Η επιστροφή του Σι Τζινπίνγκ στο Κάιρο: Αίγυπτος και Κίνα διευρύνουν τη συνεργασία τους σε τεχνολογία, άμυνα και στρατηγική εταιρική σχέση με περιφερειακές προεκτάσεις.
Ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ έφτασε την Τρίτη στην Αίγυπτο για την πρώτη του επίσκεψη από το 2016, καθώς οι δύο χώρες γιορτάζουν 70 χρόνια διπλωματικών σχέσεων και διευρύνουν τη μεταξύ τους συνεργασία σε νέους τομείς, στο πλαίσιο αυτού που το Πεκίνο περιγράφει ως «ολοκληρωμένη στρατηγική εταιρική σχέση».
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Από την προηγούμενη επίσκεψή του, ορισμένα από τα μεγαπρογράμματα του Πεκίνου έχουν γίνει μέρος του αιγυπτιακού τοπίου.
Κινεζικές εταιρείες συνέβαλαν στην κατασκευή του κεντρικού επιχειρηματικού κέντρου της Νέας Διοικητικής Πρωτεύουσας της Αιγύπτου. Το έργο, που υλοποιήθηκε από την China State Construction Engineering Corporation, περιλαμβάνει 20 ουρανοξύστες.
Στο κέντρο δεσπόζει ο Πύργος Iconic, ύψους 385,8 μέτρων, το ψηλότερο κτήριο της Αφρικής.
Ένα σύστημα ελαφρού σιδηρόδρομου, που κατασκευάστηκε με κινεζική συμμετοχή, συνδέει τα ανατολικά προάστια του Καΐρου με νέα αστικά κέντρα, ενώ μια κινεζοαιγυπτιακή βιομηχανική ζώνη κοντά στη Διώρυγα του Σουέζ φιλοξενεί πλέον περισσότερες από 200 εταιρείες.
Σύμφωνα με κινεζικά στοιχεία, η βιομηχανική ζώνη έχει δημιουργήσει περισσότερες από 10.000 άμεσες θέσεις εργασίας. Κινεζικά δημοσιεύματα ανεβάζουν το συνολικό ύψος των επενδύσεων σε πάνω από 4,7 δισ. δολάρια (4,05 δισ. ευρώ).
Το εύρος της συνεργασίας διευρύνεται πλέον.
Η τεχνητή νοημοσύνη, η προηγμένη βιομηχανική παραγωγή και η μεταφορά τεχνολογίας αποκτούν ολοένα και πιο κεντρική θέση στην οικονομική ατζέντα, ενώ κινεζικά και αιγυπτιακά μαχητικά αεροσκάφη εκπαιδεύονται μαζί στη δεύτερη κοινή άσκηση αεροπορίας των δύο χωρών.
Το εμπόριο αυξάνεται, όπως και η ανισορροπία
Το διμερές εμπόριο ανήλθε σε 11,3 δισ. δολάρια (9,75 δισ. ευρώ) στο πρώτο εξάμηνο του 2026, αυξημένο κατά 21,5% σε ετήσια βάση, σύμφωνα με την Κεντρική Υπηρεσία Δημόσιας Κινητοποίησης και Στατιστικής της Αιγύπτου.
Οι αιγυπτιακές εξαγωγές προς την Κίνα σχεδόν τριπλασιάστηκαν, φτάνοντας τα 840,8 εκατ. δολάρια (725,4 εκατ. ευρώ), με αιχμή τα καύσιμα, τα ορυκτέλαια, τα φρούτα, τα λαχανικά και το βαμβάκι.
Οι εισαγωγές όμως από την Κίνα έφτασαν τα 10,4 δισ. δολάρια (8,97 δισ. ευρώ) την ίδια περίοδο· μόνο τα μηχανήματα και ο ηλεκτρολογικός εξοπλισμός αντιστοιχούσαν σε 4,1 δισ. δολάρια (3,5 δισ. ευρώ), ακολουθούμενα από οχήματα, σίδηρο και χάλυβα, πλαστικά και χημικά.
Η Αίγυπτος θέλει κινεζικές επενδύσεις και τεχνολογία, επιδιώκει όμως επίσης περισσότερες κινεζικές εταιρείες να παράγουν εντός της χώρας και ευρύτερη πρόσβαση των αιγυπτιακών προϊόντων στην κινεζική αγορά.
Ένα πενταετές πρόγραμμα για την περίοδο 2024-2028 προβλέπει τοπική παραγωγή και μεταφορά τεχνολογίας σε ηλεκτρικά οχήματα, ηλεκτρονικά, ηλιακούς συλλέκτες, χημικά και σύγχρονες αγροτικές τεχνολογίες, με την τεχνητή νοημοσύνη να αποτελεί επίσης προτεραιότητα.
Ο αλ-Σίσι δήλωσε, ενόψει της επίσκεψης, ότι η Αίγυπτος θέλει να προσελκύσει κινεζικές επενδύσεις στα ηλεκτρικά οχήματα, στην αποθήκευση ενέργειας σε μπαταρίες, στις ανανεώσιμες πηγές και στη ναυπηγική βιομηχανία, διευρύνοντας παράλληλα τη μεταφορά τεχνολογίας στις τηλεπικοινωνίες, την τεχνητή νοημοσύνη και τις διαστημικές επιστήμες.
Οι στρατιωτικοί δεσμοί έρχονται στο προσκήνιο
Οι αμυντικοί δεσμοί γίνονται επίσης πιο ορατοί. Η Κίνα και η Αίγυπτος πραγματοποιούν τη δεύτερη κατά σειρά κοινή αεροπορική άσκηση Αετοί του Πολιτισμού (πηγή στα Αγγλικά), η οποία διεξάγεται από τα μέσα Αυγούστου έως τις αρχές Σεπτεμβρίου σε αιγυπτιακές αεροπορικές βάσεις. Η πρώτη είχε πραγματοποιηθεί μόλις πέρυσι.
Κινέζοι αξιωματούχοι ανέφεραν ότι οι ασκήσεις του 2026 θα περιλαμβάνουν τακτικές εναέριας μάχης, επιχειρήσεις εναέριας υπεροχής, επιχειρήσεις μάχης έρευνας και διάσωσης και ανάπτυξη κοινών δυνάμεων.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν ο βασικός, μακροχρόνιος εταίρος ασφάλειας του Καΐρου, παρέχοντας εκτεταμένη στρατιωτική βοήθεια και προμηθεύοντας σημαντικό μέρος του, ποικίλης προέλευσης, στρατιωτικού εξοπλισμού της Αιγύπτου.
Η Ουάσινγκτον δεν έχει σχολιάσει δημόσια τις κινεζικές ασκήσεις. Το Πεντάγωνο έχει στο παρελθόν εκφράσει ανησυχίες για την κινεζική στρατιωτική εμπλοκή με εταίρους των ΗΠΑ σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και την Αφρική.
Οι ασκήσεις εντάσσονται στη ευρύτερη πολιτική της Αιγύπτου για διαφοροποίηση των αμυντικών της εταίρων, μια σκόπιμη άσκηση ισορροπίας που περιλαμβάνει επίσης τη συμμετοχή της στους BRICS, τη Νέα Τράπεζα Ανάπτυξης και τον Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάης, παράλληλα με τη συνεχιζόμενη εξάρτησή της από τη δυτική οικονομική και αμυντική στήριξη.
Κρίσιμη η επόμενη φάση των σχέσεων
Πριν από την επίσκεψη, ο Σι χαρακτήρισε τη χώρα σημαντικό συνδετικό κρίκο ανάμεσα στον αραβικό κόσμο και την Αφρική και ζήτησε την εμβάθυνση της κινεζοαραβικής και κινεζοαφρικανικής συνεργασίας μέσω της Αιγύπτου.
Για την Κίνα, η Αίγυπτος συνδυάζει μια αγορά άνω των 100 εκατομμυρίων κατοίκων με στρατηγική θέση στη Διώρυγα του Σουέζ και πολιτικό βάρος σε ολόκληρο τον αραβικό κόσμο και την Αφρική.
Οι δύο κυβερνήσεις έχουν επίσης υιοθετήσει παρόμοιες θέσεις σε μια σειρά περιφερειακών ζητημάτων, μεταξύ των οποίων η στήριξη της δημιουργίας παλαιστινιακού κράτους, ενώ η Αίγυπτος διατηρεί τη δέσμευσή της στην πολιτική της μίας Κίνας.
Η Αίγυπτος ήταν η πρώτη αραβική και αφρικανική χώρα που σύναψε διπλωματικές σχέσεις με τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, το 1956.
Ο αλ-Σίσι έχει ταξιδέψει στην Κίνα οκτώ φορές από τότε που ανέλαβε την προεδρία, το 2014, με πιο πρόσφατη επίσκεψη τον Μάιο του 2024.
Οι συμφωνίες που θα ανακοινωθούν κατά την επίσκεψη του Σι αναμένεται να αποσαφηνίσουν περαιτέρω τους νεότερους τομείς συνεργασίας, ιδίως τη μεταφορά τεχνολογίας και την προηγμένη βιομηχανική παραγωγή, όπου η Αίγυπτος πιέζει περισσότερο για να υπερβεί το μοντέλο κατασκευών και υποδομών που χαρακτήρισε την πρώτη δεκαετία της σχέσης.