Περισσότεροι από 8.500 λογαριασμοί στην πλατφόρμα X εντοπίστηκαν ως ύποπτοι ενόψει των βουλευτικών εκλογών στη Σουηδία, όπου η κεντροαριστερή αντιπολίτευση εξασφάλισε οριακό προκαταρκτικό προβάδισμα.
Με μια πρώτη ματιά, ο λογαριασμός X που φαίνεται παρακάτω μοιάζει να ανήκει σε μια Σουηδή με το όνομα Ingrid Karlsson.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ωστόσο, σύμφωνα με τους ερευνητές, το προφίλ χρησιμοποιεί μια κλεμμένη φωτογραφία, σπάνια δημοσιεύει δικό του περιεχόμενο και η πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης το εμφανίζει ως εγκατεστημένο στο Μπενίν, στη Δυτική Αφρική.
Πρόκειται για έναν από περισσότερους από 8.500 λογαριασμούς που εντόπισαν η ολλανδική εταιρεία ανάλυσης Trollrensics και η μη κερδοσκοπική οργάνωση Alliance4Europe, σε συνεργασία με τον σουηδικό ραδιοτηλεοπτικό φορέα SVT.
Οι ερευνητές λένε ότι τα προφίλ εμφανίζουν ενδείξεις συντονισμένης δραστηριότητας, όπως παρόμοιες ταυτότητες, επαναχρησιμοποιημένες φωτογραφίες και επικαλυπτόμενα μοτίβα στους σουηδικούς πολιτικούς λογαριασμούς που ακολουθούν.
Αντί να εμφανίζονται ως προερχόμενοι από τη Σουηδία, οι λογαριασμοί αυτοί δηλώνονται στο X ως βασισμένοι στη Νιγηρία, τη Γκάνα και περιοχές της Ασίας.
Οι λογαριασμοί εμφανίστηκαν στην προεκλογική περίοδο πριν από τις βουλευτικές εκλογές της Σουηδίας, που διεξήχθησαν την Κυριακή. Τα προκαταρκτικά αποτελέσματα της ψηφοφορίας φέρνουν το μπλοκ της αντιπολίτευσης, με επικεφαλής τους Σοσιαλδημοκράτες της πρώην πρωθυπουργού Magdalena Andersson, οριακά μπροστά από την κυβερνητική δεξιά συμμαχία.
Με το 95% των εκλογικών περιφερειών καταμετρημένο, τα κόμματα της αντιπολίτευσης προβλέπεται να κερδίσουν 176 από τις 349 έδρες του κοινοβουλίου, έναντι 173 για το μπλοκ υπό τον σημερινό ηγέτη Ulf Kristersson, του κεντροδεξιού Moderate Party.
Τα αποτελέσματα παραμένουν προσωρινά, με το τελικό αποτέλεσμα να αναμένεται μία εβδομάδα μετά την ημέρα των εκλογών, σύμφωνα με τη Σουηδική Εκλογική Αρχή.
Πώς εντοπίστηκαν οι λογαριασμοί;
Ο συνιδρυτής της Trollrensics, Robert van der Noordaa, δήλωσε στο The Cube, την ομάδα επαλήθευσης γεγονότων του Euronews, ότι η εταιρεία του χρησιμοποιεί 26 δείκτες για να αξιολογήσει αν ένα σύνολο προφίλ συνιστά συντονισμένο δίκτυο.
Σε αυτούς περιλαμβάνονται ασυνήθιστες αιχμές στη δημιουργία λογαριασμών σε συγκεκριμένες ημερομηνίες, κλεμμένες φωτογραφίες και λογαριασμοί που δημοσιεύουν ταυτόχρονα πανομοιότυπες αναρτήσεις.
Οι σουηδικοί λογαριασμοί που μελετήθηκαν δημοσίευαν γενικά ελάχιστο ή καθόλου πρωτότυπο περιεχόμενο. Αντίθετα, ακολουθούσαν μεγάλους αριθμούς πραγματικών σουηδικών λογαριασμών που συμμετείχαν στην πολιτική συζήτηση πριν από τις εκλογές.
Ο van der Noordaa είπε ότι ορισμένα προφίλ με χιλιάδες ακολούθους φαίνεται να αντλούν έως και το 30% του κοινού τους από ύποπτους λογαριασμούς που δηλώνονται στη Νιγηρία, το Μπενίν και περιοχές της Ασίας.
Οι λογαριασμοί αυτοί ακολουθούσαν ανθρώπους από διαφορετικά τμήματα του πολιτικού φάσματος, με μεγαλύτερη συγκέντρωση σε δεξιές φωνές και πρόσωπα που συνδέονται με το Moderate Party.
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι το μαζικό follow μπορεί να φουσκώσει τη δημοφιλία ενός προφίλ, καθώς και να ενισχύσει τις αναρτήσεις μέσω συντονισμένων likes και αναδημοσιεύσεων.
Ποιος βρίσκεται πίσω από το δίκτυο;
Η Trollrensics αναφέρει ότι λογαριασμοί με παρόμοια χαρακτηριστικά εντοπίστηκαν σε εκλογικές αναμετρήσεις σε όλη την Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της Ολλανδίας και της Ουγγαρίας. Μερικοί μάλιστα άλλαξαν ταυτότητα καθώς μετακινούνταν μεταξύ διαφορετικών εθνικών πολιτικών συζητήσεων.
