Νέα έκθεση της GSMA δείχνει ότι 3,4 δισ. άνθρωποι μένουν εκτός διαδικτύου, παρότι έχουν κάλυψη κινητής, καθώς η αύξηση του κόστους εξαρτημάτων κάνει τα smartphone απρόσιτα για τους φτωχότερους.
Ο παγκόσμιος φορέας της τηλεπικοινωνιακής βιομηχανίας GSMA απευθύνει επείγουσα έκκληση για να γίνουν τα smartphones πιο προσιτά για τους ανθρώπους που ζουν σε χώρες με χαμηλό και μεσαίο εισόδημα, ώστε όλοι να μπορούν να «ωφεληθούν από την επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης».
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η έκκληση αυτή διατυπώνεται με αφορμή την παρουσίαση από τον οργανισμό της ετήσιας μελέτης State of Mobile Internet Connectivity Report 2026 (πηγή στα Αγγλικά), για την παγκόσμια κινητή συνδεσιμότητα.
Η έκθεση διαπιστώνει ότι, ενώ 4,8 δισεκατομμύρια άνθρωποι χρησιμοποιούν πλέον το mobile internet από τη δική τους συσκευή, 3,4 δισεκατομμύρια δεν το κάνουν, παρότι το 90% εξ αυτών ζει εντός κάλυψης κινητής ευρυζωνικότητας. Η GSMA αναφέρεται σε αυτό ως «χάσμα χρήσης».
Ο ρυθμός αύξησης του παγκόσμιου ψηφιακού πληθυσμού επιβραδύνεται επίσης, με περίπου 160 εκατομμύρια νέους χρήστες να βγαίνουν online το 2025, σε σύγκριση με 190 εκατομμύρια το 2024.
Σχολιάζοντας την έκθεση, ο γενικός διευθυντής της GSMA, Vivek Badrinath, δήλωσε: «Η τεχνητή νοημοσύνη έχει τη δυνατότητα να βελτιώσει τις ζωές σε πρωτόγνωρη κλίμακα, αλλά η ΤΝ είναι χωρίς νόημα αν οι άνθρωποι δεν μπορούν καταρχάς να συνδεθούν στο διαδίκτυο».
«Ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν είναι απλώς ένα χάσμα στην τεχνητή νοημοσύνη μεταξύ χωρών, αλλά μεταξύ ανθρώπων που μπορούν να αντέξουν οικονομικά να συμμετέχουν στην ψηφιακή οικονομία και εκείνων που δεν μπορούν».
Η GSMA υπογραμμίζει ότι είναι σημαντικό «να αποφευχθεί το να μείνει ένα μεγάλο τμήμα του πληθυσμού στις αναδυόμενες οικονομίες εντελώς έξω από την ψηφιακή οικονομία» και ζητεί μια σειρά από μέτρα.
Ένα ολοένα μεγαλύτερο χάσμα χρήσης
Βασικός παράγοντας πίσω από την αυξανόμενη παγκόσμια ψηφιακή ανισότητα, σύμφωνα με την έκθεση, είναι η «απότομη αύξηση του κόστους της μνήμης και των chipsets για smartphones, που τροφοδοτείται από την παγκόσμια ζήτηση για υποδομές ΤΝ και κέντρα δεδομένων».
Οι τιμές της μνήμης έχουν εκτοξευθεί πρόσφατα, περισσότερο από διπλασιαζόμενες μεταξύ του τρίτου τριμήνου του 2025 και του πρώτου τριμήνου του 2026, ενώ ακολούθησε μία ακόμη αύξηση κατά 80-90% στο δεύτερο τρίμηνο του 2026.
Το αυξανόμενο κόστος των εξαρτημάτων μετακυλίεται στη συνέχεια στους καταναλωτές, με τις τιμές των smartphones βασικής κατηγορίας να καθίστανται απαγορευτικές για πολλούς ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Αυτή η δυναμική, όπως σημειώνει η GSMA, απειλεί να ανατρέψει «χρόνια προόδου στην προσπάθεια να περιοριστεί το χάσμα στη χρήση κινητής τηλεφωνίας».
«Αν δεν προστατεύσουμε την οικονομική προσιτότητα των smartphones βασικής κατηγορίας, δισεκατομμύρια άνθρωποι κινδυνεύουν να αποκλειστούν από την επόμενη γενιά ψηφιακών υπηρεσιών πριν ακόμη έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν το διαδίκτυο», ανέφερε ο Badrinath.
Η φετινή έκθεση διαπιστώνει ότι, μέχρι το τέλος του 2025, τα smartphones βασικής κατηγορίας κοστίζουν στο φτωχότερο 20% των κατοίκων σε χώρες με χαμηλό και μεσαίο εισόδημα έως και το 44% του μέσου μηνιαίου εισοδήματός τους, και έως 76% στην υποσαχάρια Αφρική, με τις τιμές να αναμένεται να συνεχίσουν να αυξάνονται.
Η GSMA εκτιμά ότι η απότομη άνοδος στις τιμές των smartphones θα μεταφραστεί στη «μεγαλύτερη ετήσια πτώση που έχει καταγραφεί ποτέ» στις παγκόσμιες αποστολές smartphones, με τις αναδυόμενες αγορές να είναι οι πιο ευάλωτες.
Μείωση του ψηφιακού χάσματος
Για να αντιμετωπιστεί η αυξανόμενη ψηφιακή ανισότητα στον κόσμο, ο οργανισμός ζητεί από τους κατασκευαστές να μειώσουν την τιμή των smartphones βασικής κατηγορίας στα 30 δολάρια, υποστηρίζοντας ότι αυτό θα μπορούσε «να καταστήσει τις συσκευές προσιτές για σχεδόν 1,6 δισεκατομμύρια ανθρώπους», ενώ μια τιμή στα 20 δολάρια θα μπορούσε να τις καταστήσει προσιτές για περίπου 2,2 δισεκατομμύρια ανθρώπους που ζουν σήμερα εντός κάλυψης κινητής ευρυζωνικότητας.
Ο τηλεπικοινωνιακός οργανισμός καλεί επίσης τους κατασκευαστές chipsets και μνήμης να «λάβουν ουσιαστικά μέτρα για να αυξήσουν τη διαθεσιμότητα προσιτών εξαρτημάτων για συσκευές βασικής κατηγορίας», υποστηρίζοντας ότι αυτό θα βοηθούσε τους κατασκευαστές smartphones να κάνουν τις συσκευές εισαγωγικού επιπέδου πιο οικονομικά προσιτές.
Η GSMA συνιστά επίσης την αντιμετώπιση «άλλων βασικών φραγμών στην ψηφιακή ένταξη», όπως «ο χαμηλός βαθμός εγγραμματισμού και οι περιορισμένες ψηφιακές δεξιότητες, οι ανησυχίες για την ασφάλεια και την προστασία, και η διαθεσιμότητα σχετικού περιεχομένου και υπηρεσιών».