Η σύγκρουση Ντόναλντ Τραμπ – Πέδρο Σάντσεθ για τις στρατιωτικές δαπάνες κυριαρχεί ξανά στη σύνοδο του ΝΑΤΟ, αλλά ο Αμερικανός πρόεδρος μετριάζει τον τόνο και δηλώνει ότι η Ισπανία έχει «εξιλεωθεί πλήρως».
Με τον Ντόναλντ Τραμπ, οι φιλοφρονήσεις και οι απειλές μπορεί να απέχουν μεταξύ τους μόλις λίγες ώρες. Η διένεξη με τον Πέδρο Σάντσεθ για τις αμυντικές δαπάνες έφτασε σε μία από τις πιο τεταμένες στιγμές της κατά τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα την Τετάρτη, όταν ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε την Ισπανία «χαμένη υπόθεση» και έφτασε στο σημείο να θέσει στο τραπέζι τη διακοπή των εμπορικών σχέσεων με έναν από τους ιστορικούς συμμάχους της Ουάσινγκτον. Όμως λίγες μόλις ώρες αργότερα άλλαξε τόνο.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Κατά την πτήση επιστροφής στην Ουάσινγκτον, πάνω στο Air Force One, ο Τραμπ διαβεβαίωσε ότι η ισπανική κυβέρνηση «εξιλεώθηκε πλήρως» και ότι η Ισπανία είχε αποδεχθεί ένα «σημαντικό αίτημα πληρωμής» προς το ΝΑΤΟ, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες. «Οφείλω να πω ότι είχα προβλήματα με την Ισπανία, και εξακολουθώ να έχω, αλλά σήμερα η Ισπανία εξιλεώθηκε πλήρως. Η Ισπανία ήταν πολύ γενναιόδωρη σήμερα… συναίνεσε σε ένα σημαντικό αίτημα πληρωμής, και αν δεν το είχε κάνει, δεν θα είχαμε καν μιλήσει μαζί τους», είπε.»
Σε συνέντευξη Τύπου που δόθηκε λίγες ώρες πριν από την αποκλιμάκωση του τόνου εκ μέρους του Τραμπ, ο Σάντσεθ διαβεβαίωσε ότι η Ισπανία έχει «υπερκαλύψει» τη δέσμευσή της προς το ΝΑΤΟ και ανακοίνωσε επίσης την αποστολή ισπανικών στρατευμάτων στη Φινλανδία για την αποστολή των Προκεχωρημένων Χερσαίων Δυνάμεων της Συμμαχίας. «Έχουμε επιτύχει τους στόχους σε επίπεδο δυνατοτήτων που είχαν τεθεί για το 2026 (...) η Ισπανία προσήλθε στη σύνοδο με τα καθήκοντα ολοκληρωμένα», τόνισε.
Η αντιπαράθεση περιστρέφεται γύρω από τις στρατιωτικές δαπάνες. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία που έχει δημοσιεύσει το ΝΑΤΟ, η Ισπανία έχει αυξήσει σημαντικά τον προϋπολογισμό Άμυνάς της από το 2014, από περίπου 9 δισ. ευρώ τότε σε περίπου 33 δισ. ευρώ φέτος, με πρόβλεψη για 35 δισ. το επόμενο έτος. Παρά αυτή την αύξηση, η Μαδρίτη εξακολουθεί να απέχει πολύ από τον στόχο για το 5% του ΑΕΠ που συμφωνήθηκε πέρυσι στη σύνοδο κορυφής της Χάγης.
Η Συμμαχία υποστηρίζει ότι οι ευρωπαίοι σύμμαχοι και ο Καναδάς έχουν αυξήσει σημαντικά τις βασικές δαπάνες τους για την Άμυνα, σχεδόν κατά 20% το 2025 σε σύγκριση με το 2024. Προβλέπει επίσης ότι πέντε χώρες θα έχουν ήδη εκπληρώσει το 2026 την οδηγία για 3,5% των βασικών αναγκών άμυνας και ότι 17 θα φτάσουν τον στόχο του 1,5% για επενδύσεις που σχετίζονται με την άμυνα και την ασφάλεια, πριν από την προθεσμία του 2035.
Τα βασικά σημεία της αντιπαράθεσης μεταξύ Τραμπ και Σάντσεθ
Η Ισπανία, ωστόσο, εξακολουθεί να είναι μία από τις χώρες που στοχοποιεί η Ουάσινγκτον. Οι εντάσεις μεταξύ των δύο κυβερνήσεων επιδεινώθηκαν τον Ιούνιο του περασμένου έτους, όταν ο Σάντσεθ απέρριψε την απαίτηση για αύξηση των στρατιωτικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ. Τότε, ο ισπανός πρωθυπουργός χαρακτήρισε το αίτημα «απαράλογο και αντιπαραγωγικό» και υποστήριξε ότι κάθε κυβέρνηση μπορεί, με πλήρη νομιμότητα, να αποφασίζει αν είναι διατεθειμένη να αναλάβει αυτήν τη θυσία σε οικονομικό επίπεδο.
Ο Λευκός Οίκος έχει επιμείνει επανειλημμένα ότι όλοι οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ πρέπει «να πληρώνουν το μερίδιό τους» και να αναλαμβάνουν μεγαλύτερη ευθύνη για την ευρωπαϊκή άμυνα. Η Ουάσινγκτον έχει φτάσει ακόμη και στο σημείο να απειλήσει με αποχώρηση από τη Συμμαχία.
Οι σχέσεις με την Ισπανία επιδεινώθηκαν ακόμη περισσότερο μετά το ξέσπασμα του πολέμου μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν τον Φεβρουάριο, όταν η ισπανική κυβέρνηση επικαλέστηκε τη διμερή συμφωνία άμυνας με την Ουάσινγκτον για να βάλει βέτο στη χρήση των βάσεων Ρότα και Μορόν σε στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν.
Παρά τη φαινομενική προσέγγιση που σκιαγραφήθηκε από τον Τραμπ στην πτήση επιστροφής προς την Ουάσινγκτον, ο βασικός λόγος τριβής μεταξύ των δύο κυβερνήσεων παραμένει άθικτος. Η Ισπανία εξακολουθεί να απορρίπτει τον στόχο για το 5% του ΑΕΠ στις δαπάνες Άμυνας, ενώ ο Λευκός Οίκος διατηρεί την πίεση προς τους συμμάχους του ώστε να αυξήσουν τις στρατιωτικές δαπάνες τους και να αναλάβουν μεγαλύτερο μέρος του κόστους της ευρωπαϊκής ασφάλειας.