«Δεν θέλω να χάσω χρόνο», λένε γυναίκες στο Ιράν που σκέφτονται την κρυοσυντήρηση ωαρίων. Η άνοδος της ηλικίας γάμου, οικονομικά προβλήματα, μετανάστευση και ασταθείς σχέσεις τις οδηγούν να αναβάλουν τη μητρότητα.
Ο αριθμός των γυναικών στο Ιράν που προχωρούν σε κρυοσυντήρηση ωαρίων αυξάνεται, σύμφωνα με ειδικευμένους γιατρούς. Η μέθοδος αυτή, που μέχρι πρόσφατα εφαρμοζόταν κυρίως για ιατρικούς λόγους, όπως η αντιμετώπιση του καρκίνου, πλέον χρησιμοποιείται και για μη ιατρικούς λόγους.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η Μίνα, 37 ετών, είναι μία από τις γυναίκες που πρόσφατα αποφάσισαν να καταψύξουν τα ωάριά τους. Όπως λέει στο Euronews: «Μέχρι σήμερα δεν έχω βρει κάποιον με τον οποίο να μπορώ να μπω σε μια σταθερή σχέση. Μπορεί να χρειαστούν μερικά χρόνια μέχρι να γνωρίσω κάποιον και δεν θέλω στο μεταξύ να χάσω χρόνο».
Η ίδια αναφέρει ότι η αντίδραση του περιβάλλοντός της και των περισσότερων που έμαθαν για την απόφασή της μέσω μιας ανάρτησής της στην πλατφόρμα Χ ήταν θετική. Για πολλούς η ίδια η κρυοσυντήρηση ωαρίων δεν ήταν πρόβλημα, ωστόσο ορισμένοι, επικαλούμενοι τις συνθήκες στο Ιράν, τη ρώτησαν: «Είσαι τρελή που θέλεις να κάνεις παιδί σε αυτές τις συνθήκες;»
Η κρυοσυντήρηση ωαρίων για άγαμες γυναίκες συνδέεται με το ζήτημα της παρθενίας
Παρόλα αυτά, η κρυοσυντήρηση ωαρίων για άγαμες γυναίκες εξακολουθεί να συνδέεται με το ζήτημα της παρθενίας και με την κρίση γύρω από την προσωπική τους ζωή. Η Μίνα λέει: «Όταν πήγα στον γυναικολόγο, μια γυναίκα που είχε έρθει εκεί για το δεύτερο παιδί της, μόλις κατάλαβε ότι είμαι ανύπαντρη, με ρώτησε: “Δεν είσαι παρθένα;” Μου φάνηκε πολύ παράξενο. Αλλά έχω αποδεχθεί ότι ένα μέρος της κοινωνίας εξακολουθεί να έχει αυτή την οπτική».
Για αρκετές άγαμες γυναίκες, λόγω θρησκευτικών πεποιθήσεων ή επειδή ζουν σε μια παραδοσιακή κοινωνία, το ζήτημα της παρθενίας παραμένει σημαντικό. Η δρ. Μαρζιέ Σανουΐ Φαριμανί, πρώην μέλος ΔΕΠ στο Πανεπιστήμιο Ιατρικών Επιστημών της Χαμαντάν και διευθύντρια του κέντρου υπογονιμότητας Ομίδ στη Χαμαντάν, λέει στο Euronews ότι ορισμένες άγαμες γυναίκες στο Ιράν ανησυχούν μήπως τραυματιστεί ο υμένας στη διάρκεια της διαδικασίας: «Υπάρχει τέτοια πιθανότητα και συνήθως προτείνουμε σε αυτές τις γυναίκες να επισκεφθούν την ιατροδικαστική υπηρεσία μία έως δύο ημέρες πριν από τη λήψη των ωαρίων και να πάρουν σχετική βεβαίωση».
