Ο τωρινός συνδυασμός ζέστης και υγρασίας στη Γερμανία δημιουργεί ιδανικές συνθήκες για κουνούπια. Ωφελούνται κυρίως το κοινό οικιακό κουνούπι και το ολοένα πιο διαδεδομένο ασιατικό κουνούπι τίγρης.
«Υγρός και ζεστός καιρός σημαίνει ιδανικές συνθήκες, το κουνούπι πανηγυρίζει», προειδοποιεί η ειδικός για τα κουνούπια Ντορίν Βέρνερ από το Κέντρο Έρευνας Αγροτικών Τοπίων Leibniz (ZALF).
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ενώ το κοινό οικιακό κουνούπι χρησιμοποιεί κυρίως στάσιμα νερά, όπως βαρέλια συλλογής βρόχινου νερού ή λακκούβες, για να γεννήσει τα αυγά του, το εισβολικό κουνούπι τίγρης αποδεικνύεται πολύ πιο προσαρμοστικό: του αρκούν ακόμη και ελάχιστα υπολείμματα νερού σε πιατάκια γλαστρών ή ποτιστήρια ως τόπος αναπαραγωγής. Έτσι μπορεί να εξαπλωθεί γρήγορα ακόμη και σε πυκνοκατοικημένες αστικές περιοχές.
Η βιολόγος επισημαίνει ότι οι υγρές και ζεστές καιρικές συνθήκες επιτρέπουν την ανάπτυξη πολλών γενεών κουνουπιών μέσα σε ένα καλοκαίρι. Στα τέλη Αυγούστου ο πληθυσμός είναι στο μέγιστο, κάτι που φαίνεται από τις πολύ συχνότερες επιθέσεις που κάνουν τότε τα κουνούπια.
Αντίθετα, η ακραία ξηρασία μπορεί να περιορίσει τους πληθυσμούς, επειδή τότε λείπουν τα νερά αναπαραγωγής.
Ιδίως το ασιατικό κουνούπι τίγρης μελετάται αυτή την περίοδο πολύ στενά, καθώς προέρχεται από τις τροπικές περιοχές και εδραιώνεται ολοένα περισσότερο στην Ευρώπη. Δεν δρα μόνο την ημέρα και είναι επιθετικό, αλλά θεωρητικά μπορεί να μεταδώσει και παθογόνα, όπως τους ιούς του δάγκειου και του Chikungunya – μέχρι στιγμής όμως όχι μέσω εγχώριων αλυσίδων μετάδοσης στη Γερμανία.
Ο πυρετός Chikungunya σπάνια είναι θανατηφόρος, μπορεί όμως να προκαλέσει μακροχρόνιες ενοχλήσεις. Τυπικά συμπτώματα είναι υψηλός πυρετός, έντονοι πόνοι στις αρθρώσεις, μυϊκοί πόνοι και πονοκέφαλος, καθώς και δερματικό εξάνθημα. Ο δάγκειος πυρετός εκδηλώνεται συνήθως με υψηλό πυρετό, έντονους πονοκεφάλους και πόνους στα άκρα, καθώς και εξάνθημα. Σε σοβαρές περιπτώσεις η νόσος μπορεί να προκαλέσει αιμορραγίες και απειλητικές για τη ζωή επιπλοκές.
Σύμφωνα με το NTV, το ασιατικό κουνούπι τίγρης εμφανίζεται μέχρι στιγμής κυρίως στο νοτιοδυτικό τμήμα της Γερμανίας. Οι ειδικοί όμως προβλέπουν ότι στο μέλλον θα εξαπλωθεί ακόμη πιο βόρεια και θα εγκατασταθεί μόνιμα και εκεί.
Πώς μοιάζει το ασιατικό κουνούπι τίγρης
Το ασιατικό κουνούπι τίγρης φτάνει σε μήκος μόλις έως 0,9 εκατοστά, άρα είναι σχετικά μικρό. Διαφέρει από τα κοινά εγχώρια κουνούπια κυρίως λόγω του έντονου ασπρόμαυρου χρωματισμού του. Σύμφωνα με την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Περιβάλλοντος, ιδιαίτερα η κοιλιά και τα πίσω πόδια έχουν εντυπωσιακό ασπρόμαυρο μοτίβο. Χαρακτηριστική είναι επίσης μία λευκή λωρίδα που ξεκινά από το πίσω μέρος του κεφαλιού και φτάνει μέχρι τη βάση των φτερών.
Σε πολλούς δήμους η εμφάνιση του κουνουπιού τίγρης μπορεί να δηλωθεί μέσω επίσημων διαδικτυακών πλατφορμών.
