Το People’s Emergency Briefing έχει προβληθεί σχεδόν 2.000 φορές σε όλο το Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ η Γερμανία ετοιμάζει τη δική της εκδοχή
Ποιος θυμάται ακόμη τις ενημερώσεις για την COVID στην τηλεόραση, που έδιναν οι κυβερνήσεις σε όλη την Ευρώπη στο αποκορύφωμα της κρίσης; Στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο πρωθυπουργός και κορυφαίοι επιστήμονες στέκονταν πίσω από τα αναλόγια, ενημερώνοντας με σοβαρότητα τη χώρα για τον αριθμό των θανάτων, την ταχύτητα μετάδοσης της COVID και τον τρόπο που έπρεπε να συμπεριφερόμαστε για να προστατευτούμε.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ανάμεσα σε φίλους και οικογένεια, η καθημερινότητά μας περιστρεφόταν γύρω από όσα μας έλεγαν σε αυτές τις ενημερώσεις. Τα ομαδικά chats γέμιζαν συζητήσεις για το τι είχαν πει οι ειδικοί και αν αυτό θα άλλαζε τα σχέδιά μας για κοινωνικές επαφές ή για παραμονή στο σπίτι.
Σε μία από αυτές τις μεταδόσεις, ο επικοινωνητής της επιστήμης Σάιμον Όλντριτζ είχε μια ιδέα: τι θα γινόταν αν γίνονταν ενημερώσεις στη δημόσια τηλεόραση για την κλιματική κρίση;
Ειδικοί που «φέρνουν ξανά τα γεγονότα στο τραπέζι» για την πορεία της κλιματικής αλλαγής, το πώς επηρεάζει τα πάντα, από τα αποθέματα τροφίμων μέχρι την υγεία, και πώς πρέπει να ανταποκριθεί ο πληθυσμός. Έτσι γεννήθηκε το National Emergency Briefing (NEB), η Εθνική Έκτακτη Ενημέρωση.
«Ένα μυστικό κοινοποιήθηκε επιτέλους»
Αφού έπεισε τον αδελφό του να βοηθήσει, η οικογένεια Όλντριτζ αποφάσισε να ξεκινήσει την εκστρατεία με μια δική της ενημέρωση: κατέστρωσαν ένα σχέδιο για να βάλουν κορυφαίους Βρετανούς επιστήμονες απέναντι σε πολιτικούς και ισχυρά στελέχη της βιομηχανίας και των επιχειρήσεων.
Οι ειδικοί θα παρουσίαζαν τα δεδομένα για την κλιματική αλλαγή και τις τρέχουσες και μελλοντικές επιπτώσεις της στα συστήματα που μας στηρίζουν: τον καιρό, τον εφοδιασμό σε τρόφιμα, την υγεία και την εθνική ασφάλεια. Στη συνέχεια, το κοινό θα είχε την ευκαιρία να τους θέσει ερωτήσεις.
Οι ενημερώσεις για την COVID έκαναν τη χώρα να «μαζευτεί» και, κατά κανόνα, να υπακούσει στις οδηγίες. Τι θα γινόταν αν μια ενημέρωση για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής οδηγούσε στην ίδια επείγουσα κινητοποίηση σε εθνικό επίπεδο;
«Εκείνη η στιγμή που καθίσαμε όλοι μπροστά στις τηλεοράσεις μας και ακούγαμε έναν ειδικό, ήταν πράγματι μια ξεχωριστή στιγμή, δεν ήταν; Γιατί συνειδητοποιείς ότι η πλειονότητα των συμπολιτών μας σέβεται το κράτος δικαίου, νοιάζεται για τις κοινότητές του και θέλει να δράσει προς όφελος των άλλων», λέει σε βιντεοκλήση ο Νικ Όλντριτζ, επικοινωνητής της κλιματικής επιστήμης. Για να πετύχουν το ίδιο ύφος με τις ενημερώσεις για την COVID, αποφάσισαν ότι η εκδήλωση έπρεπε «να δείχνει, να μοιάζει και να ακούγεται σαν να είμαστε η κυβέρνηση», όπως εξηγεί ο Νικ.
