Μια φωτογραφία στα κοινωνικά δίκτυα υποτίθεται ότι δείχνει διαβατήριο του Ζελένσκι με πατρίδα το Ισραήλ. Οι ισχυρισμοί είναι ψευδείς και κυκλοφορούν από το 2023
Μια πλαστή φωτογραφία που κυκλοφορεί στο διαδίκτυο και παρουσιάζει δύο υποτιθέμενα ισραηλινά διαβατήρια, που ανήκουν στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι και στη σύζυγό του Ολένα Ζελένσκα, υποτίθεται ότι δείχνει πως ο Ουκρανός πρόεδρος και η οικογένειά του έχουν επιλέξει το Ισραήλ ως πατρίδα τους αντί για την Ουκρανία.
Η ανάρτηση στο Facebook δημοσιεύτηκε στις αρχές Σεπτεμβρίου με τη λεζάντα: "Όσο κι αν προσπαθείτε να το παρουσιάσετε αλλιώς, πάντα επιστρέφουμε στο ίδιο σημείο: ο Ζελένσκι και η οικογένειά του έχουν μια πατρίδα της επιλογής τους που τον εμπνέει, τον προστατεύει και τον στηρίζει σε ό,τι κάνει, και αυτή η πατρίδα σίγουρα δεν είναι η Ουκρανία. Αυτό είναι κοινό μυστικό, όπως είναι κοινό μυστικό ποιοι είναι οι υποστηρικτές του στην κορυφή του ουκρανικού κατεστημένου, αλλά ο κόσμος προτιμά να κάνει τα στραβά μάτια για να μην ενοχλήσει αυτούς που κινούν τα νήματα. Shalom."
Δεν υπάρχει καμία βάση σε αυτούς τους ισχυρισμούς. Η ομάδα επαλήθευσης γεγονότων The Cube του Euronews επικοινώνησε με επίσημες ουκρανικές πηγές, οι οποίες τους διέψευσαν.
Επιπλέον, οι Ουκρανοί δημόσιοι αξιωματούχοι δεν επιτρέπεται να έχουν πολλαπλές υπηκοότητες, σε αντίθεση με τα μέλη του γενικού πληθυσμού, βάσει πρόσφατου νόμου που τέθηκε επίσημα σε ισχύ τον Ιανουάριο του τρέχοντος έτους.
Επίσης, το πλαστό διαβατήριο που εμφανίζεται να ανήκει στη Ζελένσκα αναγράφει ως τόπο γέννησης την Ουκρανική Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία. Αυτό δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, καθώς στα επίσημα έγγραφα ταυτότητας που εκδίδονται για άτομα που γεννήθηκαν στην Ουκρανία πριν από την ανεξαρτησία αναγράφεται συνήθως η Ουκρανία και όχι η πλέον ανενεργή Ουκρανική Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία, η οποία ήταν μία από τις συστατικές δημοκρατίες της Σοβιετικής Ένωσης από το 1922 έως το 1991.
Η ομάδα The Cube του Euronews υπέβαλε επίσης την εικόνα στο εργαλείο εντοπισμού εικόνων Hive Moderation, το οποίο αποκάλυψε ότι πρόκειται για υλικό που έχει παραχθεί με τεχνητή νοημοσύνη.
Το πλαστό διαβατήριο φαίνεται να έχει δημιουργηθεί με βάση ένα υπόδειγμα που είναι αναρτημένο στην ιστοσελίδα του Συμβουλίου της Ευρώπης (πηγή στα Αγγλικά).
Επανεμφάνιση των πλαστών διαβατηρίων Ζελένσκι
Δεν είναι η πρώτη φορά που πλαστά διαβατήρια, τα οποία αποδίδονται στον Ζελένσκι και τη Ζελένσκα, κυκλοφορούν στο διαδίκτυο.
