Ψευδή βίντεο με τον Νορβηγό Έρλινγκ Χάαλαντ και κατασκευασμένες εικόνες για δήθεν στημένη διοργάνωση της Αργεντινής: παραπληροφόρηση συνοδεύει κορυφαίους αγώνες του Μουντιάλ 2026.
Το τελευταίο σφύριγμα του Μουντιάλ 2026 έχει ήδη ακουστεί, με την Ισπανία να ανακηρύσσεται παγκόσμια πρωταθλήτρια αφού νίκησε την Αργεντινή με 1-0 στον τελικό που διεξήχθη στο Νιού Τζέρσεϊ.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Κι όμως, όσο το ποδόσφαιρο τελείωνε στα γήπεδα, ένα άλλο «τουρνουά» εξελισσόταν στο διαδίκτυο, με πλήθος βίντεο που είχαν παραχθεί από τεχνητή νοημοσύνη, κατασκευασμένες εικόνες και παραπλανητικά πλάνα να κυκλοφορούν παράλληλα με τα μεγαλύτερα παιχνίδια, συχνά συγκεντρώνοντας εκατομμύρια προβολές προτού διαψευστούν.
Οι αναρτήσεις εξυπηρετούσαν πολλούς σκοπούς, από χιούμορ και πολιτικά μηνύματα μέχρι κριτική σε παίκτες και ομάδες. Άλλο περιεχόμενο φαίνεται πως δημιουργήθηκε αποκλειστικά για να φέρει κλικ και διαφημιστικά έσοδα.
Η ομάδα επαλήθευσης γεγονότων του Euronews, The Cube, εξέτασε ορισμένα από τα ψευδή και παραπλανητικά περιεχόμενα που κυκλοφορούν.
Το αγαπημένο «παιδί» της τεχνητής νοημοσύνης: Έρλινγκ Χάαλαντ
Κανένας παίκτης δεν συμβόλισε όσο ο Νορβηγός επιθετικός Έρλινγκ Χάαλαντ την έκρηξη του περιεχομένου που παράγεται με τεχνητή νοημοσύνη σε αυτή τη διοργάνωση.
Ίσως το πιο viral παράδειγμα ήταν ένα βίντεο στο οποίο φαίνεται να ρίχνει μια ματιά στην αντανάκλασή του σε εστιατόριο και να τρομάζει. Μέσα σε μία ημέρα συγκέντρωσε πάνω από 30 εκατομμύρια προβολές, όμως αποδείχθηκε ότι ήταν αποτέλεσμα αλλαγής προσώπου (face swap) σε βίντεο που είχε αρχικά αναρτήσει ένας Κινέζος δημιουργός περιεχομένου.
Παρόλα αυτά, αυτό δεν φάνηκε να ενοχλεί τους θαυμαστές του παίκτη, καθώς το βίντεο συνέχισε να συγκεντρώνει ακόμη 10 εκατομμύρια προβολές στα κοινωνικά δίκτυα.
Βάζουν λόγια στο στόμα των παικτών
Ωστόσο, δεν ήταν όλες οι ψευδείς αναρτήσεις για τον Χάαλαντ ακίνδυνες.
Ένα βίντεο στην πλατφόρμα X έδειχνε τον επιθετικό της Μάντσεστερ Σίτι να μιλά μετά την ήττα της Νορβηγίας από την Αγγλία στις 11 Ιουνίου, συνοδευόμενο από τη λεζάντα: «Θα υποστηρίξω την Αργεντινή γιατί η Αγγλία πήρε παράνομα την επικράτειά της».
Ισπανικοί υπότιτλοι στο βίντεο επαναλάμβαναν την ίδια φράση, αναφερόμενοι στην αξίωση της Αργεντινής επί των Φώκλαντ, βρετανικού υπερπόντιου εδάφους στον νότιο Ατλαντικό.
Το συγκεκριμένο απόσπασμα συγκέντρωσε χιλιάδες προβολές, όμως η λεζάντα είναι ψευδής.
Στην πραγματικότητα, στη συνέντευξη μετά τον αγώνα ο Χάαλαντ, όταν ρωτήθηκε από τους δημοσιογράφους ποια ομάδα θα υποστήριζε στη συνέχεια της διοργάνωσης, απάντησε: «Νομίζω ότι έχω μερικούς συμπαίκτες μου από τη [Μάντσεστερ] Σίτι στην Αγγλία, και στη Γαλλία και στην Ισπανία, οπότε φυσικά θέλω η Αγγλία να τα πάει καλά».
«Υποστηρίζω... νομίζω ότι απέκτησα φανέλα της εθνικής Αγγλίας πριν αποκτήσω φανέλα της Νορβηγίας όταν ήμουν μικρός, οπότε φυσικά θέλω η Αγγλία να τα πάει καλά, γιατί είναι ωραία χώρα και ωραία φανέλα», λέει στο βίντεο.
Ο Χάαλαντ δεν είναι ο μόνος παίκτης που έγινε στόχος βίντεο στα οποία του αποδίδονται ψευδείς δηλώσεις.
Μετά τον αγώνα Νορβηγίας-Αγγλίας, ο Άγγλος μέσος Τζουντ Μπέλινγχαμ εμφανίστηκε σε viral αναρτήσεις να δηλώνει «Ο Μέσι είναι το είδωλό μου» και «Η FIFA είναι στημένη και διεφθαρμένη». Ωστόσο, τα βίντεο από τις συνεντεύξεις του μετά τον αγώνα δείχνουν ότι δεν έκανε καμία από τις δύο δηλώσεις.
Ισχυρισμοί ότι το τουρνουά είναι στημένο υπέρ της Αργεντινής προκαλούν κύμα ψευδών αναρτήσεων
Μία από τις πιο διαδεδομένες θεωρίες συνωμοσίας που κυκλοφόρησαν καθ’ όλη τη διάρκεια του Μουντιάλ υποστήριζε ότι η διοργάνωση είναι στημένη ώστε να κερδίσει η Αργεντινή. Η αφήγηση αυτή βρήκε μεγάλη απήχηση στα κοινωνικά δίκτυα, φτάνοντας σε ευρύ κοινό και διαφορετικές ηλικίες.
«Οι δύο έφηβοι γιοι μου είναι πεπεισμένοι ότι το Μουντιάλ είναι στημένο υπέρ της Αργεντινής», έγραψε ένας χρήστης στο LinkedIn.
Η συζήτηση φούντωσε μετά τον αγώνα της Αργεντινής με την Αίγυπτο στις 7 Ιουλίου, στον οποίο η Αργεντινή επικράτησε με 3-2.
Στη διάρκεια του παιχνιδιού, μια σειρά από αποφάσεις του διαιτητή κρίθηκαν αμφιλεγόμενες, με αποτέλεσμα η Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία της Αιγύπτου να καταθέσει επίσημη καταγγελία στη FIFA, κατηγορώντας τον διαιτητή του αγώνα, Φρανσουά Λετεξιέ, και την ομάδα του για «σοβαρά διαιτητικά λάθη».
Από εκεί και πέρα, οι θεωρίες άρχισαν να ξεπερνούν τα διαιτητικά σφυρίγματα, με χρήστες στα κοινωνικά δίκτυα να συνδέουν άσχετα γεγονότα και δημόσια πρόσωπα για να υποστηρίξουν ότι η Αργεντινή έχει εξωτερική στήριξη.
Ένας από τους φερόμενους εξωτερικούς υποστηρικτές ήταν ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Σε συνέντευξή του στο The Mojo Podcast, ο Νετανιάχου χαρακτήρισε την Αργεντινή «πολύ καλή ομάδα», τονίζοντας ότι δεν ήταν ο επιθετικός Λιονέλ Μέσι αλλά ο πρόεδρος της χώρας, Χαβιέ Μιλέι, που τον έκανε να την υποστηρίζει. Περιέγραψε τον Μιλέι ως «μεγάλο φίλο» του Ισραήλ.
Μια εικόνα που είχε παραχθεί με τεχνητή νοημοσύνη και έδειχνε τον Νετανιάχου να φορά τη φανέλα της Αργεντινής στη διάρκεια του αγώνα με την Αυστρία χρησιμοποιήθηκε για να στηρίξει τον ισχυρισμό αυτό. Συγκέντρωσε χιλιάδες προβολές στην πλατφόρμα X, αλλά ήταν τελικά προϊόν τεχνητής νοημοσύνης: ο Νετανιάχου δεν βρέθηκε στον αγώνα.
Άλλες αναρτήσεις επικεντρώθηκαν στον ίδιο τον Μέσι, παρουσιάζοντας τις φερόμενες σχέσεις του με το Ισραήλ ως επιπλέον ένδειξη «στησίματος».
«Γιατί ο Μέσι επισκέφθηκε το Ισραήλ δύο φορές το 2022, την ΙΔΙΑ ΧΡΟΝΙΑ που η Αργεντινή κέρδισε το Μουντιάλ;», ανέφερε ένας χρήστης σε ανάρτηση στην X με πάνω από 80.000 προβολές.
Παρά ταύτα, οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί δεν στηρίζονται σε κανένα διαθέσιμο επίσημο στοιχείο, ενώ οι λογαριασμοί που τους αναπαράγουν δεν προσφέρουν απτές αποδείξεις.
Αντίθετα, εμφανίστηκαν «τεκμήρια» κατασκευασμένα, όπως μια εικόνα που δημιούργησε τεχνητή νοημοσύνη και δείχνει τον πρόεδρο της FIFA, Τζάνι Ινφαντίνο, να χορηγεί αναβολικά στον Μέσι με ένεση στο χέρι.
Μια άλλη εικόνα, που συγκέντρωσε χιλιάδες προβολές στην X, υποστήριζε ότι ο διαιτητής του αγώνα Αργεντινής-Αγγλίας, Ισμαΐλ Ελφάθ, ζήτησε να βγάλει φωτογραφία με τον Μέσι μετά το ματς.
Ωστόσο, η φωτογραφία είναι από το 2022 και αποτυπώνει μια στιγμή πριν από αγώνα ανάμεσα στην Αργεντινή και τη Γαλλία.
Ένα ακόμη viral βίντεο, με 8 εκατομμύρια προβολές μόνο στην X, φαινόταν να δείχνει τον Μέσι να προσποιείται τραυματισμό σε αγώνα με την Ελβετία.
Όμως οπτικές ασυνέπειες, όπως οι λανθασμένες εμφανίσεις των Ελβετών παικτών, αποκάλυψαν ότι το βίντεο ήταν στην πραγματικότητα προϊόν τεχνητής νοημοσύνης.