Ο επίτροπος Βάλντις Ντομπρόβσκις λέει ότι πρέπει πρώτα να διευκρινιστούν τα «ανοιχτά ζητήματα» για τις ανάγκες προϋπολογισμού της Ουκρανίας, ενώ το Κίεβο ζητά από συμμάχους να καλύψουν χρηματοδοτικό κενό 23 δισ. ευρώ.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάζεται να αποσαφηνίσει με ακρίβεια το εύρος των ολοένα αυξανόμενων δημοσιονομικών αναγκών της Ουκρανίας, προτού αποφασίσει πώς θα καλύψει το κενό, δήλωσε στο Euronews ο επίτροπος Οικονομίας, Βάλντις Ντομπρόβσκις, ο οποίος έχει την εποπτεία της στήριξης προς τη δοκιμαζόμενη από τον πόλεμο χώρα.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Είναι σαφές ότι πρέπει να κάνουμε μια σωστή, λεπτομερή αξιολόγηση, αλλά καταλαβαίνουμε ότι ο πόλεμος συνεχίζει να μαίνεται με μεγάλη ένταση. Αν μη τι άλλο, η Ρωσία εντείνει τις επιθέσεις της», είπε ο Ντομπρόβσκις σε συνέντευξη που καταγράφηκε στη Ρίγα της Λετονίας.
«Αντίστοιχα, η οικονομική κατάσταση στην Ουκρανία είναι επίσης πολύ δύσκολη. Μπορούμε λοιπόν να κατανοήσουμε ότι αυτό μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερες χρηματοδοτικές ανάγκες για την Ουκρανία», πρόσθεσε.
«Εξακολουθούν να υπάρχουν ανοιχτά ερωτήματα».
Τον περασμένο μήνα, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι αιφνιδίασε τους συμμάχους όταν τους ζήτησε να καλύψουν ένα έλλειμμα 27 δισεκατομμυρίων δολαρίων (23 δισεκατομμυρίων ευρώ) στο υπουργείο Άμυνας.
Το Κίεβο υποστηρίζει ότι αυτό το έλλειμμα οφείλεται στο ότι έφερε προς τα εμπρός κονδύλια που είχαν δεσμευτεί για το δεύτερο εξάμηνο του έτους, ώστε να καλύψει δαπάνες των πρώτων έξι μηνών.
Τα 23 δισεκατομμύρια ευρώ χρειάζονται για προσωπικό, κοινωνική στήριξη και αγορές όπλων, συμπεριλαμβανομένων περίπου 6 δισεκατομμυρίων ευρώ σε προκαταβολές για παραδόσεις που αναμένονται στις αρχές του 2027.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πάντως, δεν έχει ακόμη πειστεί και ζητά μια συνολική ανάλυση, ώστε να καταλάβει πόσο μεγάλο είναι το κενό, από πού προκύπτει και πώς μπορεί να καλυφθεί. Στις τεχνικές συζητήσεις συμμετέχει και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.
Ως πιθανή λύση, ο Ζελένσκι έχει προτείνει να επιταχυνθούν από την ΕΕ οι εκταμιεύσεις στο πλαίσιο του δανείου στήριξης ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ. Αυτό όμως θα ανέτρεπε το αρχικό χρονοδιάγραμμα της Ένωσης, που προβλέπει 45 δισεκατομμύρια ευρώ για το 2026 και άλλα 45 δισεκατομμύρια ευρώ για το 2027.
Η προεξόφληση των πληρωμών ενέχει τον κίνδυνο να εξαντληθεί η βοήθεια την επόμενη χρονιά και να επιδεινωθεί το πρόβλημα.
Η Επιτροπή δεν έχει ακόμη λάβει επίσημο αίτημα από το Κίεβο για κάτι τέτοιο.
«Πρώτα απ’ όλα, πρέπει να διαπιστώσουμε με ακρίβεια ποιες είναι αυτές οι πρόσθετες χρηματοδοτικές ανάγκες και στη συνέχεια να συζητήσουμε με τις ουκρανικές αρχές πώς θα τις χρηματοδοτήσουμε», είπε ο Ντομπρόβσκις, σημειώνοντας ότι το δάνειο των 90 δισεκατομμυρίων ευρώ επιτρέπει «ορισμένες προσαρμογές».
Το απροσδόκητο αυτό έλλειμμα έχει εγείρει ερωτήματα για τη λογοδοσία και τη διαφάνεια, ζητήματα που ταλανίζουν την Ουκρανία από την έναρξη της πλήρους κλίμακας εισβολής της Ρωσίας. Η χώρα έχει βρεθεί αντιμέτωπη με πολλαπλά σκάνδαλα διαφθοράς και αναφορές για απάτη, σπατάλη και κακοδιαχείριση.
Ως προϋπόθεση για το δάνειο, το Κίεβο παραχώρησε στις Βρυξέλλες δικαιώματα εποπτείας στον τραπεζικό του λογαριασμό. Η Επιτροπή ελέγχει επίσης τα συμβόλαια για αγορές όπλων.
