Σε όλη την Ευρώπη εμφανίζονται πλέον αγγελίες ακινήτων με εικόνες ενισχυμένες από τεχνητή νοημοσύνη. Ο νέος ευρωπαϊκός νόμος για την ΤΝ στοχεύει σε μεγαλύτερη διαφάνεια.
Όταν ψάχνετε στο διαδίκτυο για ένα σπίτι, μπορεί να πέσετε πάνω σε μια αγγελία για ένα πολύχρωμο σπίτι προς πώληση, με φθινοπωρινό σκηνικό και «παραδοσιακά» έπιπλα.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σύντομα όμως παρατηρείτε ότι κάτι δεν πάει καλά: παραμορφωμένες πρίζες ή έπιπλα που φαίνονται υπερβολικά μεγάλα για το δωμάτιο. Σε μία φωτογραφία ένα φωτιστικό δαπέδου φαίνεται να βγαίνει μέσα από ένα τραπέζι και στην επόμενη δεν υπάρχει, ή το ίδιο έργο τέχνης εμφανίζεται σε κάθε δωμάτιο.
Τέτοιες φωτογραφίες ακινήτων είναι, κατά πάσα πιθανότητα, δημιουργημένες με τεχνητή νοημοσύνη. Όλο και περισσότεροι πωλητές χρησιμοποιούν ψηφιακές πλατφόρμες για να «στολίσουν» εικονικά τα σπίτια που βγάζουν στην αγορά. Πολλά διαδικτυακά φόρουμ έχουν καταγγείλει τις φωτογραφίες ακινήτων που παράγονται από AI ως παραπλανητικές και αναξιόπιστες.
Ένας χρήστης σε ένα ιρλανδικό subreddit για στέγαση ανέβασε δίπλα-δίπλα φωτογραφίες (πηγή στα Αγγλικά) ενός σπιτιού, όπως εμφανίζεται με έπιπλα, φυτά και διακοσμητικά, και του πραγματικού, άδειου σπιτιού. Στην εκδοχή με τεχνητή νοημοσύνη όμως, ο καναπές κλείνει την πρόσβαση στη σκάλα και ο τοίχος του σαλονιού φαίνεται μεγαλύτερος.
«Η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιείται πλέον από μεσίτες για να πουλήσουν σπίτια. Είναι καν αυτό νόμιμο;» έγραψε ο χρήστης στις 22 Σεπτεμβρίου.
Οι μεσιτικές εταιρείες εδώ και χρόνια «στήνουν» τα σπίτια, ώστε οι πελάτες να μπορούν να φανταστούν καλύτερα τις δυνατότητες ενός χώρου. Ένας καναπές ή λίγα πολύχρωμα λουλούδια μπορούν να κάνουν ένα άδειο διαμέρισμα να δείχνει πιο ελκυστικό και κατοικήσιμο.
Ωστόσο, το στήσιμο ενός χώρου απαιτεί πολύ χρόνο και χρήμα. Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να επιταχύνει τη διαδικασία και να κοστίζει πολύ λιγότερο – ή σχεδόν τίποτα.
Κάποιοι υποστηρίζουν ότι η εικονική διαμόρφωση χώρων με AI είναι παρόμοια με την κλασική διακόσμηση για προβολή, απλώς χρησιμοποιεί μια νέα τεχνολογία, λέει ο Steven Lee από το Professional Institute of Real Estate Agents.
«Οι μεσίτες ήδη χρησιμοποιούν home staging για να κάνουν έναν χώρο να φαίνεται πιο ελκυστικός όταν τον επισκέπτεστε», είπε ο Lee. «Άρα αυτό είναι ουσιαστικά πιο εύκολο και φθηνότερο να γίνει, φυσικά, σε έναν υπολογιστή.»
Ωστόσο, η αλλαγή της εικόνας ενός σπιτιού ή διαμερίσματος με AI μπορεί να ξεγελάσει κάποιους ώστε να πιστέψουν ότι ένα δωμάτιο είναι πολύ μεγαλύτερο ή ότι μια κουζίνα έχει πιο σύγχρονες συσκευές. Αυτό είναι ιδιαίτερη ανησυχία για όσους μετακομίζουν σε νέα πόλη και δεν μπορούν να δουν από κοντά το ακίνητο.