Τον Απρίλιο του 2026, μια εικόνα ενός υποτιθέμενου ισραηλινού διαβατηρίου του Ζελένσκι αναρτήθηκε στο Instagram, στο X και στο Facebook, συγκεντρώνοντας χιλιάδες προβολές, «μου αρέσει» και κοινοποιήσεις.
Σε αυτές τις αναρτήσεις υποστηριζόταν ότι ο Ουκρανός πρόεδρος ήταν πράκτορας της μυστικής υπηρεσίας του Ισραήλ, της οποίας η κύρια αποστολή ήταν "να ουκρανοποιήσει την Ευρώπη και να την οδηγήσει στην αυτοκαταστροφή της".
Πέρα από το γεγονός ότι μεγάλο τμήμα του διαβατηρίου έχει αποκοπεί στην εικόνα, υπάρχει και ορθογραφικό λάθος στο επώνυμο του Ζελένσκι.
Σύμφωνα με την επίσημη ιστοσελίδατου προέδρου, το επώνυμό του αποδίδεται στα αγγλικά ως "Zelenskyy" και όχι "Zelensky", όπως εμφανίζεται στο υποτιθέμενο διαβατήριο.
Στην πραγματικότητα, ιστορίες για τα υποτιθέμενα διαβατήρια του Ζελένσκι και της Ζελένσκα κυκλοφορούν τουλάχιστον από το 2023.
Για παράδειγμα, μια φωτογραφία της Πρώτης Κυρίας κοινοποιήθηκε σε φιλορωσικά κανάλια και σε πολλές αναρτήσεις στο Facebook.
Σε μία από αυτές τις αναρτήσεις, η λεζάντα αναφέρει: "Ενώ ο Ουκρανός πρόεδρος Ζελένσκι ταξιδεύει στον κόσμο ζητώντας χρήματα και όπλα για τον πόλεμό του, η σύζυγός του πέρασε υπέροχες διακοπές στο Ισραήλ και απέκτησε μάλιστα ισραηλινό διαβατήριο. Ενδιαφέρον έχει: μήπως η κυρία Ζελένσκι ετοιμάζεται για μια πιθανή διαφυγή από την Ουκρανία;"
Όλες αυτές οι αναρτήσεις ακολουθούν το ίδιο μοτίβο: αξιοποιούν ένα διαβατήριο που έχει δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη για να στήσουν ένα σκάνδαλο με ορισμένα πραγματικά στοιχεία, στοχεύοντας την Ουκρανία και υπονομεύοντας τη στήριξη από τους συμμάχους της, ενώ ο πόλεμος της Ρωσίας εναντίον της συνεχίζεται.
Αυτές οι τεχνικές είναι συνήθεις τακτικές που χρησιμοποιούνται από φιλορωσικά δίκτυα στις εκστρατείες παραπληροφόρησης που διεξάγουν.
Οι αναρτήσεις για τα υποτιθέμενα ισραηλινά διαβατήρια έρχονται σε αντίθεση με μία από τις υποτιθέμενες δικαιολογίες του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν για την πλήρους κλίμακας εισβολή: όταν ξεκίνησε, τον Φεβρουάριο του 2022, ο Πούτιν υποσχέθηκε ότι θα επιβλέψει την "αποστρατιωτικοποίηση και αποναζιστικοποίηση" της Ουκρανίας.
Ωστόσο, ως εγγονός επιζώντα του Ολοκαυτώματος, ο Ζελένσκι έχει εβραϊκές ρίζες και έχει ήδη απαντήσει στις επανειλημμένες επιθέσεις του Κρεμλίνου στο θρησκευτικό του υπόβαθρο.
"Πώς μπορώ να είμαι ναζί;" είπε ο Ζελένσκι το 2022, λίγο πριν από την πλήρους κλίμακας εισβολή, σε βιντεομήνυμα προς τον ρωσικό λαό, στα ρωσικά. "Εξηγήστε το στον παππού μου, που πέρασε ολόκληρο τον πόλεμο στο πεζικό του σοβιετικού στρατού και πέθανε ως συνταγματάρχης σε μια ανεξάρτητη Ουκρανία."