Η έκρηξη της 4ης Αυγούστου 2020 σημειώθηκε μετά από πυρκαγιά σε αποθήκη στο λιμάνι της Βηρυτού, προκαλώντας έκλυση μεγάλων ποσοτήτων νιτρικής αμμωνίας που ήταν αποθηκευμένες για χρόνια χωρίς επαρκή μέτρα ασφαλείας.
Ο πρόεδρος του Λιβάνου, Τζοζέφ Αούν, κάλεσε τη Δευτέρα για επίσπευση της έκδοσης του κατηγορητηρίου στην υπόθεση της έκρηξης στο λιμάνι της Βηρυτού (2020), υπογραμμίζοντας ότι η καθυστέρησή του δεν είναι πλέον αποδεκτή, παραμονή της έκτης επετείου της τραγωδίας, μιας από τις μεγαλύτερες μη πυρηνικές εκρήξεις στην ιστορία, που στοίχισε τη ζωή σε περισσότερους από 220 ανθρώπους και τραυμάτισε χιλιάδες.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σε ανακοίνωσή του, ο Αούν τόνισε ότι η έκδοση του κατηγορητηρίου έχει καταστεί «ανάγκη που δεν σηκώνει άλλη αναβολή», επισημαίνοντας ότι η δικαιοσύνη δεν σημαίνει εκδίκηση, αλλά πλήρη αποκάλυψη της αλήθειας και απόδοση ευθυνών σε όσους παρέλειψαν να ενεργήσουν ή συνέβαλαν στην πρόκληση της καταστροφής, ανεξαρτήτως θέσης ή ιδιότητας.
Έκκληση για ανεξάρτητη δικαιοσύνη
Ο Λιβανέζος πρόεδρος ανέφερε ότι η δικαιοσύνη καλείται σήμερα, περισσότερο από ποτέ, να αποδείξει την ανεξαρτησία της και την ικανότητά της να αποδώσει δικαίωση στα θύματα, σημειώνοντας ότι το κατηγορητήριο δεν αποτελεί απλώς μια τυπική νομική πράξη, αλλά ένα δικαίωμα των θυμάτων και των οικογενειών τους, που περίμεναν χρόνια για να μάθουν την αλήθεια και να βάλουν τέλος στην ταλαιπωρία τους.
Η έκρηξη της 4ης Αυγούστου 2020 σημειώθηκε έπειτα από πυρκαγιά σε μία από τις αποθήκες του λιμανιού της Βηρυτού, γεγονός που προκάλεσε την έκρηξη τεράστιων ποσοτήτων νιτρικής αμμωνίας, οι οποίες ήταν αποθηκευμένες επί χρόνια χωρίς επαρκή μέτρα ασφαλείας. Οι έρευνες αποκάλυψαν στη συνέχεια ότι αξιωματούχοι σε διάφορα επίπεδα γνώριζαν την επικινδυνότητα των υλικών, χωρίς ωστόσο να λάβουν μέτρα για την αντιμετώπιση της κατάστασης.
Η έρευνα πλησιάζει στην τελική φάση
Σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο, ο ανακριτής, δικαστής Ταρίκ Μπιτάρ, ολοκλήρωσε την έρευνά του στα τέλη Μαρτίου, αφού άσκησε διώξεις σε περίπου 70 άτομα, μεταξύ των οποίων πολιτικοί αξιωματούχοι, επικεφαλής υπηρεσιών ασφαλείας και στρατιωτικοί, καθώς και υπάλληλοι.
Ο Μπιτάρ διαβίβασε τον φάκελο στην εισαγγελία του ανώτατου δικαστηρίου για τη νομική της γνωμοδότηση, πριν επιστρέψει σε αυτόν προκειμένου να εκδώσει το κατηγορητήριο. Ωστόσο, ο φάκελος παραμένει μέχρι σήμερα στην εισαγγελία, ενώ δεν υπάρχει πλέον κανένας προφυλακισμένος για την υπόθεση στον Λίβανο.
Χρόνια πολιτικής εμπλοκής
Από το 2023 η έρευνα βρέθηκε αντιμέτωπη με επανειλημμένες παρεμβάσεις και καθυστερήσεις λόγω πολιτικών αντιπαραθέσεων, αφού η Χεζμπολάχ ηγήθηκε εκστρατείας για την απομάκρυνση του δικαστή Μπιτάρ. Στη συνέχεια κατατέθηκαν εναντίον του σωρεία δικαστικών προσφυγών με στόχο την απομάκρυνσή του από τον φάκελο, γεγονός που οδήγησε σε μακρές περιόδους πάγωμα της έρευνας.
Ωστόσο, ο Μπιτάρ κατάφερε να επαναλάβει το έργο του στις αρχές του 2025, μετά την εκλογή του Τζοζέφ Αούν στην προεδρία της Δημοκρατίας, τον σχηματισμό κυβέρνησης υπό τον Ναουάφ Σαλάμ και την έγκριση νέων δικαστικών τοποθετήσεων. Οι εξελίξεις αυτές συνέπεσαν με αλλαγές στο πολιτικό σκηνικό του Λιβάνου και με την υποχώρηση της επιρροής της Χεζμπολάχ στο εσωτερικό της χώρας μετά τον πόλεμο με το Ισραήλ. Στο ίδιο διάστημα, άρθηκαν αρκετά νομικά εμπόδια που είχαν παγώσει την πορεία της έρευνας, μεταξύ των οποίων και η απαγόρευση εξόδου από τη χώρα που είχε επιβληθεί στον ανακριτή.
Κυβέρνηση: Καμία κάλυψη για κανέναν αξιωματούχο
Παράλληλα με τις δηλώσεις του προέδρου, ο πρωθυπουργός Ναουάφ Σαλάμ επανέλαβε τη δέσμευση της κυβέρνησής του στην πορεία προς τη δικαιοσύνη, υπογραμμίζοντας σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα «Χ» ότι «δεν θα υπάρξει συμβιβασμός σε βάρος της δικαιοσύνης, ακόμη κι αν καθυστερεί ορισμένες φορές».
Πρόσθεσε ότι κανένας αξιωματούχος, ανεξαρτήτως θέσης, δεν θα τύχει προστασίας στην υπόθεση της έκρηξης στο λιμάνι της Βηρυτού ή σε οποιαδήποτε άλλη υπόθεση, τονίζοντας ότι η λογοδοσία δεν θα εξαιρέσει κανέναν.
Οι οικογένειες των θυμάτων της έκρηξης συνεχίζουν, από τη μέρα της τραγωδίας, να ζητούν την πλήρη αποκάλυψη της αλήθειας και να απορρίπτουν κάθε πολιτική παρέμβαση στο έργο της δικαιοσύνης, ενώ επαναλαμβάνουν τις καταγγελίες ότι η κουλτούρα ατιμωρησίας εξακολουθεί να εμποδίζει την επίτευξη δικαιοσύνης σε μία από τις πιο οδυνηρές υποθέσεις στη σύγχρονη ιστορία του Λιβάνου.