Διαψεύδει η Τεχεράνη ότι ζήτησε να επιστρέψουν οι αντιμαχόμενες πλευρές στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων - Προς συμφωνία Ιράν - Ομάν για τα Στενά του Ορμούζ;
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι νέες διαπραγματεύσεις με το Ιράν θα αρχίσουν τη Δευτέρα, αφού αποφάσισε να αναστείλει τα πλήγματα κατά της Τεχεράνης, προκειμένου να επιδιώξει, όπως ισχυρίζεται, μια συμφωνία για τερματισμό του πολέμου.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο Αμερικανός πρόεδρος είπε σε δημοσιογράφους την Κυριακή ότι οι συνομιλίες θα αφορούν τα Στενά του Ορμούζ, μια κομβική θαλάσσια δίοδο για τις παγκόσμιες ενεργειακές προμήθειες που έχει εξελιχθεί σε σημείο τριβής στη σύγκρουση, καθώς και την αποπυρηνικοποίηση του Ιράν.
Από την πλευρά του, το Ιράν ανέφερε ότι βρίσκεται κοντά σε συμφωνία με το Ομάν για έναν νέο διαδρομο ασφαλούς ναυσιπλοίας μέσω των Στενών, την ίδια ώρα που αναφέρθηκε έκρηξη κοντά σε τάνκερ στην περιοχή την Κυριακή, γεγονός που υπογραμμίζει τη διαρκή αστάθεια της στρατηγικής θαλάσσιας οδού.
Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν τη Δευτέρα στο άνοιγμα των ασιατικών αγορών, μετά την ανακοίνωση Τραμπ για νέες διαπραγματεύσεις, με το West Texas Intermediate να σημειώνει πτώση 4,7% στα 80,72 δολάρια (69,99 ευρώ) το βαρέλι.
Ουάσινγκτον και Τεχεράνη βρίσκονται σε πόλεμο από τις 28 Φεβρουαρίου, όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν αιφνιδιαστικά πλήγματα κατά του Ιράν, αν και οι διπλωματικές προσπάθειες έχουν οδηγήσει σε περιόδους σχετικής ηρεμίας.
Μετά την επανάληψη των βομβαρδισμών τον περασμένο μήνα, είχαν ενταθεί οι φόβοι ότι οι συγκρούσεις θα μπορούσαν να κλιμακωθούν εκ νέου. Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε απειλήσει ότι θα πλήξει το Ιράν «πολύ σκληρά» και, σύμφωνα με πληροφορίες, εξέταζε νέες επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές της χώρας, ενώ οι πρεσβείες των ΗΠΑ σε όλη την περιοχή βρίσκονταν σε επιφυλακή.
Ο Ντόναλντ Τραμπ υπαναχώρησε από αυτή την απειλή το Σάββατο, λέγοντας ότι «τα περιγράμματα» μιας συμφωνίας υπάρχουν ήδη.
«Τώρα αυτό που κάνουμε είναι ότι τους μιλάμε στο πλαίσιο μιας διαπραγμάτευσης. Αρχίζει αύριο το απόγευμα», είπε σε δημοσιογράφους στο Air Force One την Κυριακή, χωρίς να δώσει λεπτομέρειες για τον τόπο ή τους συμμετέχοντες στις συνομιλίες.
Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι τόσο το Ιράν όσο και οι εταίροι των ΗΠΑ, η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ, του ζήτησαν να μην προχωρήσει στα πλήγματα, τα οποία, όπως υποστήριξε, θα ήταν «η μεγαλύτερη επίθεση μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο».
Ιρανικά μέσα ενημέρωσης διέψευσαν ότι η Τεχεράνη είχε ζητήσει από τον Τραμπ να μην επιτεθεί.
Προηγούμενη συμφωνία εκεχειρίας, που προέβλεπε την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, κατέρρευσε και έκτοτε το Ιράν έχει ενισχύσει τον έλεγχό του στη θαλάσσια δίοδο.
Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε δηλώσει στην αρχή της σύγκρουσης ότι ο πόλεμος ήταν αναγκαίος για την αντιμετώπιση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν. Οι δυτικές χώρες κατηγορούν την Τεχεράνη ότι επιδιώκει την κατασκευή πυρηνικής βόμβας, αν και το Ιράν επιμένει ότι το πρόγραμμα αφορά αποκλειστικά ειρηνικούς σκοπούς.
Εντατική διπλωματία
Ο Ιρανός βουλευτής Χασάν Γκασγκάβι, εκπρόσωπος της επιτροπής εθνικής ασφάλειας του κοινοβουλίου, δήλωσε την Κυριακή ότι μεσολαβητές προσπαθούν να αναζωογονήσουν το μνημόνιο κατανόησης ΗΠΑ-Ιράν που είχε συμφωνηθεί τον Ιούνιο.
Η συμφωνία αυτή δεν προοριζόταν να αποτελέσει τελική ειρηνευτική συμφωνία, αλλά ένα βήμα προς διαπραγματεύσεις για μια συνολική διευθέτηση, αν και περιλάμβανε προβλέψεις για τα Στενά του Ορμούζ.
«Γνωρίζουν ότι το βασικό ζήτημα και, στην πραγματικότητα, το κλειδί της υπόθεσης αυτή τη στιγμή είναι το θέμα των Στενών του Ορμούζ, οπότε, ναι, υπάρχει ανταλλαγή απόψεων», είπε ο Γκασγκάβι.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιαν έγραψε: «Πρέπει να αγωνιστούμε ώστε να υποχρεώσουμε τον εχθρό να παραμείνει δεσμευμένος σε όσα έχει υπογράψει».
Συμφωνία με το Ομάν;
Πριν από τον πόλεμο, υπήρχε ελεύθερη διέλευση όλων των πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, αλλά το Ιράν έκλεισε την θαλάσσια δίοδο στη διάρκεια του πολέμου και τώρα επιμένει να διατηρήσει τον έλεγχο και να επιβάλλει διόδια, κάτι που οι ΗΠΑ απορρίπτουν.
Αυτή η διαμάχη πυροδότησε την επανέναρξη των εχθροπαξιών τον περασμένο μήνα, καθώς η Τεχεράνη αρνήθηκε να επιτρέψει στα πλοία να ακολουθήσουν οποιαδήποτε άλλη διαδρομή πέρα από εκείνη που εφάπτεται της ιρανικής ακτογραμμής.
Την Κυριακή, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπακαΐ δήλωσε στην κρατική τηλεόραση ότι επίκειται συμφωνία με το Ομάν, που βρίσκεται στην απέναντι πλευρά των στενών.
«Τώρα πρόκειται να καταλήξουμε σε μια συνεννόηση για μια διαδρομή αποδεκτή και από τις δύο πλευρές, ούτε τη βόρεια ούτε τη νότια, αλλά μια που θα σέβεται τα κυριαρχικά δικαιώματα και των δύο και θα διασφαλίζει τα εθνικά μας συμφέροντα και την ασφάλειά μας», είπε.
Διευκρίνισε πάντως ότι μια τέτοια συμφωνία δεν συνεπάγεται την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Η εταιρεία παρακολούθησης θαλάσσιου εμπορίου Kpler ανέφερε την Παρασκευή ότι η κίνηση μέσω των Στενών του Ορμούζ έχει μειωθεί αισθητά.
Την Κυριακή, ένα τάνκερ ανοικτά των ακτών του Ομάν ανέφερε ότι ακούστηκε έκρηξη κοντά στο πλοίο, ανακοίνωσε το Κέντρο Ναυτιλιακών Επιχειρήσεων Εμπορίου του Ηνωμένου Βασιλείου (UKMTO), προσθέτοντας ότι το πλοίο και το πλήρωμα είναι όλοι ασφαλείς.