Η κυβέρνηση του καγκελάριου Μερτς πρέπει να αναγνωρίσει τη νίκη της ακροδεξιάς AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ και τη δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων που την τροφοδότησε, αλλιώς παγιώνει την πτώση της, προειδοποιεί ειδικός για την ανατολική Γερμανία.
Η αντίδραση του καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς και της κυβέρνησης συνασπισμού του στη ιστορική νίκη του ακροδεξιού κόμματος Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) στις εκλογές του κρατιδίου Σαξονίας-Άνχαλτ θα είναι καθοριστική για το μέλλον της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, δήλωσε στο Euronews ο πολιτικός επιστήμονας Νίκολας Σπον.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Τα τελικά αποτελέσματα μετά τις εκλογές της περασμένης Κυριακής στο ανατολικογερμανικό κρατίδιο έδειξαν ότι η AfD έλαβε 43,8% των ψήφων, ποσοστό πάνω από το διπλάσιο της επίδοσής της πριν από πέντε χρόνια, σε μια περιοχή με 2,1 εκατ. κατοίκους. Το κόμμα του Μερτς, η Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU), κατρακύλησε στο 17,2%.
«Κατ’ αρχάς, πρόκειται πράγματι για μια ιστορική νίκη για την AfD και για έναν σεισμό για τα υπόλοιπα κόμματα», είπε ο Σπον, ειδικός στην πολιτική των κρατιδίων της ανατολικής Γερμανίας.
Η νίκη του φιλοκρεμλινικού, αντι-μεταναστευτικού κόμματος σηματοδοτεί την πρώτη φορά που ένα ακροδεξιό κόμμα βρίσκεται τόσο κοντά στην εξουσία σε επίπεδο κρατιδίου μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Έχουν ήδη τεθεί ερωτήματα για το τι σημαίνει αυτό για την εθνική πολιτική σκηνή στη Γερμανία. Ο Τόρστεν Φράι, επικεφαλής της CDU στο ομοσπονδιακό κοινοβούλιο, το Μπούντεσταγκ, αρνήθηκε ότι το αποτέλεσμα που κατέγραψε η CDU στη Σαξονία-Άνχαλτ θα έχει επιπτώσεις σε εθνικό επίπεδο.
«Αυτό όμως είναι που εξοργίζει τον κόσμο», σημείωσε ο Σπον, προσθέτοντας ότι «αν κλείνουμε τα μάτια στα μηνύματα εκλογών όπως αυτή στη Σαξονία-Άνχαλτ, η AfD μπορεί να κερδίσει ακόμη περισσότερες ψήφους».
Δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων
Η αθέτηση των υποσχέσεων που είχε δώσει ενόψει των εκλογών του 2025, ιδίως της δέσμευσής του να αναζωογονήσει τη στάσιμη γερμανική οικονομία, οδήγησε σε κατακόρυφη πτώση της δημοτικότητας του Μερτς. Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση της YouGov, μόλις το 16% των Γερμανών έχει θετική άποψη για τον Μερτς.
«Οι εκλογές εδώ δείχνουν ότι η CDU πρέπει, σε εθνικό επίπεδο, να διορθώσει την πολιτική της πορεία», εξήγησε ο πολιτικός επιστήμονας. «Πολλοί άνθρωποι είναι απογοητευμένοι από το έργο της CDU. Υποσχέθηκαν άλλα από αυτά που τελικά έκαναν μετά τις εκλογές. Η οικονομία πηγαίνει χειρότερα απ’ ό,τι πριν από τις τελευταίες εθνικές εκλογές».
Αναγνώρισε ότι ορισμένοι παράγοντες δεν βρίσκονται υπό τον έλεγχο της CDU, όπως οι συνεχιζόμενοι πόλεμοι στην Ουκρανία και το Ιράν. «Πρόκειται για ζητήματα στα οποία ο καγκελάριος Μερτς δεν μπορεί να κάνει πολλά, παρ’ όλα αυτά οι Γερμανοί τα νιώθουν οικονομικά».
Αυτή η δυσαρέσκεια είναι ιδιαίτερα εμφανής στη Σαξονία-Άνχαλτ, όπου η δημοτικότητα του Μερτς έπεσε λίγο πάνω από το 9%. Ο Σπον εκτιμά ότι αυτό μέτρησε περισσότερο στην έκβαση της αναμέτρησης από ό,τι η υποστήριξη στις θέσεις της AfD.
«Δεν πρόκειται για ουσιαστική στήριξη της ατζέντας της AfD, αλλά για στήριξη της ιδέας [που έχει ταυτιστεί με το κόμμα] ότι όλα πρέπει να γίνουν διαφορετικά».
Η Σαξονία-Άνχαλτ, της οποίας η επικράτεια ανήκε παλαιότερα στη Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία (Ανατολική Γερμανία), έχει γνωρίσει τη μεγαλύτερη πληθυσμιακή συρρίκνωση από οποιοδήποτε άλλο γερμανικό κρατίδιο τα τελευταία 35 χρόνια, χάνοντας το ένα τέταρτο των κατοίκων της από την επανένωση της Γερμανίας το 1990. Αυτό είναι ιδιαίτερα εμφανές στις αγροτικές περιοχές και στους νέους, που υφίστανται τις συνέπειες με ελλείψεις εκπαιδευτικών και περιορισμένες επαγγελματικές προοπτικές.
«Αυτό που θέλω να πω είναι ότι το 40% των ψηφοφόρων δεν ψηφίζει την AfD εξαιτίας των ακροδεξιών θέσεών της, αλλά παρά τις θέσεις αυτές. Οι άνθρωποι στην ανατολική Γερμανία δεν είναι πιο δεξιοί, είναι απλώς πιο απογοητευμένοι».
Το κόμμα πηγαίνει πλέον με ισχυρή δυναμική προς τις περιφερειακές εκλογές στο Βερολίνο και σε ακόμη ένα ανατολικογερμανικό κρατίδιο, το Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, σε λιγότερο από δύο εβδομάδες. Η AfD προηγείται στις δημοσκοπήσεις πρόθεσης ψήφου στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία με περίπου 35%.
Για να αναστραφεί το κλίμα, υποστήριξε ο Σπον, το κόμμα του Μερτς, η CDU, θα πρέπει να προσφέρει στους ψηφοφόρους μια θετική προοπτική. «Αυτή τη στιγμή δεν έχουμε ένα τέτοιο θετικό όραμα και η AfD είναι το μόνο κόμμα που δίνει στους ψηφοφόρους κάποιο είδος θετικής προοπτικής, ότι “όλα είναι δυνατά”. Άρα, όλα μπορούν επίσης να είναι διαφορετικά».