Μετά τους σεισμούς στη Βενεζουέλα, στα κοινωνικά δίκτυα εμφανίστηκαν μηνύματα που τους αποδίδουν στο αμερικανικό πρόγραμμα HAARP. Ωστόσο επιστήμονες, φορείς επαλήθευσης και οι υπεύθυνοι του προγράμματος συμφωνούν ότι δεν υπάρχουν στοιχεία πως η πλατφόρμα μπορεί να τους προκαλέσει.
Κάθε φορά που σημειώνεται μια μεγάλη φυσική καταστροφή, ο όρος HAARP γίνεται ξανά τάση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αυτό έχει συμβεί μετά από σεισμούς, τυφώνες, πλημμύρες ή δασικές πυρκαγιές. Οι πρόσφατοι σεισμοί που καταγράφηκαν στη Βενεζουέλα δεν αποτέλεσαν εξαίρεση.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σε πλατφόρμες όπως το X κυκλοφόρησαν μηνύματα που υποστήριζαν, χωρίς καμία απόδειξη, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν χρησιμοποιήσει το πρόγραμμα HAARP για να προκαλέσουν τους σεισμούς. Διάφορα μέσα, εξειδικευμένα στη διασταύρωση πληροφοριών, έχουν διαψεύσει αυτούς τους ισχυρισμούς και υπενθυμίζουν ότι δεν υπάρχει επιστημονική τεκμηρίωση που να τους στηρίζει.
Τι είναι στην πραγματικότητα το πρόγραμμα HAARP;
HAARP είναι τα αρχικά του High-frequency Active Auroral Research Program (Πρόγραμμα Έρευνας Ενεργού Σέλαος Υψηλής Συχνότητας). Πρόκειται για επιστημονική εγκατάσταση στην Αλάσκα, με στόχο τη μελέτη της ιονόσφαιρας, ενός στρώματος της γήινης ατμόσφαιρας που εκτείνεται από περίπου 60 έως και πάνω από 500 χιλιόμετρα ύψος.
Όπως εξηγεί (πηγή στα Ισπανικά) η ίδια η οργάνωση, χρησιμοποιεί ραδιοκύματα υψηλής συχνότητας για να δημιουργεί μικρές, ελεγχόμενες διαταραχές σε αυτή την περιοχή της ατμόσφαιρας και να κατανοήσει καλύτερα φαινόμενα που επηρεάζουν τις ραδιοεπικοινωνίες, τη δορυφορική πλοήγηση και άλλα τεχνολογικά συστήματα. Από το 1993 έως το 2014 τη διαχείριση είχε η Πολεμική Αεροπορία και το Πολεμικό Ναυτικό των Ηνωμένων Πολιτειών και, από το 2015, ανήκει στο Πανεπιστήμιο της Αλάσκας στο Φέρμπανκς.
Η εγκατάσταση επισημαίνει επίσης ότι τα πειράματά της είναι δημόσια και ότι η έρευνά της επικεντρώνεται αποκλειστικά στη μελέτη της ιονόσφαιρας.
Γιατί συνδέεται με σεισμούς και άλλες καταστροφές;
Παρότι το πρόγραμμα έχει καθαρά επιστημονικό σκοπό, το HAARP αποτελεί εδώ και χρόνια αντικείμενο πολυάριθμων θεωριών συνωμοσίας.
Κατά καιρούς του έχει αποδοθεί, χωρίς βάση, η δυνατότητα να προκαλεί σεισμούς, τυφώνες, πλημμύρες, δασικές πυρκαγιές ή ακόμη και να ελέγχει το κλίμα. Μετά τη DANA που έπληξε την Αυτόνομη Κοινότητα Βαλένθια τον Οκτώβριο του 2024, για παράδειγμα, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κυκλοφόρησαν ξανά μηνύματα που υποστήριζαν, χωρίς αποδείξεις, ότι η καταστροφή είχε προκληθεί από το HAARP.