Υψηλό κόστος για την κρυοσυντήρηση ωαρίων
Το κόστος της κρυοσυντήρησης ωαρίων έχει αυξηθεί σημαντικά σε σχέση με πριν από μερικά χρόνια. Όταν η Μίνα απευθύνθηκε σε κλινική για να προχωρήσει στη διαδικασία, της είπαν ότι η λήψη ωαρίων «σε ιδιωτικό νοσοκομείο κοστίζει περίπου 80 εκατομμύρια τομάν και σε δημόσιο νοσοκομείο περίπου 40 εκατομμύρια τομάν», αλλά, όπως λέει η ίδια, τα έξοδα δεν σταματούν εκεί: «Το κόστος των ενέσεων, αν τις αγοράσεις χωρίς ασφαλιστική κάλυψη, φτάνει τα 70 με 80 εκατομμύρια τομάν, ενώ με ασφάλιση είναι περίπου 7 με 8 εκατομμύρια τομάν».
Η Νασρίν, στην ηλικία των 38 ετών και έπειτα από παρότρυνση της οικογένειάς της, αποφάσισε να καταψύξει τα ωάριά της. Όπως λέει, πέρα από τα φάρμακα, στο συνολικό κόστος της διαδικασίας προστίθενται η αμοιβή του γιατρού, οι εξετάσεις, το καρδιογράφημα και οι πολλαπλές υπερηχογραφικές εξετάσεις. Η Νασρίν είπε στο Euronews: «Από τη στιγμή που πήρα την απόφαση μέχρι να ολοκληρώσω τη διαδικασία πέρασαν περίπου έξι μήνες και στο μεταξύ οι τιμές σχεδόν διπλασιάστηκαν».
Η αναζήτηση των φαρμάκων επίσης δεν ήταν πάντα εύκολη. Η Νασρίν λέει: «Παρόλο που τα φάρμακα ήταν ιρανικής παραγωγής, δεν τα έβρισκα εύκολα. Κάθε φορά έπρεπε να ψάξω σε αρκετά φαρμακεία, ενώ και η αδελφή μου πήγαινε ταυτόχρονα σε άλλα φαρμακεία, για να καταφέρουμε να τα βρούμε».
Οι ενέσεις έπρεπε να γίνονται σε συγκεκριμένη ώρα και, όπως λέει η ίδια, η μη τήρηση του χρονοδιαγράμματος θα μπορούσε να επηρεάσει το αποτέλεσμα.
Η Νασρίν, που κατέψυξε τα ωάριά της το 1401, λέει ότι το κόστος φύλαξης τον πρώτο χρόνο ήταν 600.000 τομάν, αλλά σήμερα έχει φτάσει τα 3,2 εκατομμύρια τομάν.
Ασφαλιστική κάλυψη για την κρυοσυντήρηση ωαρίων άγαμων γυναικών
Με την αύξηση της ηλικίας γάμου και στο πλαίσιο των πολιτικών ενίσχυσης του πληθυσμού, το κοινοβούλιο ενέκρινε τον Αμπάν του 1402 μια ρύθμιση σύμφωνα με την οποία άγαμες γυναίκες άνω των 30 ετών μπορούν να ενταχθούν στην βασική ασφάλιση για την κρυοσυντήρηση ωαρίων. Ωστόσο, φαίνεται πως η ρύθμιση αυτή δεν έχει ακόμη εφαρμοστεί πλήρως.
Η δρ. Φαριμανί λέει: «Τα ασφαλιστικά ταμεία συνήθως δεν καλύπτουν το κόστος κρυοσυντήρησης ωαρίων, εκτός από ιατρικές περιπτώσεις», όπως όταν μια γυναίκα, λόγω καρκίνου ή ορισμένων αυτοάνοσων νοσημάτων, πρέπει να λάβει φάρμακα που μπορούν να βλάψουν τη γονιμότητα.
Η πιο πρόσφατη έκθεση του Κέντρου Παρακολούθησης Πληθυσμού του Οργανισμού Ληξιαρχικών Στοιχείων της χώρας κάνει λόγο για υψηλό αριθμό άγαμων ατόμων σε ηλικίες που συνδέονται με τη δημιουργία οικογένειας· μια κατάσταση που, μαζί με τη θεαματική μείωση των καταγεγραμμένων γάμων και τη συνεχιζόμενη πτώση των γεννήσεων, ενεργοποιεί το καμπανάκι κινδύνου για το μελλοντικό δημογραφικό προφίλ της χώρας.
