Η ιταλική κυβέρνηση καλείται να κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης για την έξαρση των μπλε καβουριών, που τροφοδοτείται από τα θερμαινόμενα νερά
Ιταλοί επιστήμονες έχουν γίνει εκτροφείς χταποδιών στην πιο πρόσφατη μάχη ενός μακρόχρονου πολέμου κατά των εισβολικών γαλάζιων καβουριών. Γνωστά για τις κοφτερές, γαλαζωπές δαγκάνες τους, εκτιμάται ότι έχουν προκαλέσει ζημιές 200 εκατ. ευρώ στην αλιευτική βιομηχανία.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Από ένα αλιευτικό τράτα στην Αδριατική, οι επιστήμονες απελευθερώνουν προσεκτικά χιλιάδες μικροσκοπικά χταπόδια, με την ελπίδα να αντιμετωπίσουν ένα εισβολικό είδος καβουριού που έχει καταστρέψει τα τοπικά αλιεύματα.
«Επιλέξαμε το χταπόδι γιατί, στη φύση, είναι ένας σπουδαίος θηρευτής καρκινοειδών», δήλωσε ο Αντόνιο Καζαλίνι, ένας από τους ερευνητές, στο ειδησεογραφικό πρακτορείο AFP.
Ένα μόνο γαλάζιο καβούρι γεννά εκατομμύρια αυγά
Προερχόμενα από την ατλαντική ακτή της Βόρειας Αμερικής, τα γαλάζια καβούρια έφτασαν στη Μεσόγειο πριν από δεκαετίες, πιθανότατα μεταφερόμενα με τα νερά έρματος των πλοίων. Όμως το 2023 ο πληθυσμός τους εκτινάχθηκε, αφανίζοντας τα θαλασσινά για τα οποία φημίζεται το Δέλτα του Πάδου, όπως τα μύδια, οι «vongole veraci» - ένα είδος αχιβάδας - και τα ροζ στρείδια.
Ο ύποπτος είναι η κλιματική αλλαγή. «Με τα πιο ζεστά νερά, τα καβούρια έχουν γίνει πιο δραστήρια και λαίμαργα», είχε πει ο ψαράς Μπελάν στο πρακτορείο AP το 2023. Όταν η θερμοκρασία του νερού πέφτει, τα καβούρια τρώνε και αναπαράγονται λιγότερο, αλλά πρόσφατα συμβαίνει το αντίθετο.
«Συνήθως, σε ορισμένες περιόδους του χρόνου, όταν η θερμοκρασία του νερού πέφτει κάτω από τους 10°C, αυτό το καβούρι δεν ευημερεί, αλλά πλέον βρίσκει την ιδανική θερμοκρασία και τους 12 μήνες του χρόνου», είπε η Ενρίκα Φράνκι, θαλάσσια βιολόγος στο Πανεπιστήμιο της Σιένα.
Έκτοτε οι αρχές και τα αλιευτικά λόμπι αναζητούν τρόπους αξιοποίησης και διάθεσης των καβουριών - μεταξύ άλλων στέλνοντας κοντέινερ στις ΗΠΑ, όπου θεωρείται λιχουδιά.
Οι αρχές της περιφέρειας Εμίλια-Ρομάνια, με έδρα τη Μπολόνια, ανέφεραν πέρυσι ότι το είδος έχει προκαλέσει εκεί ζημιές σχεδόν 17 εκατ. ευρώ από το 2022.
Η αγροτοαλιευτική οργάνωση Coldiretti ανεβάζει το ποσό στα περίπου 200 εκατ. ευρώ για όλη την Ιταλία, με τη βόρεια περιφέρεια Βένετο να πλήττεται επίσης σοβαρά.
«Τρώει τα πάντα, συμπεριλαμβανομένων των νεαρών αχιβάδων που βρίσκονται στον βυθό», λέει για το καβούρι ο Νταβίντε Σανούλι, ψαράς και μυδοκαλλιεργητής με πυκνά φρύδια και γκρίζα μαλλιά.
Εξαιρετικοί κολυμβητές και με βάρος που φτάνει έως και το ένα κιλό, τα καβούρια έχουν ελάχιστους φυσικούς θηρευτές, κάτι που οι ερευνητές ελπίζουν να αλλάξει.
Octo-Blu: Νεογέννητα χταπόδια καταλήγουν σε τεχνητές φωλιές στον βυθό
Μια ομάδα από το Πανεπιστήμιο της Μπολόνια ποντάρει ότι το κοινό χταπόδι μπορεί να βοηθήσει στον περιορισμό του διογκούμενου πληθυσμού του γαλάζιου καβουριού - ενός αδηφάγου καρκινοειδούς που έχει ρημάξει την παραγωγή οστρακοειδών στην Αδριατική.
Το έργο «Octo-Blu», που ξεκίνησε πέρυσι και χρηματοδοτείται από την περιφέρεια Εμίλια-Ρομάνια, στοχεύει στην αύξηση των αριθμών των χταποδιών ως αντίβαρο στους σκληροκέλυφους εισβολείς.
Η ομάδα εκτρέφει νεογέννητα χταπόδια σε λευκές δεξαμενές νερού σε εργαστήριο στο λιμάνι του Τσεζενάτικο. Όταν είναι έτοιμα, τα μικροσκοπικά ασπόνδυλα συλλέγονται κατά χιλιάδες σε μια μεγάλη πλαστική σακούλα και μεταφέρονται στη θάλασσα, χρησιμοποιώντας μερικές φορές το γερό μπλε αλιευτικό σκάφος του Σανούλι.
Στη συνέχεια τα νεογνά απελευθερώνονται κοντά σε υποθαλάσσιους υφάλους, όπου η ομάδα έχει τοποθετήσει τεχνητές φωλιές από τσιμέντο και πηλό για να βοηθήσει τα χταπόδια να αναπτυχθούν.
Περίπου 80.000 έχουν αφεθεί από τον Ιούνιο, αριθμός που η ερευνητική ομάδα επιδιώκει να διπλασιάσει έως τα τέλη Αυγούστου, ελπίζοντας ότι μερικά θα φτάσουν στην πλήρη ανάπτυξη.
«Η ιδέα είναι να δημιουργηθεί μια μικρή κοινότητα κοντά στην ακτή ώστε να μπορεί να αντιμετωπίζει καλύτερα την εξάπλωση του γαλάζιου καβουριού», λέει ο Καζαλίνι, τεχνικός υδατοκαλλιέργειας.
Κάποιοι υποστηρίζουν ότι το λαβράκι θα ήταν πιο αποτελεσματικός θηρευτής
Το εγχείρημα έχει ορισμένα σαφή μειονεκτήματα.
Το κοινό χταπόδι δεν συνηθίζει να ζει στα αμμώδη, ζεστά νερά που χαρακτηρίζουν τις λιμνοθάλασσες όπου το γαλάζιο καβούρι προκαλεί τις μεγαλύτερες ζημιές, γεγονός που καθιστά την πιθανή επίδρασή του εκεί αμελητέα, κάτι που οι ερευνητές γνωρίζουν καλά.
Άλλοι ειδικοί έχουν προτείνει ότι το λαβράκι θα μπορούσε να είναι πιο αποτελεσματικό στην καταπολέμηση των καβουριών και η ομάδα του Πανεπιστημίου της Μπολόνια εξετάζει επίσης τα χέλια, που τρώνε με ιδιαίτερη όρεξη τα αυγά των καρκινοειδών, για να συμπληρώσουν τη δράση των χταποδιών.
Ωστόσο, αν επαναληφθεί αλλού, το πιλοτικό πρόγραμμα θα μπορούσε να βοηθήσει στον περιορισμό του πληθυσμού των γαλάζιων καβουριών και των επιπτώσεών τους στο θαλάσσιο περιβάλλον των ακτών της Αδριατικής, σημειώνει ο Καζαλίνι.
«Τα γαλάζια καβούρια έχουν απίστευτη αναπαραγωγική ικανότητα και γονιμότητα», λέει ο Πιέτρο Εμανουέλε, ένας ακόμη ερευνητής του Πανεπιστημίου της Μπολόνια, σημειώνοντας ότι ένα μόνο καβούρι γεννά εκατομμύρια αυγά, τα περισσότερα από τα οποία εκκολάπτονται.
Παρότι μόνο ένα μέρος των νεογνών φτάνει στην ενηλικίωση, ακόμη κι αν ένα χταπόδι πιάσει μόνο ένα θηλυκό, αυτό θα είχε αποτέλεσμα, προσθέτει.