Η Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία (ΕΟΕ) κρούει τον κώδωνα του κινδύνου και καλεί τους πολίτες να μην εμπιστεύονται πρακτικές χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση.
Ο θάνατος του Γιώργου Μαζωνάκη έχει προκαλέσει συναγερμό στην ελληνική επιστημονική κοινότητα που βλέπει «επαναστατικές» πρακτικές να θέτουν σε κίνδυνο τις ζωές ασθενών.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Με αφορμή τα πρόσφατα τραγικά γεγονότα που συγκλόνισαν την κοινή γνώμη και ανέδειξαν τους κινδύνους από την εφαρμογή μη τεκμηριωμένων «θεραπειών», η Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία (ΕΟΕ) κρούει τον κώδωνα του κινδύνου και καλεί τους πολίτες να μην εμπιστεύονται πρακτικές χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση.
Η ΕΟΕ προειδοποιεί ότι οι λεγόμενες «θαυματουργές» θεραπείες, οι ψευδοδιαγνωστικές μέθοδοι και οι αναπόδεικτες επεμβάσεις δεν είναι απλώς αναποτελεσματικές. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούν να οδηγήσουν σε λανθασμένες διαγνώσεις, καθυστέρηση της κατάλληλης θεραπείας, σοβαρές επιπλοκές ή ακόμη και μόνιμη βλάβη της όρασης.
Στο στόχαστρο της ΕΟΕ βρίσκονται, μεταξύ άλλων, η «ιριδοδιάγνωση», οι «ασκήσεις» που υπόσχονται ότι καταργούν τα γυαλιά, διάφορα μη εγκεκριμένα σκευάσματα και «αναγεννητικές» θεραπείες που διαφημίζονται στο διαδίκτυο, αλλά και επεμβάσεις αισθητικού χαρακτήρα που πραγματοποιούνται σε υγιή μάτια.
Ιριδοδιάγνωση: Μια μέθοδος χωρίς διαγνωστική αξία
Η λεγόμενη «ιριδοδιάγνωση» ή «ιριδολογία» υποστηρίζει ότι είναι δυνατό να εντοπιστούν παθήσεις διαφόρων οργάνων του σώματος από την εμφάνιση της ίριδας του ματιού.
Ωστόσο, σύμφωνα με την ΕΟΕ, ελεγχόμενες επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει επανειλημμένα ότι η μέθοδος δεν διαθέτει διαγνωστική ακρίβεια μεγαλύτερη από αυτή που θα αναμενόταν τυχαία.
Οι κίνδυνοι, όπως επισημαίνει η Εταιρεία, είναι σημαντικοί: μια ψευδής «διάγνωση» μπορεί να προκαλέσει αδικαιολόγητο φόβο και να οδηγήσει σε περιττές ή δυνητικά επικίνδυνες «θεραπείες». Αντίστροφα, μια ψευδής καθησύχαση μπορεί να καθυστερήσει τη διάγνωση μιας πραγματικής και σοβαρής νόσου.
«Ασκήσεις» που υπόσχονται ότι καταργούν τα γυαλιά
Στο ίδιο πλαίσιο, η ΕΟΕ προειδοποιεί για προγράμματα «γυμναστικής των ματιών» που διαφημίζονται ως τρόπος θεραπείας της μυωπίας, της πρεσβυωπίας ή του αστιγματισμού.
Οι συγκεκριμένες υποσχέσεις δεν στηρίζονται σε επιστημονικά δεδομένα, καθώς οι διαθλαστικές ανωμαλίες σχετίζονται με τα ανατομικά και οπτικά χαρακτηριστικά του οφθαλμού και δεν διορθώνονται με τέτοιου είδους ασκήσεις.
Υπάρχουν, βεβαίως, συγκεκριμένες ορθοπτικές ασκήσεις που χρησιμοποιούνται σε ορισμένες διαταραχές της διόφθαλμης όρασης. Αυτές, όμως, αποτελούν μέρος στοχευμένης αντιμετώπισης και συστήνονται μόνο μετά από κατάλληλη διάγνωση και ιατρική αξιολόγηση.