Η ιδέα προήλθε από τους συνεργάτες του – πρώην creative directors στη φημισμένα σκληρή διαφημιστική βιομηχανία. «Εμφανιστήκαμε με κομψά κοστούμια, που δεν φοράμε ποτέ, και τα πάντα είχαν σχεδιαστεί για να μιλούν στους ανθρώπους της βιομηχανίας, σε όσους ζουν στον κόσμο του business as usual και πιστεύουν ότι “είμαστε άτρωτοι, τίποτα δεν μπορεί πραγματικά να μας βλάψει”».
Το να συμπεριφέρονται σαν τους ανθρώπους στους οποίους ήθελαν να απευθυνθούν, έπιασε τόπο. «Ήταν μόνο με πρόσκληση και γρήγορα ξέφυγε. Λάβαμε emails του τύπου “Γεια, είμαι ο επικεφαλής επιστήμονας της κυβέρνησης, μπορώ να έρθω;”. Ήταν σαν να έχεις ένα πολύ διάσημο κλαμπ.»
Τελικά συγκέντρωσαν σχεδόν 1.300 ανθρώπους στο Westminster Central Hall, έναν ιστορικό χώρο απέναντι από το Κοινοβούλιο, την έδρα της εξουσίας στο Ηνωμένο Βασίλειο. Οι επιστήμονες είχαν από δέκα λεπτά ο καθένας για να απευθυνθούν στο κοινό από το βήμα, παρουσιάζοντας διαφάνειες και εξηγώντας τα στοιχεία ένα προς ένα. Ήταν κρίσιμο όλοι στην αίθουσα να ακούσουν απευθείας από τους ειδικούς, «χωρίς το φίλτρο των μέσων ενημέρωσης», όπως σημειώνει ο Νικ.
Παρά το κύρος και τις απαιτητικές ζωές πολλών παρευρισκομένων, στην αίθουσα επικρατούσε απόλυτη σιωπή όσο οι ειδικοί παρουσίαζαν. «Κάτι συνέβη σε εκείνον τον χώρο. Ακόμη και άνθρωποι των ΜΚΟ, σκληραγωγημένοι, βγήκαν έξω λέγοντας “συγκλονίστηκα βαθιά”. Πολλοί έκλαψαν. Υπήρχε μια έντονη αίσθηση ότι αυτός ο πόνος μετατράπηκε σε έμπνευση και ανάταση, σαν ένα μυστικό να είχε επιτέλους μοιραστεί. Σαν να έβλεπαν επιτέλους κάτι να αναγνωρίζεται από όλους μαζί. Η αίσθηση ανακούφισης στην αίθουσα ήταν τεράστια, σχεδόν χειροπιαστή».
Τι είναι το People’s Emergency Briefing;
Οι παρουσιάσεις των επιστημόνων βιντεοσκοπήθηκαν και προβλήθηκαν σε ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα του πληθυσμού και σε μερικές προσωπικότητες, όπως η Τζένιφερ Σόντερς. Καταγράφηκαν και οι αντιδράσεις τους – μια ακόμη ιδέα των πρώην στελεχών της διαφήμισης για να γίνει το φιλμ πιο ελκυστικό. Το αποτέλεσμα ήταν ένα βίντεο 50 λεπτών με τίτλο People’s Emergency Briefing. Τώρα, η ομάδα του NEB θέλει να το δουν όλοι οι άνω των 16 ετών, από κάθε κομμάτι της κοινωνίας
Έχω δει το φιλμ, αλλά δεν πρόκειται να αποκαλύψω λεπτομέρειες. Θα πω μόνο ότι οι επιστήμονες παρουσιάζουν τα στοιχεία με τρόπο εύκολα κατανοητό. Μιλούν καθαρά και απλά, χωρίς ωραιοποιήσεις. Αυτό που μου άρεσε ιδιαίτερα είναι ότι όλοι κλείνουν τις παρουσιάσεις τους με ένα εμψυχωτικό μήνυμα, εξηγώντας τι μπορεί να γίνει, ξεκινώντας από τώρα, ώστε να αποφύγουμε το καταστροφικό μέλλον προς το οποίο οδεύουμε αν συνεχίσουμε όπως σήμερα.
