Η έκκληση Φεντόροφ μεταδόθηκε μέσω βίντεο που αναρτήθηκε στο YouTube κι έρχεται μία μέρα αφού ο Ουκρανός πρόεδρος διαβίβασε στο κοινοβούλιο προς έγκριση τον διορισμό του Γεβχέν Χμάρα στη θέση του νέου υπουργού Άμυνας
Ο πρώην υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας, Μιχάιλο Φεντόροφ, ζήτησε τη διεξαγωγή εκλογών εν καιρώ πολέμου λίγες μόλις ώρες αφότου ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι υπέβαλε επισήμως την υποψηφιότητα του Γεβχέν Χμάρα ως μόνιμου διαδόχου του, κλείνοντας ουσιαστικά κάθε ενδεχόμενο επιστροφής του Φεντόροφ στην κυβέρνηση.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σε βίντεο με τίτλο «Διάγγελμα του Μιχάιλο Φεντόροφ προς τον λαό της Ουκρανίας», που δόθηκε στη δημοσιότητα έναν μήνα αφότου η απομάκρυνσή του προκάλεσε πανεθνικές διαδηλώσεις, ο Φεντόροφ δήλωσε ότι η Ουκρανία πρέπει να βρει τρόπο να επαναφέρει τις εκλογές, παρά τη συνεχιζόμενη μάχη απέναντι στη ρωσική εισβολή ευρείας κλίμακας.
«Δεν πρέπει να αφήσουμε τον Πούτιν να αποφασίζει πότε οι Ουκρανοί μπορούν να επιλέγουν την κυβέρνησή τους», είπε.
«Η δημοκρατία δεν είναι πολυτέλεια για εποχές ειρήνης. Η δημοκρατία είναι μέρος αυτού για το οποίο πολεμάμε σήμερα».
Η παρέμβαση του Φεντόροφ ήρθε μετά την πρόταση του Ζελένσκι να αναλάβει μόνιμα το αξίωμα ο Γεβχέν Χμάρα, υπηρεσιακός υπουργός Άμυνας και πρώην επικεφαλής της Υπηρεσίας Ασφαλείας της Ουκρανίας (SBU).
Η κίνηση αυτή φαίνεται να βάζει τέλος σε εβδομάδες αβεβαιότητας γύρω από το μέλλον του Φεντόροφ.
Μετά την απομάκρυνσή του, ο Ζελένσκι του πρότεινε αρκετές ανώτερες κυβερνητικές θέσεις, μεταξύ των οποίων και αξιώματα αντιπροέδρου της κυβέρνησης, όμως ο Φεντόροφ τις απέρριψε, επιμένοντας ότι θα επέστρεφε μόνο για να ηγηθεί εκ νέου του υπουργείου Άμυνας.
Η υποψηφιότητα του Χμάρα απέκλεισε οριστικά αυτό το ενδεχόμενο. Οι δηλώσεις του Φεντόροφ αργότερα την Τρίτη μετέφεραν το επίκεντρο από τη διαμάχη γύρω από το πρώην αξίωμά του σε ευρύτερα ζητήματα εκλογών, πολιτικής λογοδοσίας και άσκησης εξουσίας σε συνθήκες πολέμου.
Η απόφασή του να απευθυνθεί στους Ουκρανούς μέσω των κοινωνικών δικτύων με μια πολιτική ομιλία και να επικεντρωθεί σε θέματα που υπερβαίνουν κατά πολύ το πρώην υπουργικό του χαρτοφυλάκιο έχει ήδη τροφοδοτήσει εικασίες για τις πολιτικές φιλοδοξίες ενός από τους πιο δημοφιλείς πρώην υπουργούς της Ουκρανίας.
Ο Φεντόροφ μέχρι τώρα δεν είχε ζητήσει τη διεξαγωγή εκλογών εν μέσω του πολέμου.
Το έκανε μόνο όταν η υποψηφιότητα του Χμάρα κατέστησε σαφές ότι δεν θα επέστρεφε στο υπουργείο Άμυνας.
Η Ουκρανία δεν έχει διεξαγάγει εθνικές εκλογές από τότε που η Ρωσία εξαπέλυσε την πλήρη εισβολή της, τον Φεβρουάριο του 2022. Σύμφωνα με το ουκρανικό Σύνταγμα, εκλογές δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν υπό καθεστώς στρατιωτικού νόμου, ενώ η οργάνωση μιας πανεθνικής ψηφοφορίας ενόσω διαρκεί ο πόλεμος θα συνεπαγόταν τεράστιες προκλήσεις ασφάλειας και logistics, μεταξύ άλλων πώς θα μπορέσουν να ψηφίσουν οι στρατιώτες, τα εκατομμύρια Ουκρανών που ζουν στο εξωτερικό και οι κάτοικοι των περιοχών της πρώτης γραμμής.
Ο Φεντόροφ δεν ζήτησε άμεση προσφυγή στις κάλπες ούτε παρουσίασε χρονοδιάγραμμα. Αντίθετα, υποστήριξε ότι η Ουκρανία θα πρέπει να καταρτίσει έναν μηχανισμό διεξαγωγής εκλογών ενόσω διαρκεί ο πόλεμος, ώστε οι πολίτες να έχουν τη δυνατότητα να αξιολογούν το έργο όσων βρίσκονται στην εξουσία και να αποφασίζουν αν εξακολουθούν να απολαμβάνουν της εμπιστοσύνης της κοινωνίας.
Η δημοκρατία, υπογράμμισε, «δεν γίνεται απλώς να αναβληθεί μέχρι να τελειώσει ο πόλεμος».
Ο πρώην υπουργός συνέδεσε επίσης την πολιτική λογοδοσία με τη διεξαγωγή του πολέμου, ασκώντας κριτική στη διαφθορά και τη γραφειοκρατική αναποτελεσματικότητα και προειδοποιώντας ότι αστοχίες στη διαχείριση του δημόσιου χρήματος θα μπορούσαν τελικά να κοστίσουν ανθρώπινες ζωές, αν πόροι που προορίζονται για την άμυνα διοχετεύονται αλλού.
«Η εξουσία πρέπει να συνεπάγεται ευθύνη», είπε ο Φεντόροφ, υποστηρίζοντας ότι οι αξιωματούχοι στους οποίους ανατίθεται αρμοδιότητα, δημόσιο χρήμα ή κυβερνητικές θέσεις οφείλουν να λογοδοτούν για όσα έχουν πετύχει.
Ζήτησε επίσης μεγαλύτερη διαφάνεια από τις αρχές, λέγοντας ότι η εξαιρετική εμπιστοσύνη που έχει δείξει η κοινωνία στην κυβέρνηση μετά τη ρωσική εισβολή δεν της δίνει το δικαίωμα να λειτουργεί χωρίς να εξηγεί τις αποφάσεις της.
«Οι πολίτες δεν απαιτούν από το κράτος να μην κάνει ποτέ λάθη», είπε ο Φεντόροφ. «Αλλά έχουν δικαίωμα στην αλήθεια».
Η παρέμβαση του Φεντόροφ επαναφέρει στο προσκήνιο το πολιτικά ευαίσθητο ζήτημα των εκλογών, την ώρα που ο Ζελένσκι επιχειρεί να βάλει τελεία σε έναν μήνα αναταράξεων στο υπουργείο Άμυνας.
Ο Χμάρα, του οποίου ο διορισμός χρειάζεται την έγκριση της Βουλής, είναι βετεράνος των ουκρανικών υπηρεσιών ασφαλείας και είχε προηγουμένως τη διοίκηση του κέντρου ειδικών επιχειρήσεων «Άλφα» της SBU.
Συμμετείχε στην επιχείρηση του 2022 για την ανακατάληψη της Νήσου των Φιδιών και στη συνέχεια είχε την εποπτεία της ουκρανικής εκστρατείας επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη μεγάλου βεληνεκούς κατά της Ρωσίας. Ανέλαβε υπηρεσιακός επικεφαλής της SBU τον Ιανουάριο του 2026, μετά την αποχώρηση του Βασίλ Μάλιουκ.
Ο Φεντόροφ δεν έχει επικρίνει δημόσια τον Χμάρα και φαίνεται ότι επιδίωξε ομαλή μεταβίβαση των αρμοδιοτήτων στον διάδοχό του. Σε συνέντευξή του στις 6 Αυγούστου ανέφερε ότι παρουσίασε ο ίδιος στον Χμάρα ένα αναλυτικό «σχέδιο πολέμου».
«Αυτό ήταν το πρώτο πράγμα που έκανα, του το έδειξα προσωπικά», είπε ο Φεντόροφ. Πρόσθεσε ότι εξήγησε πώς το σχέδιο μεταφράζεται σε προμήθειες και ανάπτυξη, διαχωρίζοντας τη συνολική στρατηγική σε εκατοντάδες επιμέρους έργα που καλύπτουν την παραγωγή οπλικών συστημάτων και τη χρηματοδότησή τους.
Ωστόσο, η επιλογή του Φεντόροφ να μιλήσει απευθείας στους Ουκρανούς για τις εκλογές, τη δημόσια εμπιστοσύνη και τη λογοδοσία της κυβέρνησης υποδηλώνει ότι η αποχώρησή του από το αξίωμα ίσως σηματοδοτεί την έναρξη ενός διαφορετικού πολιτικού ρόλου και όχι μια απομάκρυνση από τη δημόσια ζωή.
Η προοπτική αυτή έρχεται σε αντίθεση με τον τρόπο που περιέγραφε ο ίδιος το μέλλον του πριν από λίγες μόλις εβδομάδες. Σε συνέντευξή του στην Ukrainska Pravda, στα τέλη Ιουλίου, είχε δηλώσει ότι δεν βλέπει τον εαυτό του ως πολιτικό και ότι αισθάνεται άβολα συζητώντας πιθανές πολιτικές φιλοδοξίες.
«Ειλικρινά, δεν βλέπω τον εαυτό μου ως πολιτικό», είχε πει ο Φεντόροφ. «Είμαι, άλλωστε, ένας μάνατζερ που δημιουργεί σύνθετα συστήματα, τα διαχειρίζεται και βλέπει τα αποτελέσματα».
Τότε είχε αναφέρει ότι θα συνέχιζε να δημιουργεί συστήματα που θα μπορούσαν να βοηθήσουν την Ουκρανία να φτάσει στο τέλος του πολέμου, αλλά θα αποφάσιζε τα επόμενα βήματά του μόνο όταν η αναταραχή γύρω από την αποχώρησή του από την κυβέρνηση έφτανε, όπως είπε, σε μια «λογική κατάληξη».
«Μετά από αυτό, θα καταλάβω ξεκάθαρα τι πρόκειται να κάνω και πού πρόκειται να πάω», είχε προσθέσει.