Πολλές γυναίκες αποφασίζουν αργά να καταψύξουν τα ωάριά τους
Σύμφωνα με την πιο πρόσφατη έκθεση του Κέντρου Παρακολούθησης Πληθυσμού του Οργανισμού Ληξιαρχικών Στοιχείων, στη χώρα ζουν 7.355.000 άγαμοι άνδρες ηλικίας 20 έως 54 ετών και 6.929.568 άγαμες γυναίκες ηλικίας 15 έως 49 ετών.
Η δρ. Φαριμανί αναφέρει ότι οι περισσότερες γυναίκες αποφασίζουν να καταψύξουν τα ωάριά τους μετά τα 35 και μερικές φορές κοντά στα 40. Όπως εξηγεί στο Euronews: «Σε αυτή την ηλικία οι πιθανότητες επιτυχίας είναι μικρότερες. Βέβαια, η κατάσταση είναι καλύτερη από ό,τι στο παρελθόν και, με την αύξηση της ενημέρωσης, οι γυναίκες προσέρχονται για κρυοσυντήρηση ωαρίων σε νεότερες ηλικίες».
Προσθέτει: «Η αναβολή της τεκνοποίησης μπορεί να συμβάλει στην αύξηση της ενδομητρίωσης μεταξύ νεαρών γυναικών· μιας ασθένειας που είναι ένας από τους βασικούς παράγοντες μείωσης του αποθέματος ωαρίων και υπογονιμότητας. Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών είναι επίσης πολύ συχνό μεταξύ κοριτσιών και νεαρών γυναικών στο Ιράν».
Κρυοσυντήρηση ωαρίων μεταξύ παντρεμένων γυναικών
Για ορισμένες παντρεμένες γυναίκες, οι συζυγικές εντάσεις και η αβεβαιότητα για το μέλλον είναι λόγοι για την αναβολή της τεκνοποίησης. Η Πούνε λέει στο Euronews: «Φοβόμουν μήπως οι διαφωνίες μας κάνουν το παιδί να μείνει μόνο του στο μέλλον ή μήπως οι καβγάδες μας του προκαλέσουν ψυχικό τραύμα. Από την άλλη, δεν ήθελα, αν οι συγκρούσεις με τον σύζυγό μου οξυνθούν, να αναγκαστώ να συνεχίσω μια ζωή που δεν θέλω πια, μόνο και μόνο για χάρη του παιδιού».
Ο πόλεμος και το κόστος ανατροφής ενός παιδιού επίσης επηρέασαν την απόφαση της Πούνε. Συμπληρώνει: «Δεν ήθελα πραγματικά το παιδί μου να γεννηθεί σε ψυχολογικές συνθήκες πολέμου ή να βρεθώ σε οικονομική στενότητα και, αν χρειαζόταν κάτι, να μην μπορώ να του το προσφέρω».
Η Πούνε λέει ότι ήθελε, πριν κάνει παιδί, να σταθεροποιήσει όσο γίνεται περισσότερο τις συνθήκες της ζωής της. Συνεχίζει: «Ήθελα, αφού θα είχα βρει πιο σταθερές συνθήκες, να σκεφτώ την απόκτηση παιδιού και την εξασφάλιση μιας κατάλληλης ζωής για αυτό· όχι να στερηθώ πράγματα για χάρη του παιδιού και μετά να μετανιώσω λέγοντας ότι αναγκάστηκα».
Η Μαρζιέ Βαχίντ Ναστζερντί, γενική γραμματέας της Εθνικής Επιτροπής Πληθυσμού, δήλωσε πρόσφατα ότι η τάση γεννήσεων στο Ιράν παραμένει πτωτική. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, το έτος 1404 καταγράφηκαν περίπου 892.000 γεννήσεις, δηλαδή σχεδόν 9% λιγότερες από το προηγούμενο έτος. Η τάση αυτή συνεχίστηκε και στους πρώτους τέσσερις μήνες του τρέχοντος έτους, καθώς ο αριθμός των γεννήσεων μειώθηκε κατά 6,9% σε σύγκριση με την ίδια περίοδο πέρσι. Επικαλούμενη μια εθνική έρευνα, ανέφερε επίσης ότι το 75% των νέων θεωρούν την οικονομική κατάσταση τον σημαντικότερο παράγοντα που επηρεάζει την απόφασή τους για τεκνοποίηση.
