Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων καταγράφουν έξαρση αναγκαστικής στρατολόγησης, καθώς η Ρωσία φέρεται να προετοιμάζει νέο κύμα κινητοποίησης μετά τις εκλογές του Σεπτεμβρίου.
Οι ρωσικές δυνάμεις ασφαλείας συλλαμβάνουν πολίτες στον δρόμο και τους πιέζουν να υπογράψουν στρατιωτικά συμβόλαια, καθώς πληθαίνουν οι αναφορές ότι το Κρεμλίνο προετοιμάζει ένα νέο κύμα επιστράτευσης για τον συνεχιζόμενο ολοκληρωτικό πόλεμο του στην Ουκρανία.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Στα μέσα Αυγούστου, το ρωσικό εγχείρημα για τα ανθρώπινα δικαιώματα Idite lesom έλαβε 14 αιτήματα από ανθρώπους που ανέφεραν ότι οι δυνάμεις ασφαλείας τους είχαν συλλάβει και τους είχαν εξαναγκάσει ή πιέσει να υπογράψουν στρατιωτικά συμβόλαια, είτε σε αστυνομικά τμήματα είτε απευθείας σε στρατολογικά γραφεία.
Το εγχείρημα, που βοηθά Ρώσους να αποφύγουν τη συμμετοχή στον πόλεμο, ανέφερε ότι η έξαρση ξεκίνησε στις 10 Αυγούστου. «Τον Ιούλιο υπήρχαν μόνο μεμονωμένες επιχειρήσεις σκούπα, τώρα βρισκόμαστε σε κορύφωση», δήλωσε στο Euronews ο Ιβάν Τσουβιλιάεφ, εκπρόσωπος του εγχειρήματος.
Τα καταγεγραμμένα περιστατικά εκτείνονται από το Νοβοροσίσκ μέχρι το Μπιρομπιτζάν. Άνδρες έχουν συλληφθεί στον δρόμο με πρόσχημα ελέγχους εγγράφων ή για δημόσια κατανάλωση αλκοόλ, στους χώρους εργασίας τους και κατά την επιστροφή στο σπίτι.
Περιστατικά στην περιφέρεια Πένζα καταγράφονται από τα μέσα Ιουνίου. Την ίδια περίοδο, η Idite lesom, της οποίας το όνομα παραπέμπει εσκεμμένα σε ρωσική έκφραση που σημαίνει «άντε χάσου», ανέφερε επτά περιπτώσεις στρατευσίμων που εξαναγκάστηκαν ή πιέστηκαν να υπογράψουν συμβόλαια με το ρωσικό υπουργείο Άμυνας.
Ως κανάλι στρατολόγησης χρησιμοποιούνται πλέον και οι σωφρονιστικές αρχές. Ο Τσουβιλιάεφ ανέφερε ότι εκπρόσωποι της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Σωφρονιστικών Ιδρυμάτων της Ρωσίας αναζητούν πιθανούς στρατιώτες συμβολαίου σε κέντρα προσωρινής κράτησης και σε σωφρονιστικές αποικίες.
Παράλληλα, ιδιώτες στρατολόγοι στοχεύουν άτομα με οικονομικά προβλήματα, όπως οφειλέτες και ανέργους, μέσω αγγελιών εργασίας, γραφείων ευρέσεως και προσωπικών επαφών.
«Αν κάποιος έχει οικονομικά προβλήματα, οι στρατολόγοι θα τον βρουν», είπε. «Ο κόσμος αντιλαμβάνεται σε τι έχει μπλέξει μόνο όταν βρίσκεται ήδη στο μέτωπο».
Από την έναρξη της πλήρους κλίμακας εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία, στις αρχές του 2022, περισσότεροι από 80.000 άνθρωποι έχουν ζητήσει συμβουλές από το εγχείρημα, σύμφωνα με την Idite lesom.
Επιστράτευση μετά τις εκλογές;
Ουκρανοί αξιωματούχοι, μεταξύ των οποίων και ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, έχουν επανειλημμένα δηλώσει ότι οι ρωσικές αρχές προετοιμάζουν νέο κύμα επιστράτευσης μετά τις εκλογές για την Κρατική Δούμα τον Σεπτέμβριο.
Πηγές δυτικών υπηρεσιών πληροφοριών δήλωσαν στη Wall Street Journal ότι στην περιφέρεια του Καλίνινγκραντ πραγματοποιήθηκαν τον περασμένο μήνα ασκήσεις ετοιμότητας για επιστράτευση, που αφορούσαν τη στέγαση, την τροφοδοσία και τον εξοπλισμό των κατοίκων.
Τα ρωσικά κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι στην ίδια περιοχή πραγματοποιήθηκαν τον Ιούλιο ξεχωριστές ασκήσεις, τις οποίες περιέγραψαν ως επικεντρωμένες στην απόκρουση επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Κοινή ρωσο-λευκορωσική άσκηση Κοινή ρωσο-λευκορωσική άσκηση
Εκπρόσωποι ΜΚΟ που βοηθούν Ρώσους να φύγουν από τη χώρα αναφέρουν επίσης από τα μέσα Ιουλίου απότομη αύξηση στα αιτήματα.
«Μοιάζει με την κατάσταση το 2022, στις αρχές του 2023», δήλωσε στο Euronews ένας συντονιστής της γερμανικής πρωτοβουλίας για τα ανθρώπινα δικαιώματα inTransit, ο οποίος ζήτησε να μην κατονομαστεί.
