Διέρρευσε το νομοθετικό πλαίσιο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή: Απαγόρευση πρόσβασης στα social media για τους κάτω των 15 χωρίς γονική συναίνεση - Κανόνες ασφάλειας για chatbots τεχνητής νοημοσύνης και βιντεοπαιχνίδια.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ετοιμάζεται να παρουσιάσει πρόταση νόμου με τον τίτλο «EU Kids Act», ο οποίος θα περιορίζει την πρόσβαση των ανηλίκων σε πλατφόρμες όπως το Instagram, το TikTok και το YouTube, συνοδευόμενη από νέες απαιτήσεις ασφάλειας για διαδικτυακές υπηρεσίες, μεταξύ των οποίων βιντεοπαιχνίδια και chatbot τεχνητής νοημοσύνης.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ανήλικοι κάτω των 15 ετών δεν θα μπορούν να δημιουργούν λογαριασμούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στις πλατφόρμες διαμοιρασμού βίντεο χωρίς γονική έγκριση, ενώ οι εταιρείες τεχνολογίας θα υποχρεωθούν να διασφαλίζουν ότι οι ψηφιακές τους υπηρεσίες είναι ασφαλείς ήδη από τον σχεδιασμό, σύμφωνα με εμπιστευτικό έγγραφο που έχει στη διάθεσή του το Euronews.
Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν, αναμένεται να παρουσιάσει σε γενικές γραμμές τη νομοθετική πρόταση κατά την ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Το νομοσχέδιο πρόκειται να δημοσιευθεί την Πέμπτη.
Η Γαλλία, η Ελλάδα, η Αυστρία, η Δανία, η Ισπανία, το Βέλγιο, η Ιταλία, η Γερμανία, η Πολωνία και η Ολλανδία εξετάζουν ή προωθούν εθνική νομοθεσία για απαγορεύσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αυξάνοντας την πίεση στις Βρυξέλλες να παρουσιάσουν ένα ενιαίο μέτρο σε επίπεδο ΕΕ ώστε να αποφευχθεί ο κατακερματισμός.
Τον Ιούλιο, ομάδα ειδικών που συγκάλεσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε σειρά συστάσεων για τη βελτίωση της ασφάλειας των παιδιών στο διαδίκτυο, πολλές από τις οποίες αποτυπώνονται στο επερχόμενο σχέδιο νόμου.
«Οι εταιρείες τεχνολογίας φέρουν την κύρια ευθύνη να κάνουν τα προϊόντα τους ασφαλή. Οι γονείς, όχι οι αλγόριθμοι, πρέπει να μεγαλώνουν τα παιδιά της Ευρώπης», αναφέρεται στο έγγραφο.
Πεδίο εφαρμογής
Το πεδίο εφαρμογής είναι ευρύτερο από όσο είχε αρχικά προβλεφθεί: το νομοσχέδιο θα καλύπτει και άλλες διαδικτυακές υπηρεσίες που θεωρούνται δυνητικά επιβλαβείς για ανηλίκους, ιδίως βιντεοπαιχνίδια και ψηφιακούς συνοδούς με τεχνητή νοημοσύνη – απαίτηση την οποία πρόβαλαν η Ισπανία και η Ολλανδία μόλις την περασμένη εβδομάδα.
Το σχέδιο νόμου "EU Kids Act" καλύπτει τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τις πλατφόρμες διαμοιρασμού βίντεο και τα διαδικτυακά παιχνίδια, τα οποία θεωρείται ότι ενέχουν «ειδικούς κινδύνους λόγω σχεδιασμού για ανηλίκους», καθώς και chatbot και ψηφιακούς συνοδούς που λειτουργούν με τεχνητή νοημοσύνη, οι οποίοι περιγράφονται ως «εικονικά εργαλεία που μπορούν να δίνουν σε ανηλίκους συμβουλές για την ψυχική υγεία και την προσωπική ανάπτυξη».
Υπηρεσίες που έχουν σχεδιαστεί και λειτουργούν για εκπαιδευτικούς σκοπούς ή από δημόσιες αρχές, καθώς και συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που προορίζονται για χρήση σε γραφεία ή στη βιομηχανία, εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής.
Περιορισμοί ηλικίας
Η πρόταση συνδυάζει απαιτήσεις ασφάλειας από τον σχεδιασμό για όλες τις ψηφιακές υπηρεσίες που καλύπτει, με ένα ελάχιστο όριο ηλικίας που ισχύει μόνο για πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης όπως το TikTok και πλατφόρμες διαμοιρασμού βίντεο όπως το YouTube.
Οι περιορισμοί ηλικίας ισχύουν για όλους τους ανηλίκους κάτω των 15 ετών, με κλιμακωτή προσέγγιση. Παιδιά κάτω των τριών ετών αποκλείονται πλήρως από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και άλλες υπηρεσίες υψηλού κινδύνου.
Από τα τρία έως τα 13 έτη, τα παιδιά μπορούν να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες προσαρμοσμένες στην παιδική ηλικία, υπό την επίβλεψη ενηλίκου. Οι έφηβοι 13 έως 15 ετών θα έχουν περιορισμένη πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στις πλατφόρμες διαμοιρασμού βίντεο, με περιορισμένες λειτουργίες και υπό γονικό έλεγχο.
Οι κανόνες ασφάλειας από τον σχεδιασμό παραμένουν σε ισχύ για ανηλίκους 15 έως 18 ετών, παρότι οι έφηβοι αυτής της ηλικιακής ομάδας θα μπορούν να έχουν πρόσβαση στις πλατφόρμες χωρίς γονική συναίνεση.
Εταιρείες όπως η Meta και η Google θα πρέπει να επαληθεύουν την ηλικία των χρηστών όταν ανοίγουν νέο λογαριασμό, χρησιμοποιώντας μια εφαρμογή επαλήθευσης ηλικίας σε επίπεδο ΕΕ ή άλλες εθνικές λύσεις που ελέγχουν μόνο αν ο χρήστης υπερβαίνει μια συγκεκριμένη ηλικία.
Για τους υφιστάμενους λογαριασμούς απαιτείται αναλογική επαλήθευση, με κριτήρια όπως, για παράδειγμα, η διάρκεια της συνδρομής του χρήστη στην υπηρεσία.
Ασφάλεια από τον σχεδιασμό
Το σχέδιο νόμου "EU Kids Act" περιλαμβάνει έναν κατάλογο με όσα επιτρέπονται και όσα απαγορεύονται, τον οποίο θα πρέπει να τηρούν οι εταιρείες τεχνολογίας ώστε οι ψηφιακές τους υπηρεσίες να προσφέρουν μια ασφαλή, κατάλληλη για την ηλικία των χρηστών εμπειρία.
Ειδικότερα, το νομοσχέδιο απαγορεύει στοιχεία σχεδιασμού όπως η ατέρμονη κύλιση, οι τεχνητές ειδοποιήσεις και ορισμένους μηχανισμούς επιβράβευσης.
Τα συστήματα συστάσεων, δηλαδή οι αλγόριθμοι που επιλέγουν ποιο περιεχόμενο θα εμφανιστεί, θα πρέπει να σχεδιάζονται ώστε να αποφεύγουν τα λεγόμενα «rabbit holes» και άλλες προτάσεις που βασίζονται αποκλειστικά σε δείκτες αλληλεπίδρασης.
Οι επικίνδυνες ρυθμίσεις θα πρέπει να είναι απενεργοποιημένες εξ ορισμού, ενώ το περιεχόμενο των λογαριασμών ανηλίκων θα πρέπει να είναι προεπιλεγμένα ιδιωτικό, ώστε άγνωστοι χρήστες να μην μπορούν να επικοινωνούν μαζί τους. Η αναφορά επιβλαβούς περιεχομένου θα πρέπει να γίνεται με απλό τρόπο.
Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης την παροχή στους γονείς εργαλείων γονικού ελέγχου προσαρμοσμένων στην ηλικία των παιδιών.
«Οι κανόνες και οι αρχές αυτοί θα συμπληρωθούν από ειδικές δεσμεύσεις για διαδικτυακά παιχνίδια, chatbot τεχνητής νοημοσύνης και ψηφιακούς συνοδούς, προσφέροντας μια προσέγγιση συν-ρύθμισης βασισμένη στην αυτορρύθμιση που καθοδηγείται από τον κλάδο», αναφέρει το έγγραφο.
Επιβολή
Οι Βρυξέλλες έχουν συχνά επικριθεί ότι είναι υπερβολικά επιεικείς στην επιβολή των ψηφιακών κανόνων τους, καθώς το διαδικτυακό περιβάλλον εξελίσσεται με ρυθμούς που οι δημόσιες αρχές δυσκολεύονται να παρακολουθήσουν.
Συνεπώς, η Κομισιόν προτείνει να μετατεθεί στις εταιρείες τεχνολογίας το βάρος να αποδεικνύουν ότι συμμορφώνονται με τους κανόνες προστασίας των παιδιών.
Οι διαδικτυακές υπηρεσίες που ήδη υπάγονται στο αυστηρότερο καθεστώς του Digital Services Act, επειδή θεωρείται ότι ενέχουν συστημικό κίνδυνο για την κοινωνία, θα πρέπει να ζητούν έγκριση από την Επιτροπή πριν διαθέσουν οποιεσδήποτε νέες λειτουργίες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν παιδιά.
Στις εταιρείες τεχνολογίας θα επιβληθεί τέλος εποπτείας για τη χρηματοδότηση της επιβολής των κανόνων.