Οι Ταλιμπάν γιορτάζουν πέντε χρόνια εξουσίας στο Αφγανιστάν με σύνθημα «σταθερότητα και ασφάλεια». Χωρίς γυναίκες στην τελετή, ΟΗΕ: η κρίση δικαιωμάτων για γυναίκες και κορίτσια βαθαίνει.
Στελέχη των Ταλιμπάν και άλλοι αξιωματούχοι συγκεντρώθηκαν το Σάββατο στην παραδοσιακή αίθουσα της Λόγια Τζίργκα στο Αφγανιστάν για να γιορτάσουν την πέμπτη επέτειο της επιστροφής τους στην εξουσία. Οι Ταλιμπάν υποστηρίζουν ότι, μετά από δεκαετίες αναταραχής, έφεραν σταθερότητα στη χώρα και έβαλαν τέλος στις συγκρούσεις.
Ένας ανώτερος αξιωματούχος των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) προειδοποίησε, ωστόσο, ότι σε μια χώρα όπου τα κορίτσια άνω των 12 ετών στερούνται την εκπαίδευση, εξελίσσεται μια σοβαρή κρίση ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Οι Ταλιμπάν κατέλαβαν την εξουσία στις 15 Αυγούστου 2021, όταν οι ΗΠΑ και οι υπόλοιπες δυνάμεις του ΝΑΤΟ αποχώρησαν από τη χώρα έπειτα από πόλεμο 20 ετών. Η αποχώρηση των ΗΠΑ προκάλεσε χάος, καθώς χιλιάδες άνθρωποι που προσπαθούσαν να διαφύγουν συνέρρευσαν στο αεροδρόμιο της Καμπούλ.
Η κυβέρνηση των Ταλιμπάν, λίγο μετά την ανάληψη της εξουσίας, απαγόρευσε στα κορίτσια να φοιτούν πέρα από την έκτη τάξη. Αργότερα επέβαλε επίσης απαγόρευση στην πρόσβαση των γυναικών στην ανώτερη και ανώτατη εκπαίδευση. Πριν επιστρέψουν στην εξουσία, οι Ταλιμπάν είχαν δεσμευθεί ότι οι γυναίκες θα διατηρήσουν το δικαίωμα στην εκπαίδευση, την εργασία και τη συμμετοχή στη δημόσια ζωή.
Έχει επίσης απαγορευθεί στις γυναίκες να εισέρχονται σε δημόσιους χώρους, όπως γυμναστήρια και πάρκα, να αθλούνται και να ταξιδεύουν σε μεγάλες αποστάσεις χωρίς τη συνοδεία άνδρα κηδεμόνα.
Στην τελετή στη Λόγια Τζίργκα παρευρέθηκαν, μαζί με τους ανώτερους αξιωματούχους των Ταλιμπάν, ορισμένοι ξένοι εκπρόσωποι και χιλιάδες πολίτες. Οι ομιλητές γιόρτασαν την επέτειο της εξέλιξης που περιγράφουν ως «απελευθέρωση» του Αφγανιστάν από τις αμερικανικές δυνάμεις.
Παρά τη συνεχιζόμενη διεθνή απομόνωση της κυβέρνησης των Ταλιμπάν, η Ρωσία παραμένει η μόνη χώρα που έχει αναγνωρίσει επίσημα το καθεστώς.
Ο αναπληρωτής εκπρόσωπος της κυβέρνησης των Ταλιμπάν, Χαμντουλάχ Φιτράτ, δήλωσε στην τελετή: «Ευχόμαστε ο Παντοδύναμος Αλλάχ να προστατεύει για πάντα την πατρίδα μας από την κατοχή, τις επιθέσεις, τους πολέμους και την ανασφάλεια και να επιτρέψει στον λαό μας να ζει σε ειρήνη, γαλήνη και ευημερία υπό την προστασία μιας διακυβέρνησης βασισμένης στη σαρία».
Καμία γυναίκα δεν ήταν παρούσα στην τελετή.
ΟΗΕ: Η κρίση ανθρωπίνων δικαιωμάτων βαθαίνει
Εορτασμοί πραγματοποιήθηκαν και στις επαρχίες σε όλο το Αφγανιστάν. Οι κεντρικοί δρόμοι και οι αγορές στολίστηκαν με σημαίες των Ταλιμπάν και αφίσες με συνθήματα που εξυμνούν την επιστροφή της οργάνωσης στην εξουσία.
Ο ειδικός εισηγητής του ΟΗΕ για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Αφγανιστάν, Ρίτσαρντ Μπένετ, δήλωσε σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα ότι η χώρα βιώνει μια βαθιά κρίση ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ο Μπένετ σημείωσε: «Παρότι η περίοδος του πολέμου έχει τερματιστεί, είναι αμφίβολο αν έχει επιτευχθεί πραγματική ειρήνη. Η κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων επιδεινώθηκε και πλήττει ολοένα περισσότερο, με τον πιο βαρύ τρόπο, τις γυναίκες και τα κορίτσια», προσθέτοντας:
«Η εξέταση που πραγματοποίησα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το σύστημα αυτό συνιστά έγκλημα κατά της ανθρωπότητας υπό τη μορφή δίωξης βάσει φύλου».
Ο Μπένετ συνέχισε: «Η κρίση εκτείνεται πολύ πέρα από τις διακρίσεις λόγω φύλου, ακόμη και πέρα από το έμφυλο απαρτχάιντ. Συνεχίζουμε να τεκμηριώνουμε, σε ολόκληρο το Αφγανιστάν, αυθαίρετες συλλήψεις, βασανιστήρια και κακομεταχείριση, εξωδικαστικές εκτελέσεις, σωματικές ποινές, εξαναγκαστικές εξαφανίσεις, περιορισμούς στην ελευθερία της έκφρασης, επιθέσεις εναντίον δημοσιογράφων και υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, διώξεις εναντίον εθνοτικών και θρησκευτικών μειονοτήτων, διακρίσεις εις βάρος των ΛΟΑΤΚ+ ατόμων και τη συρρίκνωση του χώρου της κοινωνίας των πολιτών».
Ο Μπένετ προειδοποίησε τη διεθνή κοινότητα να μην «κανονικοποιήσει» τις πολιτικές των Ταλιμπάν. Τόνισε ότι κάτι τέτοιο θα παρείχε νομιμοποίηση στις διακρίσεις και θα έστελνε στα θύματα το μήνυμα ότι «τα δεινά τους μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης».
Ο Μόλβι Χαγιατουλάχ Μαχατζάρ Φαράχι, αναπληρωτής υπουργός Πληροφόρησης και Πολιτισμού αρμόδιος για τα μέσα ενημέρωσης στην κυβέρνηση των Ταλιμπάν, υποστήριξε σε συνέντευξή του στο Associated Press αυτή την εβδομάδα ότι, παρά τις «δυσκολίες και τα εμπόδια», η διοίκηση εξασφάλισε την ασφάλεια τα τελευταία πέντε χρόνια, υλοποίησε επενδύσεις σε υποδομές και δημιούργησε θέσεις εργασίας.
Ο Φαράχι απέφυγε να απαντήσει σε ερώτηση για την εκπαίδευση των κοριτσιών και των γυναικών, υποστηρίζοντας ότι «έχουν γίνει επενδύσεις στα πανεπιστήμια σε πρωτοφανές επίπεδο».
Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών για την Εκπαίδευση, την Επιστήμη και τον Πολιτισμό (UNESCO) εκτιμά ότι περίπου 2,4 εκατομμύρια κορίτσια στερούνται τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.
Το Γραφείο ΟΗΕ Γυναικών (UN Women) ανέφερε επίσης αυτή την εβδομάδα ότι οι γυναίκες και τα κορίτσια αντιμετωπίζουν τους αυστηρότερους περιορισμούς στον κόσμο και ότι οι απαγορεύσεις βλάπτουν το μέλλον του Αφγανιστάν. Ο οργανισμός προειδοποίησε ότι η έλλειψη δασκάλων, γιατρών, νοσηλευτριών και μαιών απειλεί τα κοινωνικά και οικονομικά θεμέλια της χώρας.