Σε πόλεις όπως το Φράιμπουργκ στο Μπράιζγκαου, οι παρατηρήσεις του ασιατικού κουνουπιού τίγρης μπορούν να δηλώνονται μέσω της ιστοσελίδας του δήμου ή της υπηρεσίας υγείας. Και στο Χαϊδελβέργη υπάρχει ηλεκτρονική φόρμα αναφοράς για ευρήματα κουνουπιού τίγρης στο πλαίσιο τοπικών μέτρων καταπολέμησης.
Στην Καρλσρούη και στην περιοχή Μέσου Άνω Ρήνου έχει επίσης καθιερωθεί συμμετοχή στην παρακολούθηση του κουνουπιού τίγρης, με τις αναφορές να υποβάλλονται συχνά μέσω των δημοτικών υπηρεσιών υγείας ή περιβάλλοντος. Στο Μάνχαϊμ οι πολίτες μπορούν συνήθως να δηλώνουν αντίστοιχα ευρήματα επίσης μέσω της υπηρεσίας υγείας ή διαδικτυακών περιβαλλοντικών πυλών.
Τα εγχώρια κουνούπια μεταδίδουν μεταξύ άλλων τον ιό του Δυτικού Νείλου
Ο ιός του Δυτικού Νείλου, που μεταδίδεται στον άνθρωπο από εγχώρια κουνούπια, έχει πλέον εξαπλωθεί σε τμήματα της Γερμανίας. Σύμφωνα με μελέτη της Charité, έχει ήδη εγκατασταθεί μόνιμα στο Βερολίνο.
Όπως αναφέρει το Ινστιτούτο Ρόμπερτ Κοχ, σε όλη τη Γερμανία καταγράφηκαν το 2025 συνολικά 14 περιστατικά του ιού του Δυτικού Νείλου. Το 2024 ήταν 49, ενώ το 2023 δηλώθηκαν 16 περιστατικά – σε κάθε περίπτωση συμπεριλαμβάνονται και μολυσμένοι ταξιδιώτες που επέστρεψαν στη χώρα. Οι ειδικοί όμως εκτιμούν ότι τα πραγματικά κρούσματα είναι σαφώς περισσότερα, καθώς πολλές λοιμώξεις δεν εμφανίζουν συμπτώματα. Όταν εμφανιστούν ενοχλήσεις, συνήθως πρόκειται για συμπτώματα παρόμοια με της γρίπης, όπως πονοκέφαλος και πόνοι στα άκρα, ρίγη ή εμετοί. Σε σπάνιες περιπτώσεις η λοίμωξη μπορεί να έχει βαριά εξέλιξη και να καταλήξει θανατηφόρα.
Ασθένειες καρδιοσκώληκα στα ζώα
Τόσο το κοινό κουνούπι όσο και το εισβολικό ασιατικό κουνούπι τίγρης μπορούν επιπλέον να λειτουργήσουν ως λεγόμενοι φορείς, δηλαδή να προσλαμβάνουν και να μεταδίδουν προνύμφες νηματωδών σκωλήκων.
Η Dirofilaria immitis και η Dirofilaria repens είναι παρασιτικοί νηματώδεις σκώληκες που προσβάλλουν κυρίως ζώα και σε σπάνιες περιπτώσεις και ανθρώπους. Η Dirofilaria immitis προκαλεί τη λεγόμενη νόσο του καρδιοσκώληκα, κατά την οποία τα παράσιτα εγκαθίστανται στις καρδιακές και πνευμονικές αρτηρίες και μπορούν να προκαλέσουν, ιδίως στα σκυλιά, σοβαρές βλάβες στην καρδιά και τους πνεύμονες.
Η Dirofilaria repens αντίθετα προσβάλλει τον υποδόριο ιστό και προκαλεί εκεί συνήθως οζώδεις ή μετακινούμενες διογκώσεις, ακόμη και στον άνθρωπο, ως τυχαίο ξενιστή.
Παρεμπιπτόντως: το λάδι καρύδας αναφέρεται συχνά ως φυσικό μέσο προστασίας από τα κουνούπια, επειδή περιέχει λαυρικό οξύ, το οποίο μπορεί να έχει απωθητική δράση στα κουνούπια. Δεν είναι όμως ακόμη γνωστό αν θα μπορούσε να είναι αποτελεσματικό και απέναντι στο ασιατικό κουνούπι τίγρης. Οι ειδικοί σε κάθε περίπτωση συστήνουν εντομοαπωθητικά με δραστικές ουσίες και αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα.