Τα drones με τα οποία η Ρωσία θα μπορούσε να χτυπήσει την Ευρώπη από τον στόλο-φάντασμα στη Μεσόγειο

Μετά από περισσότερα από τέσσερα χρόνια πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, η τεχνολογία και οι δαπάνες για στρατιωτικό εξοπλισμό έχουν εξελιχθεί αισθητά. Δεν είναι η πρώτη φορά που από το Euronews μεταφέρουμε δηλώσεις του Ζελένσκι για «τη μεγαλύτερη επίθεση με drones» της Ρωσίας από την αρχή του πολέμου.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Έχουν εντοπιστεί αρκετά ρωσικά drones να πετούν πάνω από εδάφη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έχουν σημειωθεί εισβολές στην Πολωνία και τη Βουλγαρία, αν και σύμφωνα με έκθεση της CIA η κατάσταση θα μπορούσε να γίνει πιο περίπλοκη.

Οι τελευταίες πληροφορίες από τη CIA έχουν καταστήσει σαφές ότι υπάρχει το ενδεχόμενο ρωσικής επίθεσης με drones εναντίον της Ισπανίας, της Γαλλίας ή της Ιταλίας, με εκτόξευση από κοντέινερ πλοίων του στόλου-φάντασμα στη Μεσόγειο. Τί είδους drones χρησιμοποιεί όμως ο ρωσικός στρατός; Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες του ουκρανικού στρατού, το οπλοστάσιο του ξεπερνά κατά πολύ τους ιρανικούς Shahed.

Τη νύχτα της 27ης Αυγούστου, η ουκρανική αντιαεροπορική άμυνα κατέρριψε ή εξουδετέρωσε 233 ρωσικούς στόχους σε έναν μόνο νυχτερινό βομβαρδισμό. Ανάμεσά τους βρίσκονταν 258 drones επίθεσης, δύο αντιπλοϊκοί πύραυλοι Oniks και αρκετοί βαλλιστικοί πύραυλοι Iskander-M και KN-23.

Σύμφωνα με την Πολεμική Αεροπορία της Ουκρανίας, περίπου το ένα τρίτο από αυτά τα drones προωθούνταν με αεριωθούμενους κινητήρες, ενώ τα υπόλοιπα ήταν συνδυασμός τύπου Shahed, συστημάτων Gerbera και πυραύλων Banderol, μαζί με δολώματα.

Αυτός ο συνδυασμός αποτυπώνει καλά την κατάσταση του ρωσικού μη επανδρωμένου οπλοστασίου σε αυτό το στάδιο του πολέμου: δεν πρόκειται πια για ένα μόνο μοντέλο, αλλά για μια οικογένεια συστημάτων με διαφορετικούς ρόλους, από τη μαζική παρουσία φθηνών σμηνών στον ουρανό έως drones που ανοίγουν δρόμο με ταχύτητες άνω των 500 χλμ./ώρα.

Μέρος της εξήγησης βρίσκεται στο κόστος. Η εκτόξευση ενός αναχαιτιστικού αξίας ενός εκατομμυρίου δολαρίων εναντίον ενός drone που κοστίζει μεταξύ 25.000 και 40.000 ευρώ δεν είναι βιώσιμη λύση μακροπρόθεσμα, και ακριβώς αυτή τη δυσαναλογία εκμεταλλεύεται η Μόσχα, εξαπολύοντας κύματα drones ικανά να εξαντλήσουν πολύ ακριβότερα συστήματα άμυνας μαζί με τα πιο γνωστά μοντέλα.

Alabuga, η ρωσική βιομηχανική βάση και η κούρσα παραγωγής

Το μεγαλύτερο μέρος αυτού του στόλου drones βγαίνει από τη Ζώνη Ειδικής Οικονομίας Alabuga, στο Ταταρστάν, περίπου 1.200 χιλιόμετρα από τα σύνορα με την Ουκρανία. Το συγκρότημα καλύπτει επιφάνεια άνω των 2,8 εκατομμυρίων τετραγωνικών μέτρων και υπολογίζεται ότι γύρω στο 15% των εγκαταστάσεων είναι αφιερωμένο, άμεσα ή έμμεσα, στη στρατιωτική βιομηχανία.

Εκεί συνυπάρχουν η διαμόρφωση ατράκτων από σύνθετα υλικά, η παραγωγή κινητήρων, η συναρμολόγηση της ηλεκτρονικής πτήσης και η αποθήκευση των ολοκληρωμένων εξαρτημάτων.

Οι ουκρανικοί βομβαρδισμοί εναντίον του συγκροτήματος ανάγκασαν τη Ρωσία να μεταφέρει μεγάλο μέρος αυτής της αλυσίδας παραγωγής σε υπόγειους χώρους. Ένας ουκρανός αναλυτής, ειδικευμένος σε ανοικτές πηγές, υπολογίζει ότι στην Alabuga έχουν ήδη κατασκευαστεί περίπου 42.000 τετραγωνικά μέτρα υπόγειου χώρου, δηλαδή το αντίστοιχο έξι γηπέδων ποδοσφαίρου. Σύμφωνα με ρωσικά μέσα που επικαλείται το «The Economist», η ημερήσια παραγωγή Geran-2 ξεπερνά ήδη τις 100 μονάδες, με σχέδια για αύξηση στις 500 την ημέρα. Τα drones Geran-2 αντιστοιχούν στα γνωστά Shahed 136.

Ως προς τον συνολικό όγκο παραγωγής, οι εκτιμήσεις διαφέρουν ανάλογα με την πηγή, αλλά συγκλίνουν στην τάση. Το Center for Strategic and International Studies υπολόγιζε ότι τον Μάρτιο του 2026 η Ρωσία παρήγε περίπου 5.500 drones τον μήνα, ενώ η ουκρανική στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών εκτιμούσε τον Αύγουστο την παραγωγή σε περίπου 3.000 Geran-4 και Geran-5 και γύρω στα 2.800 Geran-2 μηνιαίως.

Τον ίδιο μήνα Μάρτιο, σύμφωνα με έκθεση που δημοσίευσε το Euronews, η Ρωσία είχε εκτοξεύσει 6.462 drones τύπου Shahed και συναφή επιθετικά ή παραπλανητικά συστήματα, από τα οποία 4.186 ήταν drones επίθεσης τύπου Shahed, Geran-2, με μέσο ρυθμό 208 εκτοξεύσεων την ημέρα. Σε ορισμένες ημέρες ο ρυθμός αυτός ξεπέρασε τα 900 drones.

Geran-2 (Shahed-136): Το drone που δοκιμάζει τις ουκρανικές άμυνες

Πρόκειται για το μοντέλο που στηρίζει το μεγαλύτερο μέρος των επιθέσεων από το 2022. Είναι ιρανικού σχεδιασμού, αλλά η Ρωσία παράγει τη δική της εκδοχή στην Alabuga με την ονομασία Geran-2.

• Κατασκευαστής: HESA / Shahed Aviation Industries (Ιράν). Η ρωσική εκδοχή συναρμολογείται στην Alabuga με την ονομασία Geran-2.
• Διαστάσεις: 3,5 μέτρα μήκος και 2,5 μέτρα άνοιγμα φτερών.
• Βάρος: Περίπου 200 κιλά.
• Πρόωση: τετράχρονος κινητήρας εμβόλων Mado MD-550, περίπου 50 ίππων, με οπίσθια έλικα.
• Ταχύτητα πτήσης: περίπου 185 χλμ./ώρα.
• Εμβέλεια: από 1.000 έως 2.500 χιλιόμετρα ανάλογα με την έκδοση. Η ρωσική παραλλαγή με ενισχυμένη πολεμική κεφαλή 90 κιλών έχει μειωμένη εμβέλεια γύρω στα 1.000 χιλιόμετρα.
• Εκρηκτική γόμωση: μεταξύ 30 και 50 κιλών στην τυπική έκδοση, με περίβλημα που συνδυάζει συμβατικά εκρηκτικά, θερμοβαρικό υλικό και μεταλλικά θραύσματα.
• Εκτιμώμενο κόστος: από 20.000 έως 50.000 δολάρια ανά μονάδα.
• Σε υπηρεσία από: Σεπτέμβριο 2022.
• Ποσοστό αναχαίτισης από την Ουκρανία: υπολογίζεται μεταξύ 65% και 85% σύμφωνα με το 'Global Military (πηγή στα Ισπανικά)'.

Geran-3, Geran-4 και Geran-5: Η κούρσα προς την ταχύτητα

Με την βελτίωση των ουκρανικών αναχαιτιστικών, η Ρωσία άρχισε να αντικαθιστά την έλικα με κινητήρες αεριωθούμενων. Το άλμα έγινε σε τρία στάδια.

Το πρώτο, το Geran-3, βασισμένο στο Shahed-238, διατήρησε την άτρακτο του Geran-2 με προσθήκη στροβιλοκινητήρα. Έφθανε ταχύτητες 300 έως 370 χλμ./ώρα και επιχειρησιακή εμβέλεια κοντά στα 1.000 χιλιόμετρα, με συνδυασμένη πολεμική κεφαλή θερμικών και θραυσματικών επιπτώσεων περίπου 50 κιλών.

Η ουκρανική υπηρεσία πληροφοριών εντόπισε στα συντρίμμια του δεκάδες ξένα εξαρτήματα, πολλά από αμερικανούς κατασκευαστές, καθώς και κινεζικά και ευρωπαϊκά μέρη.

Shahed 238, η βάση του drone Geran-3 με κινητήρα αεριωθούμενουShahed 238, η βάση του drone Geran-3 με κινητήρα αεριωθούμενου

Το Geran-4 ακολούθησε με πλήρως επανασχεδιασμένη άτρακτο, όχι απλώς προσαρμοσμένη. Οι διαστάσεις του παραμένουν παρόμοιες με του αρχικού Shahed, περίπου 3,5 μέτρα μήκος και 3 μέτρα άνοιγμα φτερών, αλλά με ενσωματωμένα σταθερά φτερά για μείωση της αεροδυναμικής αντίστασης.

Σύμφωνα με εξειδικευμένη ανάλυση, πετά με ταχύτητα 300 έως 350 χλμ./ώρα, με κορυφές έως 500 χλμ./ώρα, σε ύψη 4.000 έως 5.000 μέτρων, και μεταφέρει πολεμική κεφαλή 50 κιλών σε αποστάσεις μεταξύ 450 και 850 χιλιομέτρων.

Στην πράξη, ωστόσο, η Ρωσία έχει καταφέρει να αυξήσει αυτή την απόσταση: πετώντας σε μεγάλο ύψος για να μειωθεί η κατανάλωση του κινητήρα, ένα Geran-4 κατέγραψε πτήση περίπου 960 χιλιομέτρων στις 28 Αυγούστου 2026, απόσταση που φέρνει σχεδόν ολόκληρη την ουκρανική επικράτεια εντός βεληνεκούς. Το κόστος του εκτιμάται μεταξύ 85.000 και 120.000 δολαρίων ανά μονάδα.

Geran-3 και Geran-4, ρωσικά drones με κινητήρες αεριωθούμενωνGeran-3 και Geran-4, ρωσικά drones με κινητήρες αεριωθούμενων

Το Geran-5 είναι η πιο πρόσφατη παραλλαγή. Σύμφωνα με ανάλυση του International Institute for Strategic Studies, φθάνει ταχύτητες έως 600 χλμ./ώρα, έχει εμβέλεια περίπου 950 χιλιομέτρων και ωφέλιμο φορτίο γύρω στα 90 κιλά. Στα συντρίμμια του έχουν βρεθεί τρανζίστορ γερμανικής κατασκευής. Ο κινητήρας που κινεί τα δύο αυτά μοντέλα είναι ο TF-TJ2000A.

Εικόνα ενός Geran-5Εικόνα ενός Geran-5

Η επίδραση στις ουκρανικές άμυνες ήταν σημαντική. Τον Μάρτιο του 2026 η Ουκρανία αναχαίτιζε πάνω από το 90% των drones που εκτοξεύονταν εναντίον της, όμως τον Ιούνιο, με τα Geran με κινητήρες αεριωθούμενων να έχουν αναπτυχθεί μαζικά, το ποσοστό αυτό είχε πέσει λίγο πάνω από το 50%. Το Κίεβο απάντησε με δικά του αναχαιτιστικά drones που κινούνται με στροβιλοκινητήρες, όπως το Alexa Spatium, που τέθηκε σε υπηρεσία στις 21 Αυγούστου 2026.

Gerbera: Το δόλωμα που έγινε όπλο

Μη επανδρωμένο αεροσκάφος Gerbera που καταρρίφθηκε στην ΟυκρανίαΜη επανδρωμένο αεροσκάφος Gerbera που καταρρίφθηκε στην Ουκρανία

Αρχικά σχεδιασμένο ως φθηνό δόλωμα για να κορεάζει τα ραντάρ μαζί με τα πραγματικά Geran-2, το μοντέλο αυτό, Gerbera (πηγή στα Ισπανικά), απέκτησε σταδιακά δική του επιθετική ικανότητα.

• Κατασκευαστής που έχει επισημανθεί από την ουκρανική υπηρεσία πληροφοριών: JSC Alabuga Skywalker Technology Co.
• Εκτιμώμενο κόστος: περίπου 10.000 δολάρια ανά μονάδα.
• Διαστάσεις: 2 μέτρα μήκος και 2,5 μέτρα άνοιγμα φτερών.
• Μέγιστη ταχύτητα: έως 160 χλμ./ώρα.
• Εμβέλεια (έκδοση δολώματος): μεταξύ 300 και 600 χιλιομέτρων.
• Ταβάνι πτήσης: έως 3.000 μέτρα.
• Σε υπηρεσία από: Ιούλιο 2024.
• Πρόσφατη εξέλιξη: τα Gerbera που παράγονται στην Alabuga, τα οποία μέχρι τώρα χρησιμοποιούνταν ως δολώματα, εξοπλίζονται πλέον με πολεμικές κεφαλές θραυσμάτων υψηλής εκρηκτικότητας που κατασκευάζει η εταιρεία Bazalt, καθώς και με γομώσεις τύπου KZ-6.

Lancet: Πυρομαχικό ακριβείας κατά τεθωρακισμένων

Ρωσικό drone μικρής εμβέλειας LancetΡωσικό drone μικρής εμβέλειας Lancet

Σε αντίθεση με τα Shahed και Geran, που προορίζονται για επιθέσεις μεγάλης εμβέλειας, το Lancet είναι όπλο μικρής εμβέλειας (πηγή στα Ισπανικά) σχεδιασμένο για να πλήττει συγκεκριμένους στόχους στο μέτωπο: πυροβολικό, ραντάρ ή τεθωρακισμένα οχήματα.

• Κατασκευαστής: ZALA Aero Group, μέλος του ομίλου Kalashnikov.
• Παρουσιάστηκε: τον Ιούνιο του 2019, στη στρατιωτική έκθεση ARMY-2019 στη Μόσχα.
• Παραλλαγές: Izdeliye 51, με αυτονομία 60 λεπτών και εκρηκτική γόμωση 5 κιλών, και Izdeliye 52, ελαφρύτερη, με 40 λεπτά αυτονομία και 3 κιλά γόμωση, η πιο συχνά χρησιμοποιούμενη στο μέτωπο.
• Μέγιστο βάρος απογείωσης: έως 12 κιλά.
• Εμβέλεια: έως 40 χιλιόμετρα στην τυπική έκδοση. Ένα μοντέλο που εντοπίστηκε το 2025, με επανασχεδιασμένο σύστημα κεραιών, διευρύνει αυτή την εμβέλεια Wikipedia (πηγή στα Ισπανικά)
• Ταχύτητα: ταχύτητα πτήσης 80 έως 110 χλμ./ώρα, με ταχύτητα πρόσκρουσης σε βύθιση έως 300 χλμ./ώρα WikiTanks (πηγή στα Ισπανικά)
• Καθοδήγηση: αδρανειακή ναυσιπλοΐα μέσω GLONASS στη φάση προσέγγισης, με οπτικοηλεκτρονική διόρθωση σε πραγματικό χρόνο πάνω στον τελικό στόχο Defensa (πηγή στα Ισπανικά)
• Πολεμική κεφαλή: υψηλής εκρηκτικότητας ή θραυσμάτων. Τον Αύγουστο του 2025 η Ρωσία άρχισε να αντικαθιστά την τυπική γόμωση KZ-6 με αντιαρματική νάρκη PTM-3, αυξάνοντας τη γόμωση από 1,5 σε 1,8 κιλά με αντάλλαγμα μικρότερη διείσδυση θωράκισης UNITED24 Media (πηγή στα Ισπανικά)

