Σκάνδαλο «upskirting» στο Οκτομπερφέστ: Σύμφωνα με έρευνα της Süddeutsche Zeitung, δεκάδες χιλιάδες βίντεο κυκλοφορούν στα κοινωνικά δίκτυα.
Από το Σάββατο αναμένεται και πάλι να σπεύσουν εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι στο Μόναχο. Το 191ο Οκτόμπερφεστ διαρκεί από τις 19 Σεπτεμβρίου έως τις 4 Οκτωβρίου. Για πολλούς επισκέπτες, σταθερό κομμάτι του μεγαλύτερου λαϊκού φεστιβάλ στον κόσμο είναι οι μπυραρίες σε σκηνές, η μουσική, τα παιχνίδια και η γενικά ξέφρενη διάθεση.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ωστόσο, υπάρχει και μια σκοτεινή πλευρά: Κάθε χρόνο καταγγέλλονται σεξουαλικές παρενοχλήσεις και σεξουαλικοί εξαναγκασμοί. Μια νέα έρευνα δείχνει τώρα την έκταση μιας μορφής τέτοιων επιθέσεων, του λεγόμενου «Upskirting».
Σε αυτές τις περιπτώσεις, δράστες – κυρίως σε βάρος γυναικών – κινηματογραφούν ή φωτογραφίζουν κρυφά κάτω από τη φούστα ή το φόρεμα. Ο όρος «Downblousing» περιγράφει ανεπίτρεπτες λήψεις στο ντεκολτέ. Εικόνες και βίντεο διακινούνται εν μέρει χωρίς τη συγκατάθεση των ενδιαφερομένων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, σε πλατφόρμες βίντεο ή μέσω εφαρμογών ανταλλαγής μηνυμάτων.
Από την 1η Ιανουαρίου 2021 τέτοιες λήψεις είναι στη Γερμανία ρητά ποινικά κολάσιμες. Επίσης μπορεί να τιμωρηθεί η χρήση ή η περαιτέρω διάδοση τέτοιου υλικού. Προβλέπονται χρηματικά πρόστιμα ή ποινές φυλάκισης έως και δύο ετών.
Το δημοφιλές Teufelsrad στο επίκεντρο του upskirting
Το παραδοσιακό ψυχαγωγικό παιχνίδι «Teufelsrad» βρίσκεται εδώ και πάνω από έναν αιώνα στο Οκτόμπερφεστ. Οι επισκέπτες κάθονται πάνω σε έναν μεγάλο δίσκο, που περιστρέφεται ολοένα και πιο γρήγορα. Όποιος χάνει την ισορροπία του, γλιστρά έξω από την επιφάνεια. Γύρω στέκονται θεατές και παρακολουθούν το θέαμα.
Το παιχνίδι υποτίθεται ότι προσφέρει διασκέδαση. Κάποιοι θεατές, όμως, εκμεταλλεύονται την κατάσταση. Όταν κατά τη διάρκεια της διαδρομής οι φούστες ή τα φορέματα σηκώνονται ή μετακινούνται, στοχεύουν γυναίκες με το κινητό ή μικρές κάμερες και τις βιντεοσκοπούν.
Έρευνα της Süddeutschen Zeitung (SZ) δείχνει σε ποια διάσταση έχει φτάσει η διάδοση των βίντεο στο διαδίκτυο. Σύμφωνα με την εφημερίδα, μόνο στις πλατφόρμες του ομίλου Meta είναι εντοπίσιμα πάνω από 32.000 βίντεο από το Teufelsrad. Επιπλέον, σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, υπάρχουν χιλιάδες ακόμη κλιπ στο YouTube και στο TikTok.
Η SZ αναφέρει ότι πολυάριθμα προφίλ δημοσιεύουν επανειλημμένα παρόμοιες λήψεις, συνοδευόμενες από λέξεις-κλειδιά. Ορισμένοι λογαριασμοί διαφημίζουν, σύμφωνα με την εφημερίδα, συνδρομές επί πληρωμή ή εξωτερικούς συνδέσμους προς υποτιθέμενο πρόσθετο περιεχόμενο. Η έρευνα υποδηλώνει ότι στόχος τους είναι, μεταξύ άλλων, η αύξηση της απήχησης και πιθανά έσοδα.