Δύσκολη διαδικασία χωρίς εγγύηση εγκυμοσύνης
Ωστόσο, η διαδικασία κρυοσυντήρησης ωαρίων δεν είναι καθόλου εύκολη για τις γυναίκες. Για τη Νασρίν, το πιο δύσκολο στάδιο ήταν η λήψη ορμονικών φαρμάκων, όπως περιγράφει: «Ένιωθα σαν να είχαν δεκαπλασιαστεί όλη η ένταση και η νευρικότητα που βιώνω κατά την περίοδο. Ήμουν πολύ νευρική».
Παρόλα αυτά, η Νασρίν επισημαίνει ότι η κρυοσυντήρηση ωαρίων δεν σημαίνει εγγυημένη μητρότητα. Όπως λέει: «Δεν υπάρχει καμία βεβαιότητα. Μπορεί, όταν παντρευτώ τον κατάλληλο άνθρωπο και θελήσω να χρησιμοποιήσω αυτά τα ωάρια, να επιχειρηθεί γονιμοποίηση και το ωάριο να μην εξελιχθεί σε έμβρυο».
Η δρ. Φαριμανί λέει ότι δεν έχει καθοριστεί συγκεκριμένη διάρκεια για τη διατήρηση των κατεψυγμένων ωαρίων, αν και συνήθως γίνεται λόγος για ένα διάστημα 10 έως 15 ετών. Τονίζει: «Οι γυναίκες μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα ωάριά τους μέχρι και την ηλικία των 49 ετών».
Η ασφάλιση δεν καλύπτει βασικές εξετάσεις υγείας για άγαμες γυναίκες
Όπως λέει η Μίνα, οι πληροφορίες για την κρυοσυντήρηση ωαρίων είναι περιορισμένες και οι γυναίκες μοιράζονται σπάνια τις εμπειρίες τους με άλλους. Αναφέρει: «Έψαξα πολύ, αλλά δεν βρήκα πολλές προσωπικές ιστορίες. Το να ακούς την εμπειρία άλλων μπορεί να μειώσει το άγχος, αλλά πιστεύω ότι, λόγω της ντροπής και της κρίσης που συνοδεύουν το θέμα, πολλές προτιμούν να μην μιλούν γι’ αυτό. Αν είσαι ανύπαντρη, η κρίση είναι μεγαλύτερη και, αν είσαι παντρεμένη, οι άλλοι μπορεί να γίνουν περίεργοι και να αναρωτιούνται τι πρόβλημα έχεις και δεν κάνεις παιδί».
Η Μίνα θεωρεί τη δική της εμπειρία με τις εξετάσεις για HPV και τεστ Παπανικολάου ως παράδειγμα της σημασίας της ενημέρωσης για την υγεία των γυναικών και λέει ότι πρώτη φορά, το 1397, σκέφτηκε να κάνει τις εξετάσεις όταν είδε μια ανάρτηση φίλης της στο Instagram. Όταν όμως πήγε στο εργαστήριο, της είπαν ότι η ασφάλιση δεν καλύπτει το κόστος αυτών των εξετάσεων για άγαμες γυναίκες. Προσθέτει: «Κάθε τεστ κόστιζε περίπου 600.000 τομάν και συνολικά πλήρωσα πάνω από 2 εκατομμύρια τομάν στο εργαστήριο».
Λέει ότι από τότε τα κόστη έχουν αυξηθεί και περισσότεροι άνθρωποι έχουν μολυνθεί με HPV, ενώ θεωρεί ότι, ελλείψει προγράμματος μαζικού εμβολιασμού για τον HPV, η ενημέρωση γύρω από το θέμα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Ο HPV είναι ένας συχνός ιός που μεταδίδεται κυρίως μέσω σεξουαλικής επαφής και ορισμένοι τύποι του μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Το εμβόλιο HPV μπορεί να προφυλάξει από τη μόλυνση με πολλούς από τους υψηλού κινδύνου τύπους του ιού. Το τεστ Παπανικολάου είναι εξέταση για τον εντοπισμό κυτταρικών αλλαγών στον τράχηλο της μήτρας που μπορεί να βοηθήσει στην έγκαιρη διάγνωση προκαρκινικών αλλοιώσεων.