«Έχουν γερμανικό όνομα, γερμανικό bio και κάποια στιγμή, κατά κάποιον τρόπο, “επαναχρησιμοποιούνται”», είπε ο van der Noordaa. «Έχουμε επίσης βρει λογαριασμούς στη Σουηδία που ακολουθούν πολλούς Σουηδούς και που ξεκίνησαν ως ολλανδικοί λογαριασμοί.»
Ο van der Noordaa θεωρεί ότι οι λογαριασμοί αυτοί αποτελούν μέρος μιας εμπορικής επιχείρησης «guns for hire» που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για διαφορετικούς πελάτες.
Η πλειονότητα των ανθρώπων που προσλαμβάνονται για να δημιουργούν αυτούς τους troll λογαριασμούς προέρχεται είτε από την Αφρική είτε από τις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με τον van der Noordaa.
Ο Darren Linvill, συνδιευθυντής του Media Forensics Hub του Clemson University, εξέτασε χωριστά ένα δείγμα των λογαριασμών. Δήλωσε στο The Cube ότι η συμπεριφορά τους φαίνεται να συνάδει με υπηρεσίες επί πληρωμή για ενίσχυση μηνυμάτων, που χρησιμοποιούνται ολοένα και περισσότερο από πολιτικούς και φορείς που συνδέονται με το κράτος.
Τέτοιες δραστηριότητες μπορεί να περιλαμβάνουν μικρές επιχειρήσεις μάρκετινγκ ή ανεξάρτητους συνεργάτες που διαχειρίζονται λογαριασμούς και αυτοματοποιημένα bots, των οποίων οι υπηρεσίες στη συνέχεια πωλούνται μέσω μεγαλύτερων εταιρειών ή διαδικτυακών πλατφορμών αγορών, σύμφωνα με τον Linvill.
Στις υπηρεσίες αυτές περιλαμβάνονται επί πληρωμή followers, σχόλια, likes, αναδημοσιεύσεις και αυτοματοποιημένα bots.
«Έδιναν στους λογαριασμούς followers ώστε οι λογαριασμοί αυτοί να φαίνονται πιο νόμιμοι, να φαίνονται ότι συμμετέχουν περισσότερο στη συζήτηση», είπε ο Linvill. «Δείχνουν να εκπροσωπούν μια μεγαλύτερη κοινότητα απ’ ό,τι στην πραγματικότητα.»
Κατά τον Linvill, η δραστηριότητά τους αντιπροσωπεύει μεθόδους ενίσχυσης που παρατηρούνται σε ρωσικές επιχειρήσεις επιρροής, οι οποίες επίσης χρησιμοποιούν δίκτυα «αναλώσιμων» λογαριασμών για την προώθηση ψευδούς περιεχομένου.
Ευρύτερες ανησυχίες για την ασφάλεια των εκλογών
Τα ευρήματα προέκυψαν κατά τη διάρκεια εκλογών που διεξήχθησαν σε κλίμα αυξημένης ανησυχίας για ξένη παρέμβαση.
Οι σουηδικές αρχές είχαν δηλώσει πριν από την ψηφοφορία ότι η χώρα δεν θεωρείται πρωταρχικός στόχος για ρωσική επιρροή. Παρ’ όλα αυτά, προειδοποίησαν ότι οι εκλογές διεξάγονται σε μια σοβαρή κατάσταση ασφάλειας και ότι εχθρικοί παράγοντες θα μπορούσαν να επιχειρήσουν να οξύνουν τις υπάρχουσες διαιρέσεις ή να υπονομεύσουν την εμπιστοσύνη στη διαδικασία των εκλογών.
Πριν από την ψηφοφορία εντοπίστηκε ξεχωριστή φιλορωσική δραστηριότητα, με την Alliance4Europe να αναφέρει ότι η φιλορωσική επιχείρηση επιρροής γνωστή ως Matryoshka διακινούσε κατασκευασμένα βίντεο που στόχευαν την κυβερνητική συμμαχία και Ουκρανούς πρόσφυγες.
Κατά τη διάρκεια των εκλογών, ατεκμηρίωτοι ισχυρισμοί για εκτεταμένη εκλογική νοθεία διαδόθηκαν μετά από ένα τεχνικό σφάλμα που επηρέασε την καταγραφή περίπου 500 ψηφοφόρων που ψήφισαν νωρίτερα. Άλλες αναρτήσεις ισχυρίστηκαν ψευδώς ότι ένα υψηλόβαθμο στέλεχος της Εκλογικής Αρχής ήταν συνδεδεμένο με τους Σοσιαλδημοκράτες, ενώ άλλες υποστήριξαν ψευδώς ότι Σουηδοί χωρίς έγγραφο ταυτότητας θα μπορούσαν να ψηφίσουν πολλές φορές.
Η Υπηρεσία Ψυχολογικής Άμυνας της Σουηδίας ανέφερε ότι οι αρχές είχαν προβεί σε εκτεταμένη προετοιμασία για να προστατεύσουν το κοινό από παραπληροφόρηση, προπαγάνδα και προσπάθειες χειραγώγησης της δημόσιας συζήτησης.