Άγνωστο ποιοι διαχειρίζονται τους λογαριασμούς
Ο ειδικός σε θέματα ψηφιακών μέσων Benjamin Schultz εντόπισε, σύμφωνα με τη Süddeutsche Zeitung, το υλικό μέσω ενός ανώνυμου λογαριασμού έρευνας. Σε αναζήτηση στη Meta Content Library, μια βάση δεδομένων για δημόσια ορατό περιεχόμενο στις πλατφόρμες της Meta, φέρεται να βρήκε τα βίντεο από το Teufelsrad. Πολλά από τα προφίλ που εξετάστηκαν δήλωναν, σύμφωνα με την έρευνα, τοποθεσίες σε ασιατικές χώρες, κυρίως στο Βιετνάμ και την Καμπότζη. Ορισμένοι λογαριασμοί ήταν επίσημα καταχωρισμένοι στις ΗΠΑ.
Μέρος των λογαριασμών, σύμφωνα με τη SZ, χρησιμοποιεί εικόνες γυναικών που έχουν δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη. Προς τα έξω δίνουν την εντύπωση αθώων προφίλ διασκέδασης ή αναψυχής.
Η Meta δήλωσε, κατόπιν σχετικού ερωτήματος της Süddeutschen Zeitung, ότι τέτοιες αναρτήσεις παραβιάζουν τους κανόνες για τη γυμνότητα και τη σεξουαλική δραστηριότητα και διαγράφονται όταν η εταιρεία ενημερώνεται.
Η TikTok, σε δήλωσή της, παρέπεμψε σε τεχνικά συστήματα και ομάδες συντονισμού. Σύμφωνα με τα δικά της στοιχεία, στο πρώτο τρίμηνο του 2026 αφαιρέθηκε το 98,7% του σεξουαλικά επιθετικού περιεχομένου. Η Süddeutsche Zeitung διαπίστωσε ωστόσο ότι, ακόμη και μετά τις διαγραφές, συνέχιζαν να υπάρχουν παρόμοιοι λογαριασμοί και βίντεο.
Περιστατικά την περασμένη χρονιά
Το πόσο συχνά συμβαίνει upskirting στο Oktoberfest μπορεί να αποτιμηθεί μόνο με βάση τα περιστατικά που έγιναν γνωστά. Μετά από έξι ημέρες γιορτής το 2025, η αστυνομία του Μονάχου κατέγραψε τρεις υποθέσεις. Μέχρι το τέλος του Oktoberfest έγιναν γνωστές συνολικά οκτώ υποθέσεις. Αυτό μετέδωσε ο Bayerische Rundfunk (BR), επικαλούμενος το αστυνομικό τμήμα Μονάχου.
Ένα περιστατικό σημειώθηκε, σύμφωνα με τον BR, σε μια σκηνή του φεστιβάλ. Ένας 36χρονος άνδρας φέρεται να βιντεοσκόπησε κρυφά μια επισκέπτρια κάτω από τη φούστα της. Επειδή ο άνδρας δεν είχε μόνιμη κατοικία στη Γερμανία, η αστυνομία διέταξε την καταβολή εγγύησης ύψους 2.000 ευρώ. Δύο ακόμη περιστατικά καταγγέλθηκαν στον λόφο Bavaria και επίσης σε μια σκηνή.
Τα καταγεγραμμένα περιστατικά αποτυπώνουν πιθανότατα μόνο ένα μέρος του προβλήματος. Οι θιγόμενες δεν αντιλαμβάνονται συχνά αμέσως την πράξη. Αυτό μπορεί να δυσκολέψει την άμεση καταγγελία και τη διασφάλιση πιθανών αποδεικτικών στοιχείων.
Μέτρα κατά του upskirting
Η διαχειρίστρια του Teufelsrad, Elisabeth Polaczy, βασίστηκε στο Οκτόμπερφεστ 2025 σε προειδοποιήσεις και πρόληψη. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Bayerischen Rundfunks, μια πινακίδα στο ταμείο ανέφερε ότι η φωτογράφιση και η βιντεοσκόπηση ξένων προσώπων απαγορεύεται. Ιδιαίτερα απαγορευόταν να αναρτώνται τέτοιες λήψεις στο διαδίκτυο.
Η Polaczy μοίρασε επίσης σε επισκέπτριες δωρεάν κοντά παντελονάκια Radlerhosen, που φοριούνται κάτω από το ντιρντλ και προσφέρουν επιπλέον κάλυψη. Σύμφωνα με την ίδια, αυτό της κόστισε την πρώτη εβδομάδα της Wiesn 2025 περίπου 500 ευρώ.
Ο επικεφαλής της Wiesn, Christian Scharpf, χαρακτήρισε την κρυφή βιντεοσκόπηση κάτω από τις φούστες και τη μετέπειτα δημοσίευση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε συνέντευξή του στο GMX «μια αθλιότητα». Χαιρέτισε τον συντονισμό μεταξύ της διαχειρίστριας και της υπηρεσίας ισότητας της πόλης του Μονάχου, καθώς και μέτρα όπως οι ενημερωτικές πινακίδες και τα δωρεάν Radlerhosen.