Αξίζει να σημειωθεί ότι στα κοινωνικά δίκτυα κυκλοφορεί η πληροφορία για μια παραλλαγή με την ονομασία Lancet XXL, με πολεμική κεφαλή ισοδύναμη με 20 κιλά TNT και εμβέλεια 200 χιλιομέτρων, που κινείται με κινητήρα εσωτερικής καύσης αντί του συνήθους ηλεκτρικού. Ωστόσο, αυτή η έκδοση δεν έχει επιβεβαιωθεί επίσημα ούτε από τη ZALA Aero ούτε από το ρωσικό υπουργείο Άμυνας.

Orlan-10: Τα «μάτια» του ρωσικού πυροβολικού

Ρωσικό drone επιτήρησης Orlan-10Ρωσικό drone επιτήρησης Orlan-10

Δεν είναι drone επίθεσης αλλά αναγνώρισης, και κύρια αποστολή του είναι η διόρθωση πυρών πυροβολικού και η επιτήρηση της κίνησης στρατευμάτων.

• Κατασκευαστής: Special Technology Center, με έδρα την Αγία Πετρούπολη.
• Μέγιστο βάρος απογείωσης: 16,5 κιλά.
• Ωφέλιμο φορτίο: έως 6 κιλά, συμπεριλαμβανομένων ημερήσιων και θερμικών καμερών και, στην παραλλαγή επίθεσης, μικρών βομβών.
• Αυτονομία: περίπου 18 ώρες.
• Εμβέλεια: μεταξύ 120 και 600 χιλιομέτρων, ανάλογα με τον τρόπο λειτουργίας.
• Ταχύτητα: ταχύτητα πτήσης 110 χλμ./ώρα και μέγιστη 150 χλμ./ώρα.
• Ταβάνι πτήσης: 5.000 μέτρα.
• Εκτιμώμενο κόστος: μεταξύ 87.000 και 120.000 δολαρίων.
• Παραγωγή: πάνω από 1.000 μονάδες έχουν κατασκευαστεί, σε 11 διαφορετικές παραλλαγές.
• Τακτική χρήση: αναπτύσσεται συνήθως σε ομάδες δύο ή τριών drones, με καταμερισμό καθηκόντων αναγνώρισης, ηλεκτρονικού πολέμου και αναμετάδοσης δεδομένων.

Orion: Η ρωσική προσπάθεια αντιγραφής του MQ-9 Reaper

Ρωσικό drone OrionΡωσικό drone Orion

Είναι το πιο φιλόδοξο μη επανδρωμένο μαχητικό του ρωσικού οπλοστασίου, αν και η σειριακή παραγωγή του ξεκίνησε αργά και δεν έχει αποκτήσει τον ρόλο-κλειδί των Shahed.

• Κατασκευαστής: όμιλος Kronshtadt, με έδρα την Dubna.
• Κατηγορία: UAV μέσου ύψους και μεγάλης αυτονομίας (MALE), με εμφάνιση παρόμοια με το αμερικανικό MQ-9 Reaper.
• Βάρος: γύρω στον έναν τόνο.
• Μέγιστη ταχύτητα: 200 χλμ./ώρα.
• Ταβάνι πτήσης: 7.500 μέτρα.
• Αυτονομία: έως μία πλήρη ημέρα λειτουργίας.
• Εμβέλεια: 250 χιλιόμετρα, επεκτάσιμη μέσω δορυφορικής σύνδεσης.
• Οπλισμός: έως τέσσερις πυραύλους αέρος-εδάφους, με πολεμικές κεφαλές 7 έως 20 κιλών. Φέρει τον κατευθυνόμενο πύραυλο X-50, που αναπτύχθηκε ειδικά για αυτή την πλατφόρμα, και πιο πρόσφατα τον πύραυλο cruise S8000 Banderol, με μέγιστη ταχύτητα 650 χλμ./ώρα, ταχύτητα πτήσης 560 χλμ./ώρα και εμβέλεια 500 χιλιομέτρων.
• Εκτιμώμενο κόστος: περίπου 7 εκατομμύρια δολάρια ανά μονάδα.
• Τεχνολογική εξάρτηση: σύμφωνα με την ουκρανική υπηρεσία πληροφοριών, μεγάλο μέρος της ηλεκτρονικής του προέρχεται από αμερικανούς και άλλους δυτικούς κατασκευαστές, παρά τις κυρώσεις.
• Σε μάχη από: Συρία (2019), Ουκρανία (2022).