«Θαυματουργές» θεραπείες και σκευάσματα από το διαδίκτυο
Ιδιαίτερη προσοχή συνιστά η ΕΟΕ στις «θεραπείες» που υπόσχονται θεαματικά ή «θαυματουργά» αποτελέσματα χωρίς να έχουν αξιολογηθεί σε ελεγχόμενες κλινικές μελέτες και χωρίς την απαιτούμενη έγκριση από τις αρμόδιες αρχές.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται, ενδεικτικά, οι λεγόμενες «αναγεννητικές» εγχύσεις και διάφορα σκευάσματα που διαφημίζονται ως προϊόντα ικανά να «αντιστρέψουν» τη γήρανση του ματιού.
Η ΕΟΕ αποθαρρύνει παράλληλα την αγορά οφθαλμικών σκευασμάτων μέσω διαδικτύου χωρίς προηγούμενη ιατρική αξιολόγηση και συνταγογράφηση, όπου αυτή απαιτείται.
Ακόμη και φαρμακευτικές ουσίες που έχουν αποδεδειγμένη δράση, όπως ορισμένες οφθαλμικές σταγόνες που μπορούν να βελτιώσουν προσωρινά την κοντινή όραση σε άτομα με πρεσβυωπία, δεν είναι κατάλληλες για όλους. Απαιτείται προηγούμενος οφθαλμολογικός έλεγχος, καθώς σε συγκεκριμένους ασθενείς μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες.
Αλλαγή χρώματος των ματιών: Δεν πρόκειται για απλή αισθητική πράξη
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στις επεμβάσεις που υπόσχονται μόνιμη κοσμητική αλλαγή του χρώματος των ματιών.
Όπως επισημαίνει η ΕΟΕ, δεν πρόκειται για απλές αισθητικές παρεμβάσεις, αλλά για χειρουργικές πράξεις σε υγιή μάτια. Ορισμένες τεχνικές, όπως η τοποθέτηση κοσμητικών ενδοφθάλμιων εμφυτευμάτων ίριδας, έχουν συσχετιστεί με σοβαρές και μη αναστρέψιμες επιπλοκές.
Όποιος εξετάζει μια τέτοια επέμβαση θα πρέπει να έχει προηγουμένως πλήρη ενημέρωση από χειρουργό οφθαλμίατρο σχετικά με τους πιθανούς κινδύνους και τις επιπλοκές.
Η καλή όραση δεν σημαίνει ότι τα μάτια είναι υγιή
Η ΕΟΕ υπενθυμίζει επίσης ότι ο πλήρης οφθαλμολογικός έλεγχος είναι ιατρική πράξη και πραγματοποιείται από οφθαλμίατρο σε νόμιμο ιατρείο.
Η απλή μέτρηση της οπτικής οξύτητας δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένο οφθαλμολογικό έλεγχο. Η καλή όραση, άλλωστε, δεν αποκλείει την παρουσία σοβαρής οφθαλμολογικής ή ακόμη και συστηματικής νόσου.
Παθήσεις όπως το γλαύκωμα, η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια, η αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς, αλλά και νεοπλάσματα του οφθαλμού, μπορεί να συνυπάρχουν με ικανοποιητική οπτική οξύτητα και να μην εντοπιστούν χωρίς ολοκληρωμένη οφθαλμολογική εξέταση.
Η ΕΟΕ καλεί, τέλος, τους πολίτες να αντιμετωπίζουν με ιδιαίτερη επιφύλαξη κάθε υπόσχεση για «θαυματουργή» θεραπεία, γρήγορη ίαση ή κατάργηση της ανάγκης για γυαλιά, όταν αυτή δεν συνοδεύεται από αξιόπιστη επιστημονική τεκμηρίωση.
Για την υγεία των ματιών, η ενημέρωση θα πρέπει να προέρχεται από οφθαλμιάτρους και έγκυρες επιστημονικές πηγές και όχι από διαφημίσεις, αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή ιστοσελίδες που προωθούν μη αποδεδειγμένες «θεραπείες».