Αντίθεση στην Τεχεράνη: μαραθώνιος γυναικών χωρίς μαντίλα δίπλα σε στρατιωτικό σόου του καθεστώτος

H Τεχεράνη είδε να εκτυλίσσονται ταυτόχρονα δύο εντελώς διαφορετικές σκηνές την Παρασκευή: σε μια περιοχή της πόλης, πολλές γυναίκες έτρεξαν σε μαραθώνιο χωρίς μαντίλα, ενώ σε μια άλλη πραγματοποιούνταν στρατιωτική επίδειξη του καθεστώτος, με χιλιάδες γυναίκες με χιτζάμπ να επιδεικνύουν την αφοσίωσή τους κρατώντας πολυβόλα στα χέρια.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Στην κρατικά οργανωμένη συγκέντρωση συμμετείχαν κοντά 300.000 υποστηρικτές της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Οι «Jan-Fada» (Οι Αυτοθυσιαζόμενοι) παρέλασαν από την πλατεία Imam Hossein προς το κέντρο της Τεχεράνης. Ανάμεσά τους ξεχώρισε ιδιαίτερα η εικόνα μιας γυναίκας με πλήρες τσαντόρ, με ένα μωρό τυλιγμένο σε κεφίγιε, καθισμένο πίσω από ένα πολυβόλο.

Στον αντίποδα, γυναίκες δρομείς συμμετείχαν σε αθλητική διοργάνωση και έλαβαν μέρος σε αγώνισμα στίβου. Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, σύμφωνα με τις δημοσιευμένες εικόνες, εμφανίστηκαν γυναίκες των οποίων η ενδυμασία δεν συμμορφωνόταν με τους κανόνες υποχρεωτικού χιτζάμπ στο Ιράν.

Ο μαραθώνιος 10 χιλιομέτρων της Τεχεράνης πραγματοποιήθηκε στο πάρκο Velayat, με άνδρες και γυναίκες να αγωνίζονται σε ξεχωριστές κατηγορίες.

Σύμφωνα με το επίσημο πρόγραμμα, ο αγώνας των γυναικών ξεκίνησε στις 5:30 π.μ., ακολουθούμενος από τον αγώνα των ανδρών στις 7:00 π.μ.

Στις δημοσιευμένες φωτογραφίες φαίνονταν ορισμένες συμμετέχουσες να τρέχουν χωρίς μαντίλα και φορώντας τυπικό αθλητικό ντύσιμο, με μπλουζάκια μακρυμάνικα και παντελόνια φόρμας.

Η διοργάνωση πραγματοποιήθηκε παρά την ακύρωση του «Mahan Run» στην πόλη Κερμάν λίγες ημέρες νωρίτερα, ενός αγώνα που είχε προγραμματιστεί σε αποστάσεις 5, 10 και 21 χιλιομέτρων.

Η θεολογική σχολή της Κερμάν είχε ζητήσει την ακύρωση, επικαλούμενη μικτή συμμετοχή και ανησυχίες για τις «θρησκευτικές αξίες», γεγονός που τελικά οδήγησε τις αρχές να μην χορηγήσουν άδεια.

Παρομοίως, τον Δεκέμβριο του 2025, εικόνες «ασκεπών» γυναικών που έτρεχαν σε μαραθώνιο στο νησί Kish προκάλεσαν ευρεία αντίδραση από συντηρητικούς κύκλους και οδήγησαν σε νομικές ενέργειες κατά των διοργανωτών.

Την ίδια ώρα, η Εισαγγελία της Τεχεράνης ανακοίνωσε την έναρξη δικαστικής υπόθεσης σε βάρος των διοργανωτών του Μαραθωνίου της Τεχεράνης, για όσα περιέγραψε ως «μη τήρηση νομικών και θρησκευτικών προτύπων», σύμφωνα με το HRANA (Human Rights Activists News Agency).

Συγκέντρωση υπέρ του καθεστώτος

Λίγα χιλιόμετρα πιο πέρα, σε εντελώς διαφορετικό κλίμα, το κέντρο της Τεχεράνης φιλοξενούσε την άσκηση «Jan-Fada-ye Iran» (Οι Αυτοθυσιαζόμενοι του Ιράν). Στην εκδήλωση συμμετείχαν δυνάμεις της Basij, εθελοντές της εκστρατείας και αρκετές ανώτερες στρατιωτικές και πολιτικές προσωπικότητες, ανάμεσά τους και ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν. Τα κρατικά μέσα έκαναν λόγο για παρουσία 313.000 ανθρώπων.