FPV drones με οπτική ίνα: άτρωτα στον ηλεκτρονικό πόλεμο

Drones με καρούλι οπτικής ίναςDrones με καρούλι οπτικής ίνας

Η πιο πρόσφατη εξέλιξη δεν επιδιώκει μεγαλύτερη εμβέλεια αλλά ηλεκτρομαγνητική σιγή. Επειδή συνδέονται με καλώδιο με τον χειριστή, αυτά τα drones δεν εκπέμπουν κανένα ραδιοσήμα που να μπορεί να εντοπιστεί ή να παρεμβληθεί.

• Πρώτο γνωστό ρωσικό μοντέλο: Kniaz Vandal Novgorodsky, που αναπτύχθηκε από την εθελοντική τεχνολογική ομάδα Ushkuinik και αναπτύχθηκε γύρω στον Αύγουστο του 2024 στην περιοχή Kursk.
• Μήκος καλωδίου: μεταξύ 5 και 20 χιλιομέτρων στα συνήθη μοντέλα, με ορισμένα πρωτότυπα έως 50 χιλιόμετρα.
• Επιχειρησιακή εμβέλεια: μεταξύ 20 και 30 χιλιομέτρων στα ρωσικά τετρακόπτερα, με ποσοστό επιτυχίας κοντά στο 80% σε απόσταση 20 χιλιομέτρων.
• Ωφέλιμο φορτίο: έως 2 ή 3 κιλά στα πιο διαδεδομένα τακτικά μοντέλα.
• Παραλλαγή «υπνώσεως»: ενσωματώνει μια μονάδα με την ονομασία Gibernator, που επιτρέπει στο drone να εισέρχεται σε κατάσταση ύπνωσης για εβδομάδες χωρίς εκπομπή σήματος, ώστε να στήνει ενέδρες κοντά σε κρίσιμους στόχους, και που σύμφωνα με τον τεχνικό υπεύθυνο μπορεί να παραμένει σε αναμονή έως και έναν μήνα το καλοκαίρι.
• Συνήθεις στόχοι: κέντρα εφοδιαστικής υποστήριξης, θέσεις στη μετόπισθεν, οχήματα και περιοχές κοντά στο μέτωπο.

Συνοψίζοντας, όπως θα έχουν ήδη αντιληφθεί, ο ρωσικός στρατός διαθέτει πλήθος διαφορετικών drones και ορισμένα από αυτά έχουν εμβέλεια έως και 1.000 χιλιομέτρων, γεγονός που σημαίνει ότι οι εκτιμήσεις της CIA υποτιμούν ένα πιθανό σενάριο επίθεσης εναντίον της Ισπανίας, της Γαλλίας ή της Ιταλίας από τη Μεσόγειο.

Εκτίμηση υποτιθέμενης επίθεσης με drone εμβέλειας 600 χλμ. από τη θάλασσα της ΜεσογείουΕκτίμηση υποτιθέμενης επίθεσης με drone εμβέλειας 600 χλμ. από τη θάλασσα της Μεσογείου

Από πλοίο του στόλου-φάντασμα στη Μεσόγειο, ο ρωσικός στρατός θα μπορούσε να επιτεθεί με τα drones Geran-2, Geran-3, Geran-4 και Geran-5, που έχουν εμβέλεια, με εκρηκτική γόμωση, έως σχεδόν 1.000 χιλιόμετρα.