Μετά τις παρουσιάσεις, οι ειδικοί μιλούν σε συνεντεύξεις για το πώς νιώθουν με όλα αυτά που μοιράζονται. Υπάρχει μια ιδιαίτερα συγκινητική στιγμή, όταν ένας επιστήμονας βουρκώνει λέγοντας ότι θέλει να μπορεί να πει στον έφηβο γιο του πως έκανε ό,τι περνούσε από το χέρι του για να αποφύγει τις χειρότερες συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.
Τι συμβαίνει σε μια προβολή της People’s Emergency Briefing;
Στο πνεύμα της διάχυσης των πληροφοριών πέρα από τη «φούσκα» των ειδικών στο κλίμα ή των ακτιβιστών, το φιλμ είναι διαθέσιμο δωρεάν σε οποιονδήποτε στο Ηνωμένο Βασίλειο θέλει να το προβάλει σε έναν χώρο της τοπικής του κοινότητας.
Ο Μάικ λέει: «Πρέπει πραγματικά να ενεργοποιήσουμε το φαινόμενο πολλαπλασιασμού. Άρα, το βασικό αίτημα σε κάθε προβολή είναι να προσπαθήσουμε να βρούμε μία, δύο ή τρεις ομάδες ανθρώπων μέσα από το κοινό που θα οργανώσουν μια επόμενη προβολή. Μπορεί να γίνει στον χώρο εργασίας τους ή σε άλλο μέρος της κοινότητας.»
Η ομάδα θέλει η οργάνωση μιας προβολής να φαίνεται κάτι εύκολο για όλους. Γι’ αυτό όσοι αναλαμβάνουν προβολές λαμβάνουν ένα πλήρες toolkit, το οποίο έχω δει, και τους καθοδηγεί βήμα προς βήμα σε όλη τη διαδικασία: από τις προσκλήσεις και την ενημέρωση του τοπικού Τύπου μέχρι τα τεχνικά ζητήματα της προβολής του φιλμ.
Παίρνουν επίσης οδηγίες για το πώς να οργανώσουν τη συζήτηση μετά την προβολή. Πρόκειται για ένα κρίσιμο κομμάτι της εμπειρίας – και τον λόγο που το φιλμ δεν είναι διαθέσιμο διαδικτυακά. Δίνει στο κοινό την ευκαιρία να επεξεργαστεί συλλογικά όσα μόλις άκουσε. Ο διακεκριμένος ερευνητής για το κλίμα Μάικ Μπέρνερς-Λι, που συμμετείχε και στην ενημέρωση, και η Λίντα Άσπεϊ από την Climate Psychology Alliance συμβούλευσαν για το πώς πρέπει να διευκολύνεται η συζήτηση ώστε το κοινό να «βρίσκει τη δική του δύναμη για δράση».
Η πρόσκληση του βουλευτή της περιοχής σε μια προβολή θεωρείται σημαντική. Όχι μόνο για να ενημερωθεί καλύτερα για τις εκτεταμένες και ταχύτατες επιπτώσεις της κλιματικής και περιβαλλοντικής κρίσης, αλλά και επειδή η ομάδα του NEB επιδιώκει το φιλμ να προβληθεί στη δημόσια τηλεόραση. Αν αρκετοί βουλευτές υπογράψουν την κοινοβουλευτική έκκληση που στηρίζει την ιδέα, αυτό μπορεί να γίνει.
Μέχρι στιγμής έχουν υπογράψει 141 από τους συνολικά 650 βουλευτές του Ηνωμένου Βασιλείου. Μέχρι σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί 1.845 προβολές, ενώ 1.089 βρίσκονται ακόμη στον προγραμματισμό.
Ένα διαδραστικό dashboard δείχνει πού σχεδιάζονται προβολές. Μια ακαδημαϊκή έρευνα, που συμπληρώνεται από τους θεατές μετά τις προβολές, δείχνει ενθαρρυντικά πρώτα αποτελέσματα: το 58% δηλώνει ότι αισθάνεται πιο αισιόδοξο (έναντι 15% λιγότερο), το 88% πιο ενημερωμένο και το 87% πιο αποφασισμένο να δράσει.
