Η Finance Watch προειδοποιεί ότι online πρακτικές σχεδίασης ωθούν καταναλωτές και μικρούς επενδυτές, ακόμη και ανηλίκους, σε επιλογές εις βάρος τους, υποβαθμίζοντας τους κινδύνους.
Influencers που δίνουν συμβουλές χωρίς επαρκείς χρηματοοικονομικές γνώσεις, «μοδάτες» λίστες επενδύσεων, προεπιλεγμένα ποσά επένδυσης, χρονόμετρα αντίστροφης μέτρησης που καλλιεργούν αίσθηση επείγοντος και εμφανή κουμπιά «αγόρασε» στην οθόνη είναι μερικές από τις συνηθισμένες τακτικές που εντόπισε η μη κερδοσκοπική οργάνωση Finance Watch σε έκθεση για εθιστικά και παραπλανητικά πρότυπα διαδικτυακού σχεδιασμού, τα οποία, όπως σημειώνει, μπορεί να αποδειχθούν επιζήμια για καταναλωτές και μικροεπενδυτές.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Καθώς οι επενδύσεις λιανικής γίνονται ολοένα και πιο προσβάσιμες μέσω πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και φορείς χάραξης πολιτικής αναζητούν όλο και περισσότερο τρόπους να προστατεύσουν τους πολίτες στο διαδίκτυο, ιδίως τις πιο ευάλωτες ομάδες, όπως οι ανήλικοι.
Η οργάνωση ανέλυσε τις ιστοσελίδες και τις εφαρμογές 24 τραπεζών, νεοτραπεζών και πλατφορμών συναλλαγών, καθώς και 59 χρηματοοικονομικών influencers, των λεγόμενων ‘finfluencers’, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στη Γερμανία, την Ισπανία, την Τσεχία και την Ουγγαρία.
Η έκθεση, που δημοσιεύθηκε την Τρίτη, εντόπισε επαναλαμβανόμενα μοτίβα σχεδιασμού τα οποία, σύμφωνα με τη Finance Watch, μπορούν να καθοδηγούν τις επενδυτικές επιλογές ή να αποκρύπτουν πληροφορίες για τους κινδύνους των προϊόντων, ακόμη και όταν απευθύνονται σε ανηλίκους.
«Τα πιθανά κέρδη υπογραμμίζονταν συχνά, ενώ οι πληροφορίες για τους κινδύνους τοποθετούνταν σε λιγότερο ορατά ή αναδιπλούμενα τμήματα», αναφέρει η έκθεση, καλώντας τους νομοθέτες της ΕΕ να θεσπίσουν νέα νομοθεσία που θα περιορίζει ή θα απαγορεύει τέτοιες πρακτικές.
«Η επερχόμενη Digital Fairness Act είναι μια ευκαιρία να γίνει “εκκαθάριση”, ώστε οι επιλογές των καταναλωτών να αντανακλούν τις ανάγκες τους και την αντοχή τους στον κίνδυνο, και όχι τα κερδοσκοπικά συμφέροντα των πλατφορμών και των influencers», δήλωσε σε ανακοίνωση Τύπου ο ανώτερος συνεργάτης της Finance Watch, Peter Norwood.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να παρουσιάσει τη Digital Fairness Act πριν από το τέλος του έτους, με τη νομοθετική πρόταση να στοχεύει στην προστασία των καταναλωτών από ενδεχομένως άδικες ή χειριστικές πρακτικές στο διαδίκτυο.
Η οργάνωση εισηγείται επίσης αυστηρότερη ρύθμιση της δραστηριότητας των ‘finfluencers’ και ζητεί να απαγορευθεί η προώθηση από αυτούς προϊόντων επενδύσεων λιανικής.
«Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι χρηματοοικονομικοί influencers απευθύνονται σε τεράστια ακροατήρια χωρίς διαπιστευτήρια ή αποδεδειγμένη επάρκεια», ανέφερε η Finance Watch στην έκθεση.
«Η χρηματοοικονομική εκπαίδευση είναι υπερβολικά σημαντική για να μετατρέπεται σε μανδύα διαφήμισης ή μη εξειδικευμένων συμβουλών», προσέθεσε η οργάνωση.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επικεντρώνεται επίσης στην ενίσχυση της χρηματοοικονομικής παιδείας στο μπλοκ, καθώς η περιορισμένη γνώση σε θέματα χρηματοοικονομικών έχει αναγνωριστεί ως ένα από τα εμπόδια για να καταστεί η Ευρώπη πιο ανταγωνιστική σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί μια σειρά από πρωτοβουλίες για να βοηθήσει τους πολίτες να αναπτύξουν χρηματοοικονομικές δεξιότητες, όπως εκδηλώσεις και ανταλλαγές με ενδιαφερόμενους φορείς, ενώ στηρίζει τις εθνικές αρχές στην οργάνωση δράσεων επί του πεδίου.
Σύμφωνα με έρευνα Eurobarometer του 2023, μόνο το 18% των πολιτών της ΕΕ δήλωσε ότι διαθέτει υψηλό επίπεδο χρηματοοικονομικής παιδείας, κάτι που πιθανόν αφήνει ορισμένους καταναλωτές λιγότερο έτοιμους να χειριστούν χρηματοοικονομικά προϊόντα και υπηρεσίες και να εντοπίσουν κινδύνους, μεταξύ άλλων και στο διαδίκτυο.