«Η απειλή της επιστράτευσης επανέρχεται σαν ρεφρέν σε μεγάλο μέρος των αιτημάτων. Ο κόσμος φοβάται ότι αργότερα δεν θα μπορέσει να φύγει, αν δεν το κάνει τώρα», πρόσθεσε ο συντονιστής της inTransit.
«Φοβούνται επίσης ότι μπορεί να εξαναγκαστούν να υπογράψουν συμβόλαιο, ακόμη κι αν αντιστέκονται, ή ότι η υπογραφή τους μπορεί να πλαστογραφηθεί».
Ο συντονιστής ανέφερε ότι άτομα που βρίσκονται υπό διερεύνηση, συμπεριλαμβανομένων όσων αντιμετωπίζουν πολιτικά υποκινούμενες κατηγορίες και δεν έχουν ακόμη προφυλακιστεί, καταγγέλλουν επίσης πιέσεις από εκπροσώπους της σωφρονιστικής υπηρεσίας ή από ανακριτές να υπογράψουν συμβόλαια και να πάνε στον πόλεμο, ακόμη και όταν τελούν υπό απαγόρευση εξόδου από τη χώρα ή κατ’ οίκον περιορισμό.
Ομάδα Ρώσων μετά τη διέλευση των συνόρων από το συνοριακό πέρασμα Βέρχνι Λαρς μεταξύ Ρωσίας και Γεωργίας, 27 Σεπτεμβρίου 2022.Ομάδα Ρώσων μετά τη διέλευση των συνόρων από το συνοριακό πέρασμα Βέρχνι Λαρς μεταξύ Ρωσίας και Γεωργίας, 27 Σεπτεμβρίου 2022.
Σήμερα, ολοένα και περισσότεροι Ρώσοι χωρίς προηγούμενη επαγγελματική δραστηριότητα σε τομείς που στοχοποιούνται από το Κρεμλίνο, όπως η δημοσιογραφία, η δράση για τα ανθρώπινα δικαιώματα ή ο αντιπολεμικός ακτιβισμός, εξετάζουν το ενδεχόμενο να φύγουν από τη χώρα, σύμφωνα με τον συντονιστή.
Τα αιτήματα για αναχώρηση προς τη Γεωργία και την Αρμενία – χώρες στις οποίες οι Ρώσοι μπορούν να εισέλθουν χωρίς βίζα – και στη συνέχεια για νόμιμη εγκατάσταση στην ΕΕ με τυπικούς λόγους έχουν αυξηθεί απότομα.
Το Ενιαίο Μητρώο Στρατιωτικών Υποχρεώσεων, που τέθηκε σε λειτουργία τον Μάιο του 2025, έχει δυσκολέψει την αναχώρηση από τη χώρα. Μόλις επιδοθεί κλήση και το άτομο καταχωριστεί στο σύστημα, η έξοδος γίνεται πολύ πιο περίπλοκη.
«Υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να περιοριστεί η δυνατότητα αναχώρησης και από τη Λευκορωσία», σημείωσε ο συντονιστής της inTransit.
«Τώρα ο κόσμος καταλαβαίνει ότι, σε περίπτωση νέου κύματος επιστράτευσης, μπορεί απλώς να βρεθεί χωρίς καμία δυνατότητα φυγής, εγκλωβισμένος στη χώρα».
Η Μόσχα χάνει στρατιώτες
Οι απώλειες του ρωσικού στρατού από την έναρξη της εισβολής πλήρους κλίμακας τον Φεβρουάριο του 2022 υπολογίζονται σε περίπου 1,4 εκατομμύρια στρατιωτικούς, σύμφωνα τόσο με το Γενικό Επιτελείο της Ουκρανίας όσο και με το αμερικανικό Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών (CSIS). Το CSIS εκτιμά επιπλέον ότι έως και 450.000 από αυτούς έχουν σκοτωθεί.
Οι ειδικοί της δεξαμενής σκέψης υπολογίζουν ότι το 2026 η Ρωσία χάνει πάνω από 30.000 στελέχη τον μήνα, περίπου 3.000 περισσότερα από τους περίπου 27.000 νέους στρατιώτες συμβολαίου που στρατολογεί κάθε μήνα.
Το προσδόκιμο ζωής ενός νεοσύλλεκτου Ρώσου στρατιώτη στην πρώτη γραμμή στην Ουκρανία είναι 20 έως 30 λεπτά, δήλωσε ο διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ στις 15 Ιουλίου σε αμυντικό φόρουμ στην Πενσιλβάνια.
Το Κρεμλίνο γενικά δεν δημοσιοποιεί πλήρως τις απώλειές του.
Ρώσοι αξιωματούχοι έχουν αρνηθεί ότι υπάρχουν σχέδια για επιστράτευση. «Δεν χρειαζόμαστε μαζική επιστράτευση αυτή τη στιγμή· δεν σχεδιάζεται ούτε αναμένεται», δήλωσε την Παρασκευή ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Ρωσίας στον ΟΗΕ Βασίλι Νεμπένζια. Προσέθεσε: «Όσο γνωρίζω».
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πέσκοφ χαρακτήρισε την Τρίτη τις αναφορές για προετοιμασίες επιστράτευσης ως προσπάθειες να «αναταραχθεί ιδεολογικά η κατάσταση» στο εσωτερικό της Ρωσίας.
Η Ρωσία ανακοίνωσε «μερική» επιστράτευση στις 21 Σεπτεμβρίου 2022. Δεν έχει εκδοθεί ποτέ επίσημο διάταγμα που να την τερματίζει.