Το φιλμ δεν προβάλλεται μόνο σε κοινοτικά κέντρα ή αίθουσες χωριών. Χώροι εργασίας από ένα ευρύ φάσμα κλάδων το δείχνουν στους εργαζομένους τους, συμπεριλαμβανομένου του BBC. Ο διεθνής οργανισμός γυναικείων κοινοτήτων Women’s Institute σχεδιάζει προβολές. Μια ομάδα εκπαιδευτικών έχει αξιοποιήσει το φιλμ για να δημιουργήσει υλικό διδασκαλίας, με στόχο μια συντομευμένη εκδοχή του να φτάσει σε κάθε γραφείο καθηγητών στη χώρα. Ενδιαφέρον έχει εκδηλωθεί ακόμη και μέσα από την ίδια τη βρετανική κυβέρνηση.
Άλλες ευρωπαϊκές χώρες εξετάζουν ήδη πώς μπορούν να οργανώσουν τις δικές τους έκτακτες ενημερώσεις, με επιστήμονες και στοιχεία προσαρμοσμένα στην εθνική τους πραγματικότητα. Στη Γερμανία, η πρωτοβουλία ονομάζεται Nationaler Risiko Gipfel (Εθνική Σύνοδος Κινδύνου) και οι διοργανωτές έχουν εξασφαλίσει τη συμμετοχή του διεθνώς αναγνωρισμένου κλιματικού επιστήμονα Γιόχαν Ροκστρεμ ως ενός από τους ομιλητές.
Ποιος είναι ο στόχος της People’s Emergency Briefing;
Όσο για το τι θα ήθελαν ο Νικ και η ομάδα να κάνουν οι απλοί πολίτες μετά την προβολή, ο ίδιος λέει ότι αυτό δεν είναι δική τους απόφαση. «Δεν υπάρχει ένα και μοναδικό πράγμα· εξαρτάται από το πού βρίσκεται ο καθένας στη δική του πορεία. Δεν είναι δουλειά μας να ορίσουμε συνταγογραφικά ποιες είναι οι λύσεις, και μάλιστα ένας από τους λόγους που έχουμε πίσω μας αυτή την απίστευτα ποικιλόμορφη ομάδα, όπως η WWF, το National Trust και η Εκκλησία, είναι ότι δεν καθόμαστε να απαριθμήσουμε πολιτικές. Οι πολιτικές προκαλούν αμέσως διαφωνίες και συζητήσεις ανάμεσα στις ΜΚΟ, και αυτή δεν είναι η συζήτηση που θέλουμε να ανοίξουμε.»
Αυτό που θέλουν να κάνουν, σε μια εποχή πολιτικά υποκινούμενης παραπληροφόρησης, είναι να «εξισώσουν το πεδίο, να ξαναβάλουν τα γεγονότα στο τραπέζι, να μιλήσουν πολύ συγκεκριμένα για το Ηνωμένο Βασίλειο και τους κινδύνους, όχι μόνο για την επιστήμη, αλλά και για τα χρονικά περιθώρια και τις πλήρεις επιπτώσεις σε όλη την κοινωνία.»
Η ενδυνάμωση των ανθρώπων ώστε να δράσουν είναι βασικό στοιχείο της εκστρατείας. Στις προβολές, το κοινό λαμβάνει φυλλάδια με προτάσεις για οργανώσεις παρέμβασης στις οποίες μπορεί να συμμετάσχει ή να προσφέρει δωρεές, όπως το Climate Majority Project, η WWF και οι Friends of the Earth.
«Προσπαθούμε να βοηθήσουμε τον κόσμο να συνειδητοποιήσει ότι η αλλαγή προέρχεται από όλους μας· και επειδή προσεγγίζουμε το θέμα σε επίπεδο ολόκληρης κοινωνίας, μπορούν να εμπλακούν σε οποιαδήποτε πτυχή αυτού, μέσα στις δικές τους κοινότητες.»