Η Τεχεράνη συζητά με το Ομάν για ασφαλή δίοδο εμπορικών πλοίων από το Στενό, που μεταφέρει περίπου το ένα τέταρτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ απείλησε ότι θα εξαπολύσει πλήγματα εναντίον του Ομάν, εάν η χώρα «μπει στη μέση» των συνομιλιών μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης για τα Στενά του Oρμούζ.
«Αν το Ομάν μπει στη μέση, θα τους βομβαρδίσουμε αλύπητα», είπε ο Τραμπ σε συνέντευξή του στο Fox News τη Δευτέρα, καθώς έληγε το μνημόνιο κατανόησης ΗΠΑ–Ιράν του Ιουνίου.
Η Τεχεράνη βρίσκεται σε συνεχιζόμενες συνομιλίες με το Ομάν για τη δημιουργία ασφαλούς διόδου για την εμπορική ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών, ενός στρατηγικής σημασίας σημείου διέλευσης πετρελαίου και φυσικού αερίου που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν και την Αραβική Θάλασσα.
Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι οι διαπραγματεύσεις με το Ομάν βρίσκονται στο «τελικό στάδιο», αλλά υπογράμμισε ότι οποιαδήποτε συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών δεν σημαίνει πως τα Στενά του Χορμούζ θα ανοίξουν ξανά, καθώς αυτό εξαρτάται από πρόσθετες «προϋποθέσεις», σύμφωνα με τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγκαέι δήλωσε τη Δευτέρα ότι οι συνομιλίες μεταξύ των δύο πλευρών συνεχίζονται, καθώς εργάζονται για μια κοινή συμφωνία, μετέδωσε το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars.
Πρόσθεσε, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ότι έχει επιτευχθεί μια «κατ’ αρχήν συμφωνία» μεταξύ Ιράν και Ομάν σχετικά με τον «χάρτη των ναυσιπλοϊκών διαδρομών» στα Στενά, από τα οποία συνήθως διέρχεται περίπου το ένα τέταρτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου.
«Η αστάθεια στα Στενά του Oρμούζ μας επιβλήθηκε εμάς, στην περιοχή και σε ολόκληρο τον κόσμο», είπε ο Μπαγκαέι σε συνέντευξη Τύπου. «Πρόκειται για ένα εξαιρετικά σύνθετο ζήτημα και για πρώτη φορά πρόκειται να θεσπιστεί ένας μηχανισμός που θα προστατεύει παράλληλα την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα των δύο παράκτιων κρατών (Ιράν και Ομάν) και θα διασφαλίζει την ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων από αυτή τη θαλάσσια οδό».
Παρά τις συνομιλίες, ο Τραμπ επιμένει επανειλημμένα ότι οι ΗΠΑ ελέγχουν τα Στενά, τα οποία ουσιαστικά έκλεισε η Τεχεράνη μετά το ξέσπασμα του πολέμου με το Ιράν, στα τέλη Φεβρουαρίου.
«Οι ΗΠΑ έχουν τον πλήρη έλεγχο των Στενών του Oρμούζ. ΝΟΜΙΖΩ ΟΤΙ ΘΑ ΤΟ ΔΙΑΤΗΡΗΣΟΥΜΕ», έγραψε ο πρόεδρος σε ανάρτηση στο Truth Social την περασμένη εβδομάδα.
Ο Τραμπ προκάλεσε επίσης έντονη αντίδραση από την Τεχεράνη, όταν δήλωσε, όπως φαίνεται αστειευόμενος, την Παρασκευή ότι σύντομα θα κηρύξει τα Στενά «έδαφος των Ηνωμένων Πολιτειών».
Απαντώντας στις δηλώσεις με ανάρτηση στην πλατφόρμα X, ο υφυπουργός Εξωτερικών του Ιράν για νομικά και διεθνή θέματα, Καζέμ Γαριμπαμπαντί, ανέφερε ότι «τα Στενά του Oρμούζ ήταν, είναι και θα παραμείνουν ιρανικά».
«Τα Στενά θα κλείνουν και θα ανοίγουν μόνο κατ’ εντολή του Ιράν, και όσο δεν αποδέχεστε την πραγματικότητα της ήττας και δεν εγκαταλείπετε τις ευφάνταστες αυταπάτες σας, το Ιράν θα συνεχίσει να επιβάλλει τον αποκλεισμό», πρόσθεσε.
Το μνημόνιο κατανόησης που υπέγραψαν οι ΗΠΑ και το Ιράν τον Ιούνιο όριζε ότι το Ιράν έπρεπε να ξανανοίξει τη θαλάσσια οδό και να επαναβεβαιώσει ότι «δεν θα προμηθευτεί ούτε θα αναπτύξει πυρηνικά όπλα», ενώ οι ΗΠΑ δεσμεύονταν να άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό του Ιράν και να καταργήσουν τις κυρώσεις σε βάρος της χώρας. Η πλέον ληγμένη συμφωνία έδινε στις δύο χώρες προθεσμία 60 ημερών για να καταλήξουν σε οριστική συμφωνία.