Η πομπή κινήθηκε από την πλατεία Imam Hossein προς το κέντρο της πόλης, παρουσιάζοντας στρατιωτικό εξοπλισμό, drones και οργανωμένες μονάδες της Basij.

Η «Jan-Fada-ye Iran» είναι εκστρατεία που ξεκίνησε μετά το ξέσπασμα ένοπλης σύγκρουσης. Οι αξιωματούχοι της Ισλαμικής Δημοκρατίας αρχικά μιλούσαν για περισσότερες από 30 εκατομμύρια εγγραφές, στη συνέχεια αναθεώρησαν τον αριθμό σε περίπου 32 εκατομμύρια και υποστήριξαν ότι το 32% των εγγεγραμμένων είναι γυναίκες και το 68% άνδρες.

Δεδομένου ότι ο πληθυσμός του Ιράν ανέρχεται περίπου σε 90 εκατομμύρια, τα 32 εκατομμύρια θα αντιστοιχούσαν σχεδόν στο 35% του συνολικού πληθυσμού της χώρας. Ωστόσο, αυτό το στατιστικό βασίζεται αποκλειστικά στους ισχυρισμούς των διοργανωτών και δεν μπορεί να επαληθευτεί ανεξάρτητα.

Τι προβλέπει ο νόμος και πού βρίσκεται η αντίφαση;

Σύμφωνα με τον ιρανικό νόμο, οι γυναίκες υποχρεούνται να φορούν χιτζάμπ σε δημόσιους χώρους. Τέσσερα χρόνια όμως μετά την έναρξη του κινήματος «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία», όλο και περισσότερες γυναίκες αρνούνται ανοιχτά να συμμορφωθούν με τον κανόνα.

Η τάση αυτή συνεχίζεται, παρά τους δύο πρόσφατους πολέμους στους οποίους το Ιράν εμπλέκεται - με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ.

Παρόμοια αλλαγή έχει φανεί και σε φιλοκυβερνητικές συγκεντρώσεις τις τελευταίες εβδομάδες και τους τελευταίους μήνες. Εικόνες από διάφορες εκδηλώσεις δείχνουν γυναίκες να συμμετέχουν χωρίς μαντίλα ή να τη φορούν με τρόπο που δεν συμμορφώνεται πλήρως με τον επίσημο ενδυματολογικό κώδικα.

Την ίδια στιγμή, ορισμένες φωνές εντός του ιρανικού συστήματος υποστηρίζουν ότι οι γυναίκες που στηρίζουν την Ισλαμική Δημοκρατία θα πρέπει να θεωρούνται υποστηρικτές του καθεστώτος, ακόμη κι αν δεν συμμορφώνονται πλήρως με τους κανόνες υποχρεωτικού χιτζάμπ.

Αυτό που χαρακτήρισε την Τεχεράνη το πρωί της Παρασκευής ήταν η συνύπαρξη αυτών των δύο πραγματικοτήτων: από τη μία, χιλιάδες κινητοποιημένες δυνάμεις συγκεντρώθηκαν για μια κρατική στρατιωτική επίδειξη με επίκεντρο την «ολοκληρωμένη άμυνα»· από την άλλη, άνδρες και γυναίκες συμμετείχαν σε αθλητική διοργάνωση που παρουσίαζε μια εντελώς διαφορετική εικόνα για την παρουσία των γυναικών στη δημόσια ζωή του Ιράν.

Αυτές οι αντιφάσεις εκτυλίσσονται σε ένα κλίμα έντονης πολιτικής και ασφαλείας στο εσωτερικό της χώρας, μετά την έναρξη των στρατιωτικών επιθέσεων των ΗΠΑ και του Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου.

Παρά το γεγονός ότι κρατικές συγκεντρώσεις και φιλοκαθεστωτικές διαδηλώσεις γεμίζουν τους δρόμους, αναφορές κάνουν λόγο για συνεχιζόμενη καταστολή, με συλλήψεις διαδηλωτών και κρατικές εκτελέσεις.

Σύμφωνα με το Human Rights Watch, η Ισλαμική Δημοκρατία εκτέλεσε τουλάχιστον 29 ανθρώπους μεταξύ 18 Μαρτίου και τέλους Αυγούστου, οι οποίοι είχαν συλληφθεί σε σχέση με τις διαδηλώσεις του περασμένου Ιανουαρίου.