Ένα τρίτο του μέσου μικτού μισθού δεν αρκεί για δόση στεγαστικού 3.600 € σε σπίτι 1 εκατ. στην ΕΕ· στο Λουξεμβούργο απαιτείται 1,6 φορές ο μέσος μισθός.
Ένα σπίτι αξίας 1 εκατ. ευρώ μπορεί να σημαίνει ένα συνηθισμένο διαμέρισμα στο κέντρο του Παρισιού ή μια πολυτελής βίλα κοντά στη Σόφια. Όμως, όπου κι αν ψάχνουν οι υποψήφιοι αγοραστές, χρειάζονται εισόδημα πολύ πάνω από τον εθνικό μέσο όρο για να μπορούν να το αποκτήσουν.
Πόσα θα έπρεπε λοιπόν να κερδίζουν;
Το Euronews Business υπολόγισε τον απαιτούμενο μισθό με βάση ένα τυπικό σενάριο στεγαστικού δανείου: προκαταβολή 20%, σταθερό επιτόκιο 3,5% και περίοδο αποπληρωμής 30 ετών. Υποτέθηκε επίσης ότι οι αγοραστές θα διέθεταν για τη δόση του δανείου όχι πάνω από το 33% του ακαθάριστου εισοδήματός τους.
Αυτό μεταφράζεται σε προκαταβολή 200.000 ευρώ και στεγαστικό δάνειο 800.000 ευρώ.
Στον υπολογισμό δεν περιλαμβάνονται φόροι ακίνητης περιουσίας, ασφάλιστρα, έξοδα συναλλαγής ή άλλες χρεώσεις, ενώ οι πραγματικοί όροι δανεισμού διαφέρουν ανά χώρα και ανά δανειολήπτη.
Η μηνιαία δόση αγγίζει τα 3.600 ευρώ
Με βάση αυτές τις παραδοχές, η ετήσια καταβολή για το στεγαστικό θα έφτανε τα 43.108 ευρώ. Δηλαδή 3.592 ευρώ τον μήνα.
Εφόσον το 33% του ακαθάριστου εισοδήματος προορίζεται για τις δόσεις του δανείου, ο αγοραστής θα χρειαζόταν ετήσιο ακαθάριστο εισόδημα 130.631 ευρώ. Αυτό αντιστοιχεί σε 10.886 ευρώ τον μήνα.
Τα επίπεδα εισοδήματος διαφέρουν σημαντικά σε όλη την Ευρώπη. Σε ορισμένες χώρες αυτό το εισόδημα είναι πιο εύκολο να επιτευχθεί απ’ ό,τι σε άλλες. Η επιβάρυνση μπορεί επίσης να διαφέρει μέσα στην ίδια χώρα.
Οι υπολογισμοί του άρθρου βασίζονται στα στοιχεία της Eurostat για τις ακαθάριστες αποδοχές το 2025, για έναν άγαμο εργαζόμενο πλήρους απασχόλησης χωρίς παιδιά, που λαμβάνει το 100% του μέσου μισθού. Δεδομένου ότι δύο εισοδήματα καθιστούν ένα σπίτι του 1 εκατ. ευρώ πιο προσιτό και ότι το ενδιαφέρον αφορά συχνά ζευγάρια, οι υπολογισμοί δείχνουν επίσης πώς αλλάζει η επιβάρυνση για ένα ζευγάρι στο οποίο και οι δύο σύντροφοι κερδίζουν τον μέσο μισθό.
Οι αγοραστές στη Βουλγαρία χρειάζονται σχεδόν οκταπλάσιο μέσο μισθό
Ο αριθμός των μέσων μισθών που απαιτούνται για την αγορά κατοικίας αξίας 1 εκατ. ευρώ διαφέρει έντονα στην Ευρώπη. Στην ΕΕ, η απόσταση ανάμεσα στις χαμηλότερες και τις υψηλότερες τιμές είναι σχεδόν πενταπλάσια.
Οι μέσοι εργαζόμενοι στη Βουλγαρία βρίσκονται στη δυσκολότερη θέση, ενώ στο Λουξεμβούργο πλησιάζουν περισσότερο στο να μπορούν να εξυπηρετήσουν το δάνειο. Στη Βουλγαρία, ένα άτομο χωρίς παιδιά που κερδίζει το 100% του μέσου μισθού θα χρειαζόταν εισόδημα ισοδύναμο με 7,8 μέσους μισθούς. Στο Λουξεμβούργο, ο αντίστοιχος δείκτης είναι κάτω από δύο, στο 1,6.
Ο αριθμός των μέσων μισθών που απαιτούνται κυμαίνεται από δύο έως τρεις στη Δανία (2,1), την Ιρλανδία (2,3), το Βέλγιο (2,4), την Αυστρία (2,5), τις Κάτω Χώρες (2,6), τη Γερμανία (2,7), τη Φινλανδία (2,8) και τη Σουηδία (2,8).
Οι μέσοι εργαζόμενοι σε αυτές τις χώρες βρίσκονται πιο κοντά στο να μπορούν να αντέξουν οικονομικά μια κατοικία του ενός εκατ. ευρώ.
Ανάμεσα στις τέσσερις μεγάλες οικονομίες της ΕΕ, η Γερμανία βρίσκεται στην καλύτερη θέση με 2,7 μέσους μισθούς, έναντι 3,1 στη Γαλλία, 4,0 στην Ισπανία και 4,1 στην Ιταλία.
