Ένα ψηφιακό εργαλείο επιτρέπει την περιήγηση στο οδικό δίκτυο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και υπολογίζει, με ιστορικά δεδομένα, τον χρόνο ταξιδιού από πόλη σε πόλη πριν από 2.000 χρόνια.
Ένας Ολλανδός μηχανικός έχει ανασυνθέσει, με τη βοήθεια ακαδημαϊκών πηγών και παλαιών χαρτών, τον οδικό χάρτη που συνέδεε τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Το αποτέλεσμα, προσβάσιμο από οποιονδήποτε φυλλομετρητή, ακόμη και από κινητό, επιτρέπει να χαράξει κανείς διαδρομές ανάμεσα σε πόλεις της αρχαιότητας και να γνωρίζει πόσες ημέρες θα διαρκούσε το ταξίδι με τα πόδια ή με άλογο.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το εργαλείο ονομάζεται OmnesViae (Omnesviae.org (πηγή στα Ισπανικά)) και βασίζεται κυρίως στην Tabula Peutingeriana, ένα μεσαιωνικό αντίγραφο ρωμαϊκού χάρτη που απεικόνιζε το cursus publicus, το επίσημο οδικό δίκτυο της Αυτοκρατορίας.
Επειδή το δυτικό τμήμα αυτού του εγγράφου έχει χαθεί, τα δεδομένα για εκείνη την περιοχή προέρχονται από το Itinerarium Antonini, ένα ακόμη ρωμαϊκό κατάλογο διαδρομών. Πίσω από το εγχείρημα βρίσκεται ο René Voorburg (πηγή στα Ισπανικά), ο οποίος στηρίχθηκε στο έργο του ιστορικού Richard Talbert για την Tabula (πηγή στα Ισπανικά) και στα δεδομένα τοποθεσίας του Project Pleiades. Ο κώδικας και η βάση δεδομένων είναι ανοικτά και μπορούν να συμβουλευτούν στο Codeberg.
Πώς λειτουργεί και τι δείχνει
Ο ιστότοπος έχει σχεδιαστεί για χρήση σε υπολογιστή, αλλά λειτουργεί εξίσου καλά και από τον φυλλομετρητή ενός τηλεφώνου. Αρκεί να εισαγάγει κανείς ένα σημείο αφετηρίας και έναν προορισμό ώστε το σύστημα να υπολογίσει τη γρηγορότερη διαδρομή, σύμφωνα με τις αποστάσεις που καταγράφουν οι αρχαίες πηγές, και να την επισημάνει με κίτρινο χρώμα πάνω σε έναν σύγχρονο χάρτη.
Παράλληλα, παρέχει αναλυτικές ενδείξεις για τις ενδιάμεσες στάσεις, κάτι ιδιαίτερα χρήσιμο, καθώς πολλές ρωμαϊκές οδοί ακολουθούσαν την πορεία ποταμών ή περνούσαν κοντά από οικισμούς που εξακολουθούν να υπάρχουν σήμερα, έστω με διαφορετική ονομασία.
Όταν εισάγονται η Μαδρίτη και το Μιλάνο ως προορισμοί, η ιστοσελίδα τις αναγνωρίζει ως Miaccum και Mediolanvm και ορίζει ως πρώτο σημαντικό σταθμό το Conplutum, τη σημερινή Αλκαλά δε Ενάρες. Στις τελευταίες στάσεις εμφανίζονται η Avgvsta Tavrinorvm (Τορίνο) και η Placentia (Πιατσέντσα).
Σύμφωνα με τον υπολογισμό του προγράμματος σχεδιασμού, η διαδρομή θα διαρκούσε 43 ημέρες για να καλυφθούν 1.500 ρωμαϊκά μίλια. Για να φανεί η απόσταση από το σήμερα: η ίδια διαδρομή οδικώς μπορεί σήμερα να γίνει σε 14 ημέρες (340 ώρες) με τα πόδια, 16 ώρες με αυτοκίνητο (πηγή στα Ισπανικά).
Ένα εγχείρημα που συνεχίζει να επεκτείνεται
Το OmnesViae δεν είναι η μοναδική πρωτοβουλία που επιχειρεί να ανασυνθέσει τον χάρτη των επικοινωνιών του ρωμαϊκού κόσμου. Τα τελευταία χρόνια έχουν εμφανιστεί κι άλλα εγχειρήματα με αντίστοιχη προσέγγιση, κάποια εστιασμένα στον υπολογισμό κόστους και χρόνου ταξιδιού ανάλογα με την εποχή του έτους και άλλα αφιερωμένα στην πιο ακριβή τεκμηρίωση της φυσικής χάραξης των οδών με τεχνικές ψηφιακής χαρτογράφησης.
Ο Voorburg διατηρεί το εργαλείο ενημερωμένο και έχει ξαναγράψει εξ ολοκλήρου την αρχική έκδοση, η οποία ήταν ενεργή από το 2011 έως το 2024, ενσωματώνοντας πλέον υποστήριξη τεχνητής νοημοσύνης για τις μεταφράσεις και τις εικονογραφήσεις της σελίδας.