Κάποιες φορές είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς αν μια εικόνα είναι πραγματική ή έχει αλλοιωθεί. Οι ηλικιωμένοι είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι (πηγή στα Αγγλικά) στην εξαπάτηση μέσω AI, και ορισμένοι δεν γνωρίζουν καν τι είναι ένα «deepfake».
Ο Claudio Teixeira είναι επικεφαλής ψηφιακής πολιτικής στην European Consumer Organization. Λέει ότι η εξαπάτηση μέσω AI στις διαδικτυακές αγορές, όπως στον τομέα της στέγασης, δεν συζητείται όσο θα έπρεπε.
«Δεν έχουν όλοι τη δυνατότητα να δουν με την πρώτη ματιά ότι αυτό δεν είναι στην πραγματικότητα αληθινό», είπε ο Teixeira. «Άρα αυτό το περιεχόμενο πρέπει να φέρει σαφή προειδοποίηση ότι έχει παραχθεί από AI.»
Νέος κανονισμός της ΕΕ μπορεί να βοηθήσει
Οι νέοι κανόνες διαφάνειας για την τεχνητή νοημοσύνη στην ΕΕ ενδέχεται να περιορίσουν την πρακτική που είναι γνωστή ως «housefishing (πηγή στα Αγγλικά)».
Το Άρθρο 50 του EU AI Act (πηγή στα Αγγλικά), που τέθηκε σε ισχύ στις αρχές Αυγούστου, απαιτεί το περιεχόμενο που έχει παραχθεί ή τροποποιηθεί από AI να επισημαίνεται (πηγή στα Αγγλικά).
Η ΕΕ χαρακτηρίζει (πηγή στα Αγγλικά) μια εικόνα διαμερίσματος που είναι «furnished using AI» ως μερικώς τροποποιημένη από AI και απαιτεί οι φωτογραφίες να φέρουν ένα εικονίδιο διαφάνειας για AI.
«Το Άρθρο 50 είναι λίγο-πολύ μια έκφραση αυτής της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων», δήλωσε ο CMS senior law associate David Rappenglück, ο οποίος παρακολουθεί την εφαρμογή του κανονισμού. «Το μήνυμα είναι βασικά αρκετά απλό: αν εσείς, ως πελάτης ή ενδιαφερόμενος αγοραστής, έρχεστε αντιμέτωποι με μια εικόνα που μπορεί να έχει παραχθεί ή αλλοιωθεί από AI, θα πρέπει να ενημερώνεστε γι’ αυτό.»
Οι πάροχοι περιεχομένου που βασίζεται σε AI, δηλαδή εταιρείες που αναπτύσσουν συστήματα τεχνητής νοημοσύνης όπως οι OpenAI ή Anthropic, πρέπει να επισημαίνουν τις εικόνες σε μορφή αναγνώσιμη από μηχανές. Ο deployer, δηλαδή όποιος χρησιμοποιεί ένα σύστημα AI για να δημιουργήσει ή να βελτιώσει μια εικόνα, πρέπει επίσης να προσθέτει μια ορατή ένδειξη πάνω στην εικόνα.
Αν όμως ο deployer δεν επισημάνει μια εικόνα, είναι δύσκολο για έναν μέσο άνθρωπο να ελέγξει αν έχει χρησιμοποιηθεί AI στο επίπεδο του παρόχου.
Για να το ελέγξει, πρέπει να εισαγάγει τον κώδικα που είναι αναγνώσιμος από μηχανές σε άλλη ιστοσελίδα που θα τον επαληθεύσει, εξήγησε η Akvilė Šikšniūtė, μέλος της ομάδας ψηφιακής πολιτικής στην European Consumer Organization. Αυτό το επιπλέον βήμα συχνά δεν είναι καθόλου ξεκάθαρο.
«Νομίζω ότι απέχουμε ακόμη αρκετά από το σημείο όπου οι καταναλωτές θα νιώθουν ότι έχουν πού να απευθυνθούν, αν θεωρούν ότι παραπλανήθηκαν ή ότι το περιεχόμενο που βλέπουν δεν είναι ακριβές», είπε η Šikšniūtė.
Σε ποιο σημείο πρέπει να επισημαίνