«Δεν θέλω άλλες αποτυχημένες πενταμερείς», δήλωσε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, σημειώνοντας ότι για τη διεξαγωγή μιας νέας συνάντησης του σχήματος 5+1 πρέπει να υπάρξει πρόοδος στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, τη μεθοδολογία και την ουσία του Κυπριακού.
Νέα άτυπη διευρυμένη συνάντηση για το Κυπριακό, σε σύνθεση 5+1 (δηλαδή με τη συμμετοχή των δύο πλευρών στην Κύπρο, των τριών εγγυητριών δυνάμεων, Ελλάδας, Τουρκίας και Ηνωμένου Βασιλείου, και του ΟΗΕ) αποφάσισε να συγκαλέσει ο Γενικός Γραμματέας Αντόνιο Γκουτέρες, χωρίς ωστόσο να προσδιορίσει πότε αυτή θα πραγματοποιηθεί.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο Αντόνιο Γκουτέρες έθεσε ως προϋπόθεση να προηγηθεί επαρκής προετοιμασία σε τρία πεδία: στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, στη μεθοδολογία της διαδικασίας και στην ουσία του Κυπριακού. Όπως τόνισε, πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη οι συγκλίσεις που έχουν ήδη επιτευχθεί.
Η ανακοίνωση έγινε μετά την κοινή συνάντηση που είχε την Τετάρτη στο αεροδρόμιο Λευκωσίας με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Έρχιουρμαν.
«Με βάση τις συζητήσεις μας για την πορεία από εδώ και πέρα, αποφάσισα να συγκαλέσω ακόμη μία συνάντηση 5+1, μετά από επαρκή προετοιμασία στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, στη μεθοδολογία και στην ουσία, λαμβάνοντας υπόψη τις συγκλίσεις που έχουν ήδη επιτευχθεί», δήλωσε ο Γενικός Γραμματέας.
Πρόσθεσε ότι τα Ηνωμένα Έθνη θα εργαστούν σε συνεννόηση με τις δύο πλευρές και τις τρεις εγγυήτριες δυνάμεις προκειμένου να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την επιτυχία της συνάντησης.
«Δεν θέλω άλλες συναντήσεις χωρίς αποτελέσματα»
Απαντώντας σε ερώτηση για το χρονοδιάγραμμα της νέας διευρυμένης συνάντησης, ο Αντόνιο Γκουτέρες ανέφερε ότι έχει εξασφαλίσει τη συναίνεση τόσο των δύο πλευρών όσο και των εγγυητριών δυνάμεων, επέμεινε όμως στην ανάγκη ουσιαστικής προετοιμασίας.
«Έχω τη συναίνεση και των δύο πλευρών και των εγγυητριών δυνάμεων για να προχωρήσουμε σε μια συνάντηση 5+1, αλλά με επαρκή προετοιμασία. Προετοιμασία στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, στη μεθοδολογία και στην ουσία, διότι δεν θέλω να έχουμε άλλες συναντήσεις 5+1 χωρίς αποτελέσματα», είπε.
«Θέλω μια επιτυχημένη συνάντηση 5+1, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για την επίτευξη λύσης», πρόσθεσε.
Ο Γενικός Γραμματέας διευκρίνισε ότι δεν έχει καθοριστεί προθεσμία για τη σύγκλησή της. «Δεν έχει οριστεί χρονοδιάγραμμα. Θα εργαστούμε από κοινού όσο το δυνατόν γρηγορότερα και αποτελεσματικότερα», ανέφερε.
Απέκλεισε επίσης το ενδεχόμενο να πραγματοποιηθεί συνάντηση για το Κυπριακό κατά την Εβδομάδα Υψηλού Επιπέδου της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ τον Σεπτέμβριο.
«Δεν υπάρχει προγραμματισμένη συνάντηση για το Κυπριακό κατά την Εβδομάδα Υψηλού Επιπέδου. Επικεντρώνουμε τώρα τις προσπάθειές μας στην κοινή εργασία με τις δύο πλευρές στην Κύπρο και με τις εγγυήτριες δυνάμεις», δήλωσε.
Χριστοδουλίδης: «Δεν ξεκινούμε από το μηδέν»
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης χαιρέτισε την προσπάθεια του Αντόνιο Γκουτέρες για επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων και ανέδειξε τρία στοιχεία που, κατά την εκτίμησή του, προέκυψαν από τις διήμερες επαφές στην Κύπρο.
Το πρώτο, όπως είπε, είναι η προσήλωση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας. Το δεύτερο αφορά την αξιοποίηση του διαπραγματευτικού κεκτημένου, δηλαδή των συγκλίσεων και όσων είχαν επιτευχθεί στις συνομιλίες έως το Κραν Μοντανά το 2017. Ως τρίτο στοιχείο ανέφερε τη θετική ανταπόκριση όλων των εμπλεκομένων στη σύγκληση μιας νέας διευρυμένης συνάντησης.
«Ο Γενικός Γραμματέας είναι απόλυτα δεσμευμένος και εργάζεται προς την κατεύθυνση που καθορίζουν τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, αλλά και το διαπραγματευτικό κεκτημένο, όσα δηλαδή έχουν επιτευχθεί σε σχέση με την ουσία του Κυπριακού μέχρι και το Κραν Μοντανά», δήλωσε.
Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας συμφώνησε με τη θέση του Αντόνιο Γκουτέρες ότι η νέα διευρυμένη συνάντηση θα πρέπει να είναι κατάλληλα προετοιμασμένη και να έχει προοπτική επιτυχίας.
Όπως ανέφερε, η προεργασία θα συνεχιστεί σε συνεργασία με την προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, καθώς και με την Ευρωπαϊκή Ένωση, με στόχο να δημιουργηθούν οι συνθήκες ώστε από τη διευρυμένη συνάντηση να προκύψει ανακοίνωση για επανέναρξη των συνομιλιών από το σημείο όπου διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά.
«Συνεχίζουμε, έτσι ώστε να προετοιμαστεί το έδαφος και, πηγαίνοντας στη διευρυμένη αυτή συνάντηση, να έχουμε θετική ανακοίνωση για επανέναρξη των συνομιλιών από εκεί όπου διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά», είπε.
Ερωτηθείς τι διαφοροποιεί τη νέα πρωτοβουλία από προηγούμενες προσπάθειες, ο Νίκος Χριστοδουλίδης απάντησε ότι έχουν πλέον αποσαφηνιστεί δεδομένα τα οποία στο παρελθόν βρίσκονταν υπό αμφισβήτηση.
Στάθηκε ιδιαίτερα στην αναγνώριση του διαπραγματευτικού κεκτημένου και στον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση, τόσο στα θέματα της ουσίας στα οποία δεν υπάρχουν ακόμη συγκλίσεις όσο και στις ευρωτουρκικές σχέσεις.
Ανέφερε ότι η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έχει εκφράσει ετοιμότητα για τη δημιουργία νομικής ομάδας που θα συνδράμει την προσπάθεια στα ζητήματα που συνδέονται με το ευρωπαϊκό κεκτημένο.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η δεύτερη διάσταση του ευρωπαϊκού ρόλου αφορά την προοπτική θετικών εξελίξεων στις σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης και Τουρκίας, για τις οποίες, όπως σημείωσε, έχει εκδηλωθεί ενδιαφέρον και από την τουρκική πλευρά.
«Υπάρχουν δύο νέα, πολύ σημαντικά δεδομένα», δήλωσε, υποστηρίζοντας ότι οι επαφές των τελευταίων ημερών αποσαφήνισαν τόσο τον επιδιωκόμενο στόχο όσο και τη βάση από την οποία θα μπορούσαν να επαναρχίσουν οι διαπραγματεύσεις.
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης ανακοίνωσε ότι η σχετική εργασία αρχίζει άμεσα με τη Μαρία Άνχελα Ολγκίν και τον ειδικό απεσταλμένο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Κυπριακό, Ραφαέλε Φίτο, με τον οποίο επρόκειτο να συναντηθεί την Παρασκευή. Την ίδια ημέρα, όπως είπε, θα είχε συνάντηση και με τον Τουφάν Έρχιουρμαν.
Ο ίδιος αναγνώρισε ότι θα επιθυμούσε μια πιο άμεση και συγκεκριμένη εξέλιξη, όπως τον καθορισμό ημερομηνίας για τη διευρυμένη συνάντηση.
«Αν με ρωτάτε εάν θα μπορούσαν να ήταν ακόμη καλύτερα τα αποτελέσματα, φυσικά και θα ήθελα ακόμη καλύτερα αποτελέσματα και ήμουν έτοιμος για τέτοια καλύτερα αποτελέσματα», είπε.
Ανέφερε μάλιστα ότι είχε μεταφέρει στον Γενικό Γραμματέα πως η ελληνοκυπριακή πλευρά ήταν έτοιμη ακόμη και για τη διεξαγωγή της διευρυμένης συνάντησης μέσα σε μία εβδομάδα.
Υποστήριξε, ωστόσο, ότι η επίσκεψη του Αντόνιο Γκουτέρες και όσα προέκυψαν από τις επαφές του δημιουργούν δεδομένα τα οποία μπορούν να συμβάλουν στην επανεκκίνηση της διαδικασίας.
«Δεν ξεκινάμε από το μηδέν. Αξιοποιείται το διαπραγματευτικό κεκτημένο», τόνισε.
Έκκληση για Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης
Στις τελικές του δηλώσεις, ο Αντόνιο Γκουτέρες κάλεσε τους δύο ηγέτες να εντείνουν τις προσπάθειές τους για τον καθορισμό και την εφαρμογή Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης που θα έχουν πρακτικό αντίκτυπο στην καθημερινότητα των Κυπρίων.
«Αυτή είναι η στιγμή κατά την οποία πρέπει να καταβληθούν όλες οι προσπάθειες για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης», ανέφερε.
Είπε ακόμη ότι τόσο ο Νίκος Χριστοδουλίδης όσο και ο Τουφάν Έρχιουρμαν τον διαβεβαίωσαν για την αποφασιστικότητά τους να συνεχίσουν να συνεργάζονται ουσιαστικά με την προσωπική του απεσταλμένη, Μαρία Άνχελα Ολγκίν.
Ο Γενικός Γραμματέας χαρακτήρισε «ειλικρινείς και εποικοδομητικές» τις χωριστές και κοινές συζητήσεις του με τους δύο ηγέτες, ενώ ανέφερε ότι στις επαφές του με πολίτες και από τις δύο κοινότητες εισέπραξε σαφές αίτημα για πρόοδο, συμβιβασμούς και ολοκλήρωση της προσπάθειας για επίλυση του Κυπριακού.
Σεβασμός στην εντολή της UNFICYP
Ο Αντόνιο Γκουτέρες υπογράμμισε την ανάγκη να γίνεται σεβαστή η εντολή και η αρμοδιότητα της Ειρηνευτικής Δύναμης των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο, τόσο εντός της νεκρής ζώνης όσο και κατά μήκος των γραμμών κατάπαυσης του πυρός που έχουν καθοριστεί από τον ΟΗΕ.
Όπως είπε, η UNFICYP συμβάλλει εδώ και περισσότερες από έξι δεκαετίες στη διατήρηση της ηρεμίας και της σταθερότητας, ενώ η αποτελεσματικότητά της εξαρτάται από τη συνεργασία όλων των πλευρών.
Αναφέρθηκε επίσης στο έργο της Διερευνητικής Επιτροπής για τους Αγνοουμένους και των δικοινοτικών Τεχνικών Επιτροπών, σημειώνοντας ότι προσφέρουν πρακτικές λύσεις και συνδέουν την πολιτική διαδικασία με την καθημερινότητα των πολιτών.
Κλείνοντας, ο Γενικός Γραμματέας τόνισε ότι μια λύση στο Κυπριακό δεν αφορά μόνο την ειρήνη και τα συμφέροντα των Κυπρίων, αλλά θα μπορούσε να λειτουργήσει και ως παράγοντας σταθερότητας σε μια περιοχή που αντιμετωπίζει συνεχιζόμενες συγκρούσεις και αυξανόμενους γεωπολιτικούς κινδύνους.
«Τα Ηνωμένα Έθνη δεν μπορούν να επιβάλουν την ειρήνη», είπε. «Παραμένουν όμως πλήρως προσηλωμένα στην υποστήριξη του λαού της Κύπρου σε αυτή την κρίσιμη στιγμή για το νησί και την ευρύτερη περιοχή».
Έρχιουρμαν: «Σήμερα είμαι περισσότερο αισιόδοξος»
Ο τ/κ ηγέτης Τουφάν Έρχιουρμαν χαρακτήρισε σημαντική και θετική την επίσκεψη του Αντόνιο Γκουτέρες στην Κύπρο.
Όπως ανέφερε, η παρουσία του Γενικού Γραμματέα και της πολυμελούς αντιπροσωπείας ανώτατων στελεχών των Ηνωμένων Εθνών κατέδειξε τη σημασία που αποδίδει ο ΟΗΕ στο Κυπριακό.
Ο Έρχιουρμαν στάθηκε ιδιαίτερα στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης και στην ανάγκη να καθοριστεί διαφορετική μεθοδολογία πριν από την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.
«Εφόσον πρόκειται να στηθεί τραπέζι διαπραγματεύσεων, είναι σημαντικό να γίνουν ορισμένα θετικά βήματα στο ζήτημα των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης», δήλωσε.
Υποστήριξε ότι η έλλειψη εμπιστοσύνης ανάμεσα στις δύο κοινότητες έχει επιδεινωθεί κατά τα εννέα χρόνια που μεσολάβησαν χωρίς ουσιαστικές συνομιλίες και ότι απαιτούνται πρακτικές κινήσεις πριν από μια νέα διαπραγματευτική διαδικασία.
Ο τ/κ ηγέτης ανέφερε ακόμη ότι η επισήμανση του Αντόνιο Γκουτέρες πως «αυτή τη φορά πρέπει να είναι διαφορετικά» συνδέεται, κατά την άποψή του, με την ανάγκη για μια διαδικασία διαφορετική από εκείνες του 2004 και του 2017.
«Δεν θέλουμε διαπραγματεύσεις μόνο και μόνο για να γίνουν. Θέλουμε μια διαδικασία που θα είναι προσανατολισμένη στο αποτέλεσμα και θα μπορεί να οδηγήσει σε λύση», είπε.
Ο Έρχιουρμαν δήλωσε ότι δεν αξιολογεί αρνητικά το γεγονός ότι δεν ανακοινώθηκε ημερομηνία για τη νέα διευρυμένη συνάντηση, θεωρώντας ότι αυτό δίνει χρόνο στις πλευρές να σημειώσουν πρόοδο στα ζητήματα της εμπιστοσύνης, της μεθοδολογίας και της ουσίας.
«Σήμερα είμαι περισσότερο αισιόδοξος σε σχέση με την περίοδο πριν από την επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα», ανέφερε.
Κατά τον ίδιο, η νέα προσέγγιση δεν θα πρέπει να θεωρηθεί πολιτικό κέρδος κάποιας πλευράς, αλλά προσπάθεια να δημιουργηθεί ένα πλαίσιο που θα μπορούσε να οδηγήσει σε συγκεκριμένο αποτέλεσμα.