Μια έρευνα της ομάδας επαλήθευσης της «Euronews» τεκμηρίωσε πώς αυτές οι θεωρίες συνωμοσίας διαδόθηκαν σε διάφορες γλώσσες και αποδόμησε αρκετούς από τους ισχυρισμούς που έγιναν viral.
Παρόμοιες αφηγήσεις επανεμφανίστηκαν επίσης μετά τους σεισμούς στο Μαρόκο και στη Μιανμάρ ή έπειτα από τον τυφώνα Μίλτον στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μετά τους σεισμούς στη Βενεζουέλα, κυκλοφόρησαν εκ νέου δημοσιεύσεις που υποστήριζαν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν χρησιμοποιήσει το HAARP για να προκαλέσουν ζημιές στις υποδομές της χώρας ή για να προκαλέσουν τους σεισμούς. Ωστόσο πρόκειται για έναν μύθο χωρίς επιστημονική βάση.
Μπορεί το HAARP να προκαλέσει σεισμούς ή να ελέγξει το κλίμα;
Η απάντηση, σύμφωνα με τους υπεύθυνους του προγράμματος και την επιστημονική κοινότητα, είναι όχι.
Στην ενότητα συχνών ερωτήσεων, το HAARP αναφέρει (πηγή στα Ισπανικά) ότι τα ραδιοκύματα που χρησιμοποιεί αλληλεπιδρούν αποκλειστικά με την ιονόσφαιρα και όχι με την τροπόσφαιρα ή τη στρατόσφαιρα, τα κατώτερα στρώματα όπου διαμορφώνεται ο καιρός. Γι’ αυτό διαβεβαιώνει ότι δεν έχει τη δυνατότητα να τροποποιήσει το κλίμα.
Οι ερευνητές προσθέτουν ότι το HAARP επίσης δεν μπορεί να προκαλέσει ούτε να εντείνει φυσικά φαινόμενα όπως σεισμούς, τυφώνες ή πλημμύρες. Τα σήματα που εκπέμπει το HAARP αποσκοπούν στη μελέτη φυσικών διεργασιών στην ανώτερη ατμόσφαιρα και δεν έχουν τη δυνατότητα να επηρεάσουν τον γήινο φλοιό ούτε τις γεωλογικές διεργασίες που ευθύνονται για τους σεισμούς.
Οι οργανισμοί επαλήθευσης που ανέλυσαν τα μηνύματα που διαδόθηκαν μετά τον σεισμό στη Βενεζουέλα υπενθυμίζουν επιπλέον ότι δεν υπάρχει καμία επιστημονική ένδειξη που να συνδέει το HAARP με τη σεισμική δραστηριότητα.
Μια θεωρία συνωμοσίας που επανέρχεται μετά από κάθε μεγάλη καταστροφή
Η περίπτωση της Βενεζουέλας ακολουθεί ένα γνώριμο μοτίβο στην παραπληροφόρηση γύρω από φυσικά φαινόμενα. Κάθε φορά που σημειώνεται σεισμός ή ακραίο μετεωρολογικό επεισόδιο, επανεμφανίζονται δημοσιεύσεις που αποδίδουν το φαινόμενο σε μυστικές τεχνολογίες ή υποτιθέμενα «όπλα κλίματος», παρότι δεν υπάρχει επιστημονική τεκμηρίωση που να στηρίζει αυτούς τους ισχυρισμούς.
Το HAARP είναι ένας από τους σταθερούς «πρωταγωνιστές» αυτών των αφηγήσεων. Οι υπεύθυνοι του προγράμματος τονίζουν ότι το HAARP έχει αποκλειστικά επιστημονικό σκοπό: τη μελέτη της ιονόσφαιρας, ώστε να βελτιωθεί η γνώση για τις επικοινωνίες και το λεγόμενο «διαστημικό κλίμα», μια έννοια διαφορετική από το γήινο κλίμα. Σύμφωνα με τους υπεύθυνους, η εγκατάσταση δεν έχει τη δυνατότητα να ελέγξει το κλίμα ούτε να προκαλέσει σεισμούς.