«Δίνουμε πολύ μεγάλη βαρύτητα σε ζητήματα χρηστής διακυβέρνησης, ορθής δημοσιονομικής διαχείρισης και καταπολέμησης της διαφθοράς σε όλα αυτά τα προγράμματα, τα οποία αποτελούν επίσης μέρος των όρων της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής βοήθειάς μας», είπε ο Ντομπρόβσκις.
Μέχρι στιγμής, έχουν καταβληθεί 3,2 δισεκατομμύρια ευρώ σε δημοσιονομική στήριξη και 8,35 δισεκατομμύρια ευρώ σε στρατιωτική στήριξη από τη δόση των 45 δισεκατομμυρίων ευρώ που έχει προβλεφθεί για το 2026.
Μια διέξοδος για τα περιουσιακά στοιχεία
Ως εναλλακτική στην επιτάχυνση του δανείου, η Ουκρανία έχει ενθαρρύνει τις χώρες της ΕΕ να επανεξετάσουν τη χρήση των δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας.
Η ΕΕ διαθέτει 210 δισεκατομμύρια ευρώ από αυτά τα περιουσιακά στοιχεία, τα περισσότερα εκ των οποίων βρίσκονται στην Euroclear στο Βέλγιο.
Η Σουηδία, η Ολλανδία, η Ισπανία και η Πολωνία, με τη στήριξη των χωρών της Βαλτικής, ηγούνται μιας νέας προσπάθειας για την αναβίωση του αδοκίμαστου αυτού σχεδίου, το οποίο κατέρρευσε πέρυσι μετά από δύσκολες διαπραγματεύσεις.
Το Βέλγιο έχει ήδη προειδοποιήσει ότι οι αντιρρήσεις του δεν έχουν «μαγικά εξαφανιστεί».
Η Επιτροπή είναι διατεθειμένη να βοηθήσει τα κράτη μέλη, είπε ο Ντομπρόβσκις, αλλά αποφεύγει, προς το παρόν, να δεσμευθεί ότι θα καταθέσει νέο νομικό κείμενο.
«Πέρυσι παρουσιάσαμε μια συγκεκριμένη νομοθετική πρόταση για τη χρήση αυτών των περιουσιακών στοιχείων. Δυστυχώς, τα κράτη μέλη δεν μπόρεσαν να συμφωνήσουν, κυρίως λόγω της αντίστασης του Βελγίου», είπε.
«Είμαστε όμως σίγουρα έτοιμοι να επανεμπλακούμε σε αυτές τις συζητήσεις, να αναζητήσουμε τις πρόσθετες διασφαλίσεις που μπορεί να χρειάζονται και να βοηθήσουμε στο να βρεθεί μια διέξοδος».
Ο Ντομπρόβσκις απέφυγε να πει ποιες αλλαγές στον πολιτικό συσχετισμό θα απαιτούνταν για να ωθήσουν την Επιτροπή να προχωρήσει περισσότερο το θέμα. Άφησε όμως να εννοηθεί ότι θα περιμένει εγγυήσεις πως μπορεί να επιτευχθεί «συμφωνία μεταξύ των κρατών μελών».
Στην προηγούμενη προσπάθεια, Βέλγοι αξιωματούχοι επέκριναν έντονα την Επιτροπή επειδή δεν συμβουλεύτηκε τη χώρα πριν παρουσιάσει αυτό το τολμηρό, άνευ προηγουμένου σχέδιο.
Προσπαθώντας να σπάσει το αδιέξοδο, η Ουκρανία έχει προτείνει τη μεταφορά των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων που κρατούνται στην Euroclear σε έναν θεματοφύλακα που θα ανήκει στην ΕΕ.
Μια διακομματική συμμαχία 122 ευρωβουλευτών έχει επίσης ταχθεί υπέρ της μεταφοράς. Καθώς η συζήτηση συνεχίζεται, οι Βρυξέλλες αυξάνουν την πίεση στους δυτικούς συμμάχους, οι οποίοι αναμένεται να καλύψουν το ένα τρίτο των αναγκών του Κιέβου.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι θα ζητήσει από τους Ευρωπαίους να επιστρέψουν όλη την αμερικανική βοήθεια που δόθηκε στην Ουκρανία επί της προηγούμενης κυβέρνησης.
Στη συνέντευξή του στο Euronews, ο Ντομπρόβσκις υποβάθμισε την απειλή Τραμπ.
«Η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της είναι μακράν οι μεγαλύτεροι υποστηρικτές και χρηματοδότες της Ουκρανίας», είπε.
«Αλλά είναι σημαντικό και άλλες δικαιοδοσίες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, να κάνουν επίσης το μερίδιο που τους αναλογεί. Έτσι, κατά μία έννοια, βλέπουμε αυτό το ζήτημα».