Μιρζιγιόγιεφ και Αλίεφ υπογράφουν στην Τασκένδη τη Συνθήκη Αιώνιας Φιλίας, ξεκινούν έργα σε τράπεζες, ενέργεια, τουρισμό, εξορύξεις και συνδιοργανώνουν το Μουντιάλ U-20 2027.
Το Ουζμπεκιστάν και το Αζερμπαϊτζάν υπέγραψαν την Κυριακή Συνθήκη Αιώνιας Φιλίας και έθεσαν στόχο την αύξηση του διμερούς εμπορίου στο 1 δισ. δολάρια (856 εκατ. ευρώ) έως το 2030, καθώς οι πρόεδροι Σαβκάτ Μιρζιγιόγιεφ και Ιλχάμ Αλίγιεφ ενίσχυσαν την οικονομική και μεταφορική συνεργασία των δύο χωρών στις συνομιλίες τους στην Τασκένδη.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η συνθήκη αποτελεί ένα από τα βασικά ορόσημα της διήμερης επίσημης επίσκεψης του προέδρου Αλίγιεφ στο Ουζμπεκιστάν.
Πριν από την τελετή υπογραφής, οι δύο πρόεδροι είχαν κατ’ ιδίαν συνομιλίες και προήδρευσαν στην τρίτη συνεδρίαση του Ανώτατου Διακρατικού Συμβουλίου, ενός οργάνου σε επίπεδο προέδρων που ιδρύθηκε το 2023 για τον συντονισμό της μακροπρόθεσμης διμερούς συνεργασίας.
Οι δύο χώρες είχαν ήδη αναβαθμίσει τις σχέσεις τους υπογράφοντας το 2024 Συνθήκη Συμμαχικών Σχέσεων.
Μιλώντας στα μέσα ενημέρωσης μετά τις συνομιλίες, ο πρόεδρος Μιρζιγιογέφ περιέγραψε το Αζερμπαϊτζάν ως «αξιόπιστο σύμμαχό μας, στρατηγικό εταίρο και αδελφή χώρα».
Εμπόριο και επενδύσεις
Σε συνέντευξή του στο κρατικό πρακτορείο ειδήσεων του Ουζμπεκιστάν UzA (πηγή στα Αγγλικά) πριν από το ταξίδι του στην Τασκένδη, ο Πρόεδρος Αλίγιεφ δήλωσε ότι το εμπόριο έφτασε τα 795 εκατ. δολάρια (680 εκατ. ευρώ) το 2025, υπερτριπλάσιο σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Από τον Ιανουάριο έως τον Μάιο του 2026 ανήλθε σε 144 εκατ. δολάρια (123 εκατ. ευρώ), αυξημένο κατά 33% σε ετήσια βάση.
Οι δύο κυβερνήσεις ίδρυσαν επίσης το 2023 την Επενδυτική Εταιρεία Αζερμπαϊτζάν–Ουζμπεκιστάν, με κεφάλαιο 500 εκατ. δολάρια (428 εκατ. ευρώ) για τη χρηματοδότηση έργων και στις δύο χώρες.
Οι δύο πρόεδροι εγκαινίασαν ή ξεκίνησαν έργα στο Ουζμπεκιστάν με στήριξη από το Αζερμπαϊτζάν, που καλύπτουν τους τομείς της τραπεζικής, των κατασκευών, της εκπαίδευσης, της λιανικής πώλησης καυσίμων, του τουρισμού, της στέγασης, της εξόρυξης και της γεωργίας.
Ορισμένα από τα έργα περιλαμβάνουν ένα εργοστάσιο γύψου, δύο σχολεία τύπου STEAM, πέντε σχεδιαζόμενους σταθμούς ανεφοδιασμού της SOCAR και μια μονάδα επεξεργασίας μεταλλεύματος με περιεκτικότητα σε ασήμι.
Ο πρόεδρος Μιρζιγιογέφ τα χαρακτήρισε μέρος ενός ευρύτερου επενδυτικού χαρτοφυλακίου που καλύπτει την ενέργεια, τη γεωλογία, τα χημικά, τις κατασκευές, τα χρηματοοικονομικά και τη γεωργία.
Η κρατική τράπεζα ABB του Αζερμπαϊτζάν διαπραγματεύεται επίσης την εξαγορά ποσοστού 51% στην ουζμπεκική Davr Bank.
Σύμφωνα με την S&P Global, η συμφωνία υπερβαίνει τα 100 εκατ. δολάρια (86 εκατ. ευρώ) και τελεί ακόμη υπό ρυθμιστικές εγκρίσεις. Η προτεινόμενη εξαγορά θα προσέφερε στο αζερμπαϊτζανικό πιστωτικό ίδρυμα άμεση παρουσία στην ουζμπεκική αγορά τραπεζικών υπηρεσιών.
Παράλληλα, ο πρόεδρος Αλίγιεφ ανέφερε ότι τα κοινά έργα έρευνας πετρελαίου και φυσικού αερίου πλησιάζουν στην τελική τους φάση, με τη γεώτρηση παραγωγικών φρεατίων να μπορεί να ξεκινήσει ήδη από το επόμενο έτος, εφόσον τα αποτελέσματα της έρευνας είναι θετικά.
Το μεγαλύτερο γνωστοποιημένο έργο είναι το Sea Breeze Uzbekistan, ένα σχεδιαζόμενο τουριστικό και οικιστικό συγκρότημα λειτουργίας όλο τον χρόνο, που αναπτύσσεται από την αζερμπαϊτζανική Agalarov Development στη λίμνη-ταμιευτήρα Τσαρβάκ, στην περιοχή Μποστάνλικ της περιφέρειας της Τασκένδης. Σύμφωνα με στοιχεία της ουζμπεκικής κυβέρνησης, η σχεδιαζόμενη επένδυση στο έργο των 577 εκταρίων ανέρχεται σε 5 δισ. δολάρια (4,28 δισ. ευρώ).
Δημόσια ακρόαση για την περιβαλλοντική εκτίμηση επιπτώσεων του έργου πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο. Οι ουζμπεκικές αρχές ανέφεραν ότι τα λύματα θα μεταφέρονται εκτός της παράκτιας ζώνης του ταμιευτήρα προς εγκαταστάσεις επεξεργασίας.
Διασυνδέσεις μέσω Κασπίας
Μετά τις συνομιλίες, ο πρόεδρος Αλίγιεφ χαρακτήρισε την Κεντρική Ασία και το Αζερμπαϊτζάν ως «ενιαία γεωπολιτική και γεωοικονομική περιοχή».
Οι δύο ηγέτες συμφώνησαν να ενισχύσουν τη συνδεσιμότητα μέσω του Μεσαίου Διαδρόμου, με έμφαση στη βελτίωση των υποδομών logistics και στην αύξηση της διακίνησης φορτίων κατά μήκος του διασυνδετικού δικτύου μέσω Κασπίας που ενώνει την Κεντρική Ασία με τον Νότιο Καύκασο και την Ευρώπη.
Ο πρόεδρος Μιρζιγιογέφ ανακοίνωσε επίσης σχέδια για εντατικοποίηση των εργασιών δημιουργίας κοινού στόλου στην Κασπία Θάλασσα.
Τα διαμετακομιστικά φορτία μεταξύ Ουζμπεκιστάν και Αζερμπαϊτζάν έφτασαν τα 1,4 εκατ. τόνους το 2025. Στο πρώτο εξάμηνο του 2026, οι όγκοι αυξήθηκαν κατά 12,2% σε ετήσια βάση, στους 675.000 τόνους, σύμφωνα με στοιχεία που έδωσε ο πρόεδρος Αλίγιεφ στην κρατική ειδησεογραφική υπηρεσία UzA του Ουζμπεκιστάν πριν από την επίσκεψή του.
Επισήμανε επίσης ότι η σιδηροδρομική γραμμή Κίνας–Κιργιζίας–Ουζμπεκιστάν, η οποία βρίσκεται υπό ανάπτυξη, θα μπορούσε τελικά να συνδεθεί με τον Μεσαίο Διάδρομο και άλλες διαδρομές μέσω του Νότιου Καυκάσου.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση στηρίζει επίσης το δίκτυο μέσω Κασπίας στο πλαίσιο της στρατηγικής Global Gateway, με στόχο τη σύνδεση Ευρώπης και Κεντρικής Ασίας σε 15 ημέρες ή λιγότερο. Ευρωπαίοι και διεθνείς εταίροι ανακοίνωσαν το 2024 επενδυτικές δεσμεύσεις σε έργα μεταφορών στην Κεντρική Ασία ύψους 10 δισ. ευρώ, σε εξέλιξη και υπό σχεδιασμό.
Τον Ιούνιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέγραψε επίσης συμφωνίες με διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, που αναμένεται να κινητοποιήσουν έως 2 δισ. ευρώ για έργα συνδεσιμότητας στη Μαύρη Θάλασσα και τον Νότιο Καύκασο.
Η ενέργεια μπορεί να προσφέρει ακόμη έναν σύνδεσμο διαμέσου της Κασπίας. Το Αζερμπαϊτζάν, το Καζακστάν και το Ουζμπεκιστάν αναπτύσσουν έναν διάδρομο πράσινης ενέργειας για τη διασύνδεση των ηλεκτρικών τους συστημάτων και τη διερεύνηση της μεταφοράς ανανεώσιμης ηλεκτρικής ενέργειας μέσω της Κασπίας στο Αζερμπαϊτζάν και, ενδεχομένως, προς τις ευρωπαϊκές αγορές.
Ουζμπεκιστάν και Αζερμπαϊτζάν συνδιοργανώνουν το παγκόσμιο κύπελλο FIFA U-20 2027
Οι δύο πλευρές υπέγραψαν επίσης συμφωνίες για τις συντάξεις, τον πολιτισμό και τον τουρισμό, για τη συνεργασία μεταξύ των υπουργείων Εξωτερικών και Δικαιοσύνης τους, καθώς και για αδελφοποιήσεις πόλεων, που φέρνουν σε ζεύγη την Ουργκέντς με το Χανκεντί και τη Ναχτσιβάν, και τη Μπουχάρα με το Λατσίν.
Οι τομείς αυτοί συνεργασίας έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία το Ουζμπεκιστάν και το Αζερμπαϊτζάν θα συνδιοργανώσουν το Παγκόσμιο Κύπελλο FIFA U‑20 το 2027, κατόπιν απόφασης του Συμβουλίου της FIFA το 2025.
Ο πρόεδρος Μιρζιγιογέφ ανακοίνωσε ένα κοινό πρόγραμμα με την ονομασία «Δύο χώρες – ένα πρωτάθλημα», στο πλαίσιο της προετοιμασίας για τη διοργάνωση.
Μεταξύ άλλων, οι δύο ηγέτες εγκαινίασαν και το νέο campus του Εθνικού Παιδαγωγικού Πανεπιστημίου Νιζαμί στη Νέα Τασκένδη, ένα συγκρότημα 40 εκταρίων σχεδιασμένο για 20.000 φοιτητές.
Ξεκίνησαν επίσης τα έργα για ένα πάρκο «Αζερμπαϊτζάν» έκτασης τεσσάρων εκταρίων στη Νέα Τασκένδη, που αντανακλά ένα αντίστοιχο πάρκο «Ουζμπεκιστάν» που προγραμματίζεται στο Μπακού.
Η επίσκεψη περιελάμβανε και ανταλλαγή των ανώτατων κρατικών παρασήμων των δύο χωρών: ο πρόεδρος Αλίγιεφ έλαβε το ουζμπεκικό παράσημο «Τάγμα Oliy Darajali Dustlik», ενώ ο πρόεδρος Μιρζιγιογέφ τιμήθηκε με το αζερμπαϊτζανικό «Τάγμα Χεϊντάρ Αλίγιεφ».