Κάτω από το όριο των τεσσάρων μέσων μισθών παραμένουν επίσης η Σλοβενία (3,7) και η Μάλτα (3,9).
Δέκα χώρες της ΕΕ χρειάζονται πάνω από πέντε μισθούς
Για να είναι προσιτή μια κατοικία του ενός εκατ. ευρώ, εισόδημα ισοδύναμο με πάνω από πέντε μέσους μισθούς θα ήταν απαραίτητο σε δέκα χώρες της ΕΕ. Η Ελλάδα (7,2) ακολουθεί από κοντά τη Βουλγαρία (7,8), καταγράφοντας τη δεύτερη υψηλότερη απαίτηση στην Ένωση.
Η Ουγγαρία (6,7), η Σλοβακία (6,3) και η Πολωνία (5,8) συμπληρώνουν την πρώτη πεντάδα.
Η Ρουμανία (5,8), η Λετονία (5,7), η Τσεχία (5,2), η Πορτογαλία (5,2) και η Κροατία (5,2) χρειάζονται επίσης πάνω από πέντε μέσους μισθούς. Η Εσθονία βρίσκεται ακριβώς στο 5,0, ανεβάζοντας σε έντεκα τον αριθμό των χωρών που απαιτούν ισοδύναμο πέντε μισθών ή και περισσότερων.
Μόνο στο Λουξεμβούργο δύο μέσοι μισθωτοί πληρούν τα κριτήρια
Για ένα ζευγάρι όπου και οι δύο σύντροφοι κερδίζουν τον μέσο μισθό, ο δείκτης προσιτότητας μειώνεται στο μισό, καθώς ο υπολογισμός βασίζεται στο συνολικό τους εισόδημα. Στο Λουξεμβούργο, το απαιτούμενο εισόδημα αντιστοιχεί στο 0,8 των συνολικών ακαθάριστων αποδοχών του ζευγαριού, πράγμα που σημαίνει ότι δύο μέσοι μισθωτοί θα κινούνταν εντός του υποθετικού ορίου του 33% για τη δόση του δανείου.
Η Δανία βρίσκεται κοντά, με το απαιτούμενο εισόδημα να ισοδυναμεί με 1,05 φορές τον συνολικό μισθό ενός ζευγαριού δύο εργαζομένων. Η Ιρλανδία και το Βέλγιο εμφανίζουν δείκτη γύρω στο 1,2, πράγμα που σημαίνει ότι ούτε τα αθροιστικά εισοδήματα δύο μέσων μισθωτών θα ήταν αρκετά. Με βάση τις παραδοχές της ανάλυσης, ωστόσο, το Λουξεμβούργο είναι η μόνη χώρα της ΕΕ όπου δύο μέσοι μισθωτοί πληρούν το όριο προσιτότητας.
Στη Βουλγαρία, ένα ζευγάρι με μέσους μισθούς θα εξακολουθούσε να χρειάζεται εισόδημα σχεδόν τετραπλάσιο των συνολικών αποδοχών του, γεγονός που καθιστά το σπίτι εξαιρετικά δύσκολο να αποκτηθεί.
Πόσο είναι οι μέσοι μισθοί;
Οι μέσες ετήσιες ακαθάριστες αποδοχές διαφέρουν πολύ στην Ευρώπη το 2025, σύμφωνα με την Eurostat. Για ένα άτομο χωρίς παιδιά, οι μέσοι ακαθάριστοι μηνιαίοι μισθοί, υπολογισμένοι με διαίρεση του ετήσιου ποσού διά δώδεκα, κυμαίνονται από 1.398 ευρώ στη Βουλγαρία έως 6.713 ευρώ στο Λουξεμβούργο.
Οι μέσες ακαθάριστες μηνιαίες αποδοχές ξεπερνούν επίσης τα 4.000 ευρώ στη Δανία (5.300 ευρώ), την Ιρλανδία (4.708 ευρώ), το Βέλγιο (4.630 ευρώ), την Αυστρία (4.306 ευρώ) και τις Κάτω Χώρες (4.167 ευρώ).
Αντίθετα, ο μέσος μισθός είναι κάτω από 2.000 ευρώ σε επτά χώρες. Πρόκειται για ποσό πολύ μακριά από την κάλυψη της μηνιαίας δόσης του στεγαστικού των 3.592 ευρώ. Πέρα από τη Βουλγαρία, πρόκειται για την Ελλάδα (1.510 ευρώ), την Ουγγαρία (1.625 ευρώ), τη Σλοβακία (1.734 ευρώ), την Πολωνία (1.862 ευρώ), τη Ρουμανία (1.885 ευρώ) και τη Λετονία (1.904 ευρώ).
Χάσμα μεταξύ μισθού και στεγαστικού δανείου
Δεδομένου ότι στον υπολογισμό θεωρείται πως μόνο το 33% του μισθού μπορεί να κατευθυνθεί στη δόση του στεγαστικού, ένας μέσος μισθός δεν αρκεί σε καμία χώρα της ΕΕ για ένα άτομο που ζει μόνο του.
Στη Βουλγαρία, αυτό συνεπάγεται έλλειμμα 3.131 ευρώ. Πρόκειται για τη διαφορά ανάμεσα στη δόση του στεγαστικού των 3.592 ευρώ και τα 461 ευρώ, δηλαδή το 33% του μισθού.
Στο Λουξεμβούργο, το κενό είναι 1.377 ευρώ, καθώς το 33% του ακαθάριστου μισθού αντιστοιχεί σε 2.215 ευρώ.