Η κυβέρνηση Τραμπ δήλωσε ότι θα ασκήσει πιέσεις σε άλλες χώρες να αποχωρήσουν από το δικαστήριο, σηματοδοτώντας σημαντική κλιμάκωση στην προσπάθεια των ΗΠΑ να απομονώσουν τον θεσμό με έδρα τη Χάγη
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ έχει ξεκινήσει εκστρατεία για να υπονομεύσει το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ), η οποία θα μπορούσε να περιλαμβάνει πρόσθετες κυρώσεις και άλλα μέτρα.
Σε βίντεο που ανάρτησε στο X και σε εκτενές άρθρο γνώμης στη Wall Street Journal, ο Μάρκο Ρούμπιο δεσμεύτηκε να «διαλύσει» το δικαστήριο, υποστηρίζοντας ότι συνιστά «απαράδεκτη απειλή για την κυριαρχία των ΗΠΑ».
«Το ΔΠΔ και οι φίλοι του διεξάγουν πόλεμο εναντίον της χώρας μας, όχι με σφαίρες ή πυραύλους, αλλά με νομοθετήματα, συμφωνίες και τη δύναμη του λεγόμενου διεθνούς δικαίου», είπε ο Ρούμπιο στο βίντεο.
Ο Ρούμπιο πρόσθεσε ότι το ΔΠΔ «απειλεί κάθε πτυχή του πολιτικού και νομικού μας συστήματος» και ότι έχει εξελιχθεί από μια «περιορισμένη δικλίδα ασφαλείας» με αποστολή να διώκει «μόνο τα βαρύτερα εγκλήματα… όταν τα δικαστήρια μιας χώρας ήταν ανήμπορα».
Το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ ανέφερε σε ανακοίνωσή του ότι η εκστρατεία θα «αχρηστεύσει συστηματικά την ικανότητα του ΔΠΔ να λειτουργεί, να στοχοποιεί Αμερικανούς στρατιωτικούς ή αξιωματούχους ή να απειλεί με οποιονδήποτε τρόπο την αμερικανική κυριαρχία».
Στην ίδια ανακοίνωση αναφέρεται ότι το δικαστήριο «επικαλείται την εξουσία να διώκει και ακόμη και να φυλακίζει Αμερικανούς στρατιωτικούς και αξιωματούχους που ενεργούν υπέρ του εθνικού συμφέροντος των ΗΠΑ».
«Οι Αμερικανοί δεν υπέγραψαν ποτέ κάτι τέτοιο και όλοι οι Αμερικανοί πρόεδροι από την επικύρωση του ΔΠΔ και μετά έχουν επιμείνει ότι το ΔΠΔ δεν έχει δικαιοδοσία επί των Αμερικανών», σημειώνει η ανακοίνωση του υπουργείου.
Καμία διπλωματική επιλογή εκτός τραπεζιού
Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί σαφή κλιμάκωση των συνεχιζόμενων προσπαθειών των ΗΠΑ να απομονώσουν τον θεσμό με έδρα τη Χάγη, στον οποίο η κυβέρνηση Τραμπ είχε ήδη επιβάλει κυρώσεις.
Οι ΗΠΑ είχαν στοχεύσει στο παρελθόν μεμονωμένα στελέχη του δικαστηρίου που θεωρούν ότι απειλούν τα αμερικανικά συμφέροντα, αλλά η νέα πανκυβερνητική εκστρατεία θα πιέσει άλλες χώρες «να αποσυρθούν από το ΔΠΔ και να διακόψουν κάθε οικονομική στήριξη προς το δικαστήριο», σύμφωνα με αξιωματούχο του υπουργείου Εξωτερικών που μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας.
«Καμία διπλωματική επιλογή δεν θα είναι εκτός ορίων στην εκστρατεία για την εξάλειψη της απειλής που συνιστά το ΔΠΔ για τους Αμερικανούς», αναφέρει στην ανακοίνωσή του το υπουργείο Εξωτερικών.
Μεταξύ των ενεργειών που σχεδιάζει να λάβει η αμερικανική κυβέρνηση είναι «ο εντατικότερος έλεγχος των χωρών που αρνούνται να απορρίψουν την ανυπόστατη αρμοδιότητα του ΔΠΔ, ενώ στηρίζονται στην αμερικανική βοήθεια», σύμφωνα με την ανακοίνωση.
Η ανακοίνωση καλεί επίσης «τις χώρες που συνεργάζονται με τις αμερικανικές αρχές επιβολής του νόμου και τις ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ» να «απορρίψουν την υποτιθέμενη εξουσία του ΔΠΔ να διώκει Αμερικανούς αξιωματούχους και στρατιωτικούς».
Η ανακοίνωση προκάλεσε αμέσως καταδίκη από ειδικούς στο διεθνές δίκαιο. Ο Κένεθ Ροθ, πρώην εκτελεστικός διευθυντής της Human Rights Watch, έγραψε στο X ότι η κυβέρνηση Τραμπ θέλει «να μπορεί να διαπράττει εγκλήματα πολέμου με ατιμωρησία ακόμη και στο έδαφος κυβερνήσεων που έχουν προσχωρήσει στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο».
«Ο Ρούμπιο ντύνει την επιδίωξή του για ατιμωρησία όσον αφορά αμερικανικά εγκλήματα πολέμου στο εξωτερικό με τον μανδύα της εθνικής κυριαρχίας, παραβλέποντας το κυριαρχικό δικαίωμα άλλων χωρών να προσφεύγουν στο ΔΠΔ για εγκλήματα που διαπράττονται στο έδαφός τους», δήλωσε ο Ροθ.
«Την παρουσιάζει σαν να ενεργεί το ΔΠΔ από το πουθενά όπου θέλει, ενώ στην πραγματικότητα ενεργεί μόνο για εγκλήματα που έχουν διαπραχθεί στο έδαφος κρατών που το έχουν προσκαλέσει», πρόσθεσε.
Το ΔΠΔ έχει δικαιοδοσία να ερευνά εγκλήματα που διαπράττονται μόνο σε κράτη που είναι μέρη του Καταστατικού της Ρώμης, της συνθήκης του 2002 με την οποία ιδρύθηκε το δικαστήριο. Το δικαστήριο δεν έχει ανοίξει ποτέ έρευνα για εγκλήματα που διαπράχθηκαν σε αμερικανικό έδαφος και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν επικυρώσει τη συνθήκη.