Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε: «Για εμάς η προτεραιότητα δεν είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά λέμε συνεχώς στην ΕΕ ότι εσείς θα χάσετε, όχι η Τουρκία».
Ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, στη συνέντευξη που παραχώρησε στο αραβόφωνο κανάλι Αλ Τζαζίρα, έκανε εκτενείς αναλύσεις για την επικαιρότητα, από τις σχέσεις Τουρκίας‑ΕΕ μέχρι τις περιφερειακές συμφωνίες ασφάλειας.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Απαντώντας σε ερωτήσεις για την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), ο Ερντογάν δήλωσε ότι η πλήρης ένταξη δεν αποτελεί πλέον την πρώτη προτεραιότητα της Άγκυρας. Τόνισε ότι η ΕΕ δεν έχει επιδείξει πραγματική βούληση να δεχθεί την Τουρκία, λέγοντας: «Η Ευρώπη, εδώ και 53 χρόνια, δεν έχει εντάξει την Τουρκία στις τάξεις της και ούτε στο εξής φαίνεται να το σκέφτεται, αλλά εμείς δεν κλείσαμε την πόρτα μας».
«Εξακολουθούμε να σκεφτόμαστε την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αν μας δεχθούν, καλώς· αν όχι, πάλι καλώς. Για εμάς η ΕΕ δεν είναι προτεραιότητα, αλλά το λέμε συνεχώς στην Ευρωπαϊκή Ένωση: θα χάσετε εσείς, όχι η Τουρκία», πρόσθεσε.
F-35, συμφωνία της Μέκκας και περιφερειακή διπλωματία
Ο πρόεδρος Ερντογάν αναφέρθηκε στη συνέντευξη και στη διαδικασία για τα F‑35 που βρίσκεται σε εξέλιξη με την Ουάσιγκτον, σημειώνοντας ότι έχει λάβει δέσμευση από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για το θέμα: «Έχω λάβει μια υπόσχεση από τον Τραμπ σχετικά με τα F‑35 και περιμένω να τηρηθεί», είπε.
Ο Ερντογάν αναφέρθηκε επίσης στη Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας, που υπεγράφη στις 7 Αυγούστου μεταξύ Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν και προβλέπει ότι επίθεση σε ένα κράτος θεωρείται επίθεση σε όλα τα μέλη, υπογραμμίζοντας ότι με αυτή την κίνηση στάλθηκε ένα σημαντικό μήνυμα προς τη διεθνή κοινότητα. Έδωσε ακόμη το στίγμα ότι στο μέλλον και η Αίγυπτος θα μπορούσε να ενταχθεί σε αυτή τη δομή.
Ο Ερντογάν ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει να επισκεφθεί τη Συρία, τονίζοντας ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να εργάζεται για τη σταθερότητα της χώρας και ότι και οι Κούρδοι της Συρίας πρέπει να επωφεληθούν από το κλίμα ειρήνης.
Τόνισε ότι η στήριξη προς τη Γάζα θα συνεχιστεί, ότι η Χαμάς εκπληρώνει με καλή πίστη τις υποχρεώσεις της, αλλά το Ισραήλ εξακολουθεί να διεξάγει τον πόλεμο. Ανέφερε ότι μετέφερε στον Τραμπ την ανησυχία του για τις ισραηλινές επιθέσεις στον Λίβανο. Παράλληλα υπογράμμισε ότι οι σχέσεις με το Σουδάν και τη Λιβύη θα συνεχιστούν με αποφασιστικότητα.
Εξήντα χρόνια πορείας στις σχέσεις Τουρκίας‑ΕΕ
Η πορεία ενσωμάτωσης της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει μακροχρόνιο χαρακτήρα και στηρίζεται στα βήματα εκσυγχρονισμού και δυτικοποίησης της περιόδου ίδρυσης της Δημοκρατίας. Στο πλαίσιο αυτό, η Τουρκία εντάχθηκε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο στο δυτικό μπλοκ, προσχωρώντας το 1949 στο Συμβούλιο της Ευρώπης και το 1952 στο ΝΑΤΟ. Η πρώτη επίσημη σύνδεση με την Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα διαμορφώθηκε με την αίτηση σύνδεσης το 1959 και στη συνέχεια με την υπογραφή της Συμφωνίας της Άγκυρας το 1963. Ωστόσο, οι εξελίξεις στην Κύπρο το 1974 αποτέλεσαν ένα από τα πρώτα μεγάλα σημεία καμπής στη πολιτική διάσταση των σχέσεων.
Μετά την επίσημη αίτηση ένταξης το 1987, η Τουρκία απέκτησε καθεστώς υποψήφιας χώρας στη Σύνοδο του Ελσίνκι το 1999 και στις 3 Οκτωβρίου 2005 ξεκίνησε τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις σε 35 κεφάλαια. Αν και στην πορεία έγιναν βήματα οικονομικής και διοικητικής προσαρμογής, το Κυπριακό, οι εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες στην ΕΕ και οι προτάσεις για «προνομιακή εταιρική σχέση» από χώρες όπως η Γαλλία επιβράδυναν τις διαπραγματεύσεις.
Από τα μέσα της δεκαετίας του 2010 και μετά, οι επικρίσεις από την πλευρά της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα, την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και τα δημοκρατικά πρότυπα, σε συνδυασμό με τις πολιτικές εξελίξεις στην Τουρκία, οδήγησαν σε πάγωμα της διαδικασίας και το 2018 το Συμβούλιο της ΕΕ ανακοίνωσε ότι οι διαπραγματεύσεις έχουν ουσιαστικά σταματήσει.
Σήμερα η Τουρκία παραμένει η χώρα με τη μακρύτερη υποψηφιότητα για ένταξη στην ΕΕ, ενώ στις εκθέσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναφέρεται ότι, λόγω επιφυλάξεων σε ζητήματα δημοκρατίας, κράτους δικαίου και σύγκλισης στην εξωτερική πολιτική, οι διαπραγματεύσεις δεν μπορούν να επανεκκινήσουν. Παρ’ όλα αυτά, οι επαφές συνεχίζονται σε πιο πραγματιστικούς τομείς, όπως η διαχείριση προσφυγικών ροών, ο οικονομικός διάλογος και η διευκόλυνση των θεωρήσεων, και η σχέση των δύο πλευρών τείνει να αξιολογείται ολοένα και περισσότερο ως «στρατηγική εταιρική σχέση» παρά ως πορεία προς πλήρη ένταξη.