες περιορισμού των εκπομπών μεθανίου.
«Καταφέραμε να εξαλείψουμε τις ουσίες που κατέστρεφαν το όζον. Το επόμενο βήμα πρέπει να είναι η ρύπανση από μεθάνιο», δήλωσε σε διεθνή σύνοδο για το κλίμα στο Λονδίνο.