Οι φιγούρες του Teufelsrad και η συζήτηση για τον σεξισμό
Στο Teufelsrad, το ζήτημα φέτος δεν περιορίζεται στις κρυφές λήψεις, αλλά αφορά και τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζονται οι γυναικείες φιγούρες σε ιστορικά ψυχαγωγικά παιχνίδια. Μετά από υποδείξεις της δημοτικής υπηρεσίας ισότητας, τρεις από τις τέσσερις φιγούρες από παπιέ μασέ πάνω από την είσοδο του Teufelsrad τροποποιήθηκαν.
Οι περίπου 80 ετών φιγούρες απέκτησαν, μεταξύ άλλων, μπλούζες και μακρύτερα εσώρουχα. Σε μία φιγούρα, που προηγουμένως ήταν ντυμένη στο επάνω μέρος μόνο με ένα στεφάνι λουλουδιών, ζωγραφίστηκαν επιπλέον ένα επάνω ρούχο και παπούτσια.
Η υπηρεσία ισότητας αιτιολόγησε τις αλλαγές, σύμφωνα με το GMX, με δύο σημεία. Μια φιγούρα που παρουσιαζόταν ως «Χαβανέζα» αναπαριστούσε, κατά την υπηρεσία, ένα ρατσιστικό στερεότυπο. Για τις άλλες φιγούρες, το θέμα ήταν τα κοντά φορέματα και η απεικόνιση φουστών που υψώνονται, κάτι που, κατά την εκτίμηση της υπηρεσίας, συνδέεται με το θέμα του upskirting. Ασκήθηκε κριτική ότι η διακόσμηση παίζει με την ιδέα ότι αποκαλύπτεται η θέα στην ευαίσθητη περιοχή.
Η συζήτηση προκάλεσε αντιδράσεις σε τμήματα του κλάδου των ψυχαγωγικών εκθετών. Εκπρόσωποι του επαγγέλματος θεώρησαν την αναδιαμόρφωση υπερβολική και προειδοποίησαν να μην κρίνεται η ιστορική διακόσμηση των λαϊκών φεστιβάλ αποκλειστικά με βάση τα σημερινά κριτήρια.
Ο επικεφαλής της Wiesn, Christian Scharpf, τόνισε σε συνέντευξή του στο GMX ότι ο σεξισμός και ο ρατσισμός δεν έχουν θέση στο Οκτόμπερφεστ. Ταυτόχρονα είπε ότι, όπου άνθρωποι παρουσιάζονται με υποτιμητικό τρόπο, δεν μπορεί η απάντηση να είναι απλώς ότι «έτσι ήταν πάντα». Για τις ιστορικές φιγούρες, ωστόσο, πρέπει να λαμβάνονται αποφάσεις με «μέτρο». Ο Scharpf πρόσθεσε επίσης ότι μετά το Οκτόμπερφεστ θέλει να αναζητήσει εκ νέου διάλογο με την υπηρεσία ισότητας.
Δομές βοήθειας
Γυναίκες και κορίτσια που έχουν παρενοχληθεί, αισθάνονται ότι απειλούνται ή χρειάζονται στήριξη μετά από μια επίθεση, μπορούν στη Wiesn να απευθυνθούν στον Safe Space της δράσης «Sichere Wiesn für Mädchen* und Frauen*» (πηγή στα Γερμανικά). Η δομή λειτουργεί από το 2003 και συνδυάζει πρόληψη, ενημέρωση και συγκεκριμένη βοήθεια.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της πόλης του Μονάχου, το 2025 στον Safe Space προσφέρθηκαν συμβουλές και συνοδεία σε 354 άτομα. Κατά μέσο όρο, 22 άνθρωποι την επισκέπτονταν κάθε βράδυ. Ο χώρος λειτουργεί καθημερινά από τις 18.00 έως τη 1.00. Τις Παρασκευές, Σάββατα και Κυριακές, καθώς και στις 2 και 3 Οκτωβρίου, ανοίγει ήδη από τις 15.30.
Όσοι πέφτουν οι ίδιοι θύματα ή παρατηρούν ένα πιθανό περιστατικό θα πρέπει να ζητούν γρήγορα βοήθεια και να ενημερώνουν την αστυνομία στο 110. Σημαντικό είναι να μην θέτει κανείς τον εαυτό του σε κίνδυνο, να συγκρατεί πιθανά χαρακτηριστικά των δραστών και να απευθύνεται σε μάρτυρες.