Οι μεταρρυθμίσεις της κυβέρνησης Πέτερ Μαγιάρ οδηγούν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να επανεξετάσει τη διαδικασία που άρχισε το 2018 επί Όρμπαν. Αποστολή του Ευρωκοινοβουλίου τον Οκτώβριο στη Βουδαπέστη, οριστική απόφαση το 2027.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο βρίσκεται σε τροχιά τερματισμού της μακρόχρονης διαδικασίας του Άρθρου 7, της λεγόμενης «πυρηνικής επιλογής» της ΕΕ κατά της Ουγγαρίας, η οποία ενεργοποιήθηκε το 2018 λόγω ανησυχιών για παραβιάσεις των ευρωπαϊκών αξιών επί πρωθυπουργίας Βίκτορ Όρμπαν.
Με τον Πέτερ Μαγιάρ να ηγείται πλέον της ουγγρικής κυβέρνησης, η χώρα αναθεωρεί σειρά νόμων που χρονολογούνται από την εποχή Όρμπαν, γεγονός που οδηγεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να επανεξετάσει τη στάση του, σύμφωνα με ευρωβουλευτές και αξιωματούχους που μίλησαν στο Euronews.
«Η Ουγγαρία έχει ολοκληρώσει πολλές μεταρρυθμίσεις που φέρνουν τη χώρα πιο κοντά στην ευθυγράμμιση με την ΕΕ», δήλωσε υψηλόβαθμος ευρωβουλευτής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ), της μεγαλύτερης πολιτικής ομάδας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
«Θεωρώ εύλογο η διαδικασία να τερματιστεί σύντομα και ελπίζω ότι αυτό θα συμβεί», πρόσθεσε.
Το ΕΛΚ συγκαταλέγεται στις πολιτικές δυνάμεις που είναι διατεθειμένες να προωθήσουν τον τερματισμό της διαδικασίας του Άρθρου 7, επιδιώκοντας παράλληλα μια πολιτική επιτυχία για το κόμμα Tisza του Μαγιάρ, το οποίο ανήκει στην πολιτική οικογένεια του ΕΛΚ.
Η διαδικασία του Άρθρου 7 αποτελεί ένα έκτακτο μέτρο, το οποίο μπορεί τελικά να οδηγήσει ακόμη και στην αναστολή του δικαιώματος ψήφου ενός κράτους-μέλους, εφόσον διαπιστωθεί σοβαρή παραβίαση των αξιών της ΕΕ.
Οι ευρωβουλευτές ενεργοποίησαν τη διαδικασία κατά της Ουγγαρίας το 2018, επικαλούμενοι ανησυχίες σχετικά με την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, τη διαφθορά, την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και τα θεμελιώδη δικαιώματα, καθώς και τα δικαιώματα των μειονοτήτων και των μεταναστών.
Στα τέλη Οκτωβρίου προγραμματίζεται αποστολή διερεύνησης στην Ουγγαρία, στο πλαίσιο της οποίας θα πραγματοποιηθούν συναντήσεις με θεσμούς, εμπλεκόμενους φορείς, αρχές και μη κυβερνητικές οργανώσεις, προκειμένου να σχηματιστεί μια ολοκληρωμένη εικόνα για την κατάσταση του κράτους δικαίου στη χώρα.
Οι ευρωβουλευτές που θα συμμετάσχουν στην αποστολή θα συντάξουν στη συνέχεια έκθεση και αναμένεται να εισηγηθούν τον τερματισμό της διαδικασίας, εφόσον καταλήξουν στο συμπέρασμα ότι δεν παραβιάζονται πλέον οι αξίες της ΕΕ.
Ορισμένοι αξιωματούχοι του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου εκτιμούν ότι αυτό θα μπορούσε να συμβεί ήδη από τον Δεκέμβριο, ενώ η Ολλανδή ευρωβουλευτής Τίνεκε Στρικ, η οποία έχει την ευθύνη του φακέλου, αναμένει ότι η έκθεση θα είναι έτοιμη στις αρχές του 2027.
«Υπάρχει ένας ολόκληρος κατάλογος κριτηρίων που θα αξιολογήσουμε. Ένα από τα στοιχεία είναι η κατάργηση του νόμου κατά των ΛΟΑΤΚΙ+», δήλωσε στο Euronews.
Η Στρικ αναφερόταν σε έναν αμφιλεγόμενο νόμο για την προστασία των ανηλίκων, ο οποίος περιορίζει την πρόσβαση των παιδιών σε βιβλία, ταινίες και άλλο περιεχόμενο που προωθεί ή απεικονίζει απόκλιση από το βιολογικό φύλο, φυλομετάβαση ή ομοφυλοφιλία.
Μέχρι στιγμής, η ουγγρική κυβέρνηση δεν έχει καταργήσει τον νόμο ούτε έχει ανακοινώσει ότι προτίθεται να το πράξει.
Για την τελική απόφαση τερματισμού της διαδικασίας απαιτείται πλειοψηφία δύο τρίτων, γεγονός που σημαίνει ότι τουλάχιστον 480 από τους 719 ευρωβουλευτές θα πρέπει να ψηφίσουν υπέρ.
Πολιτικές ομάδες της Αριστεράς, όπως οι Πράσινοι και η Αριστερά, ενδέχεται να αντιταχθούν στον τερματισμό της διαδικασίας, ενώ οι συντηρητικές και ακροδεξιές δυνάμεις αναμένεται να τον υποστηρίξουν, καθώς διαχρονικά θεωρούν το Άρθρο 7 αδικαιολόγητη παρέμβαση στις εσωτερικές πολιτικές υποθέσεις των κρατών.
Οι Ευρωπαίοι Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές, οι Πατριώτες για την Ευρώπη και η Ευρώπη των Κυρίαρχων Εθνών διαθέτουν συνολικά σχεδόν 200 ευρωβουλευτές.
Με τους 184 ευρωβουλευτές του ΕΛΚ να θεωρείται πιθανό ότι θα στηρίξουν την κίνηση, καθοριστικό ρόλο στην απόφαση θα διαδραματίσουν οι κεντρώες πολιτικές ομάδες των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (S&D) και της φιλελεύθερης Renew Europe.
Και οι δύο αναγνωρίζουν την πρόοδο της Ουγγαρίας, αλλά υπογραμμίζουν την ανάγκη να προηγηθεί ενδελεχής αξιολόγηση που θα λαμβάνει υπόψη το σύνολο της σχετικής νομοθεσίας.
Η Renew Europe θα συζητήσει το ζήτημα στην πρώτη συνεδρίασή της για τη νέα κοινοβουλευτική περίοδο, στο Παρίσι την επόμενη εβδομάδα, όπως δήλωσε στο Euronews ο ευρωβουλευτής Σάντρο Γκότσι.
«Ο τερματισμός της διαδικασίας θα πρέπει να βασίζεται σε πραγματικές αλλαγές. Διαφορετικά, δίνουμε την εντύπωση ότι πρόκειται απλώς για μια πολιτική απόφαση», είπε.
Η διαδικασία του Άρθρου 7 έχει ενεργοποιηθεί μόλις δύο φορές στην ιστορία της ΕΕ: από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά της Πολωνίας το 2017 και από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατά της Ουγγαρίας έναν χρόνο αργότερα.
Σε καμία από τις δύο περιπτώσεις δεν έφθασε στο στάδιο των κυρώσεων, για το οποίο απαιτείται ομόφωνη στήριξη από τα κράτη-μέλη της ΕΕ προκειμένου να ανασταλεί το δικαίωμα ψήφου μιας χώρας.
Η διαδικασία κατά της Πολωνίας έκλεισε το 2024, μετά την ανάληψη της εξουσίας από συνασπισμό υπό τον πρωθυπουργό Ντόναλντ Τουσκ, ο οποίος αντικατέστησε την κυβέρνηση του ακροδεξιού κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS), επαναφέροντας τη χώρα σε ευθυγράμμιση με τις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσον αφορά την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης.