Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών θεωρούν ότι η δολοφονία του Αλί Χαμενεΐ ενίσχυσε στην Τεχεράνη τις τάσεις για επέκταση του πυρηνικού προγράμματος και αναβάθμιση των σχετικών δυνατοτήτων.
Μέσα στο κλίμα κλιμακούμενης έντασης μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, νέες αμερικανικές πληροφορίες φέρνουν στο προσκήνιο την πορεία του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος στην περίοδο μετά την αλλαγή στην ανώτατη ηγεσία της χώρας.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Μετά τον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ κατά τη διάρκεια των στρατιωτικών επιθέσεων που εξαπέλυσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν, τα βλέμματα στρέφονται στον γιο και διάδοχό του, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, για τον οποίο αμερικανικές εκτιμήσεις αναφέρουν ότι ενδέχεται να υιοθετήσει διαφορετική προσέγγιση στο πυρηνικό ζήτημα της χώρας του.
Εκτιμήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών δείχνουν ότι ο νέος ανώτατος ηγέτης Μοτζταμπά Χαμενεΐ εμφανίζει μεγαλύτερο ενδιαφέρον για την απόκτηση πυρηνικού όπλου σε σύγκριση με τον πατέρα και προκάτοχό του, σύμφωνα με την εφημερίδα «New York Times», που επικαλείται Αμερικανούς αξιωματούχους με γνώση των σχετικών πληροφοριών.
Σύμφωνα με την έκθεση, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών θεωρούν ότι ο θάνατος του πρώην ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, στις πρώτες ημέρες των αμερικανοϊσραηλινών στρατιωτικών επιχειρήσεων εναντίον του Ιράν τον περασμένο Φεβρουάριο, συνέβαλε στην ενίσχυση των τάσεων στο εσωτερικό της Τεχεράνης υπέρ της ανάπτυξης πυρηνικών δυνατοτήτων.
Αμερικανοί αξιωματούχοι σημείωσαν ότι το μεγαλύτερο μέρος των διαθέσιμων πληροφοριών για τις θέσεις του Μοτζταμπά Χαμενεΐ αφορά την περίοδο πριν από το ξέσπασμα του πολέμου, καθώς ο νέος ανώτατος ηγέτης παραμένει μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας από τότε που τραυματίστηκε στο πρώτο πλήγμα και έχει περιορίσει τις δημόσιες επαφές του με Ιρανούς αξιωματούχους, φοβούμενος ότι θα αποτελέσει στόχο νέων επιθέσεων.
Παρά αυτές τις ανησυχίες, οι αμερικανικές εκτιμήσεις πληροφοριών επισημαίνουν ότι η Τεχεράνη δεν έχει ακόμη ξεκινήσει την επανεκκίνηση του προγράμματος εμπλουτισμού ουρανίου ούτε έχει επαναλάβει την ανάπτυξη πυρηνικού όπλου, έχει όμως λάβει μέτρα για να διαφυλάξει τις πυρηνικές εγκαταστάσεις και τον εξοπλισμό της που υπέστησαν ζημιές από τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα.
Κατά τους Αμερικανούς αξιωματούχους, η ικανότητα του Ιράν να επαναφέρει γρήγορα τη δραστηριότητά του στο πυρηνικό πεδίο εξαρτάται από την έκταση των ζημιών στις εγκαταστάσεις του, ενώ εκτιμούν ότι η άμεση επανεκκίνηση του προγράμματος μετά τις επιθέσεις θα το καθυστερούσε μόνο κατά περίπου έξι μήνες.
Στο πλαίσιο των προσπαθειών της να διατηρήσει τις πυρηνικές της δυνατότητες, η Τεχεράνη μετέφερε μέρος των φυγοκεντρητών της σε ένα άκρως οχυρωμένο υπόγειο συγκρότημα στο όρος Πικ Αξ, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους.
Κατά τους ίδιους, αυτή η κίνηση μπορεί να επιτρέψει στην Ισλαμική Δημοκρατία να διατηρήσει κρίσιμο εξοπλισμό που χρησιμοποιείται για τον εμπλουτισμό ουρανίου, διαδικασία που μπορεί να αποτελεί τμήμα της πορείας προς την ανάπτυξη πυρηνικού όπλου.
Αλλαγή στην προσέγγιση της νέας ιρανικής ηγεσίας
Οι αμερικανικές εκτιμήσεις κάνουν λόγο για διαφοροποίηση μεταξύ της προσέγγισης του Μοτζταμπά Χαμενεΐ και εκείνης του πατέρα του, ο οποίος διαβεβαίωνε διαρκώς ότι το Ιράν δεν επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικού όπλου, παρότι συνέχιζε να αναπτύσσει τις πυρηνικές του δυνατότητες. Ο εκλιπών ανώτατος ηγέτης στήριζε αυτή τη θέση σε φετβά που είχε εκδώσει ο ίδιος για το ζήτημα.
Αξιωματούχοι των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών ανέφεραν ότι δημόσιες δηλώσεις και συνομιλίες που υποκλάπηκαν πριν από το ξέσπασμα του πολέμου δείχνουν πως ο νέος ανώτατος ηγέτης δεν επιδεικνύει το ίδιο επίπεδο επιφύλαξης με τον προκάτοχό του και εμφανίζεται πιο πρόθυμος να ενισχύσει τα προγράμματα εμπλουτισμού και την ανάπτυξη πυρηνικών στρατιωτικών δυνατοτήτων.
Σύμφωνα με τη «New York Times», προς το τέλος της θητείας του πρώην προέδρου Τζο Μπάιντεν οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούσαν ότι το Ιράν εξέταζε την ανάπτυξη ενός πρωτόγονου μοντέλου πυρηνικού όπλου, ενώ οι τρέχουσες εκτιμήσεις δείχνουν ότι η νέα ιρανική ηγεσία ενδέχεται να ενδιαφέρεται για την ανάπτυξη θερμοπυρηνικής κεφαλής που θα μπορούσε να τοποθετηθεί σε πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς.
Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι ορισμένες φωνές στο εσωτερικό του ιρανικού κατεστημένου, που παλαιότερα υποστήριζαν πως η κατοχή πυρηνικού όπλου αποτελεί το μόνο αποτρεπτικό μέσο έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ, έχουν αποκτήσει μεγαλύτερη επιρροή υπό τη νέα ηγεσία.
Αξίζει να σημειωθεί ότι έκθεση που δημοσίευσε η εφημερίδα «Wall Street Journal», βασισμένη σε ανάλυση δορυφορικών εικόνων, ανέφερε πως η Τεχεράνη κατάφερε να ανακατασκευάσει μεγάλο μέρος των υποδομών που καταστράφηκαν κατά την πρόσφατη στρατιωτική αντιπαράθεση με την Ουάσινγκτον και το Τελ Αβίβ.
Σύμφωνα με την έκθεση, οι εργασίες αποκατάστασης περιέλαβαν και τοποθεσίες και εγκαταστάσεις που συνδέονται με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Ισραηλινοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι έκριναν ότι η εκστρατεία βομβαρδισμών που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου δεν πέτυχε πλήρως τους επιδιωκόμενους στόχους, επισημαίνοντας ότι τα πλήγματα προκάλεσαν ζημιές σε ιρανικές εγκαταστάσεις, αλλά δεν εξουδετέρωσαν τις πυρηνικές δυνατότητες ούτε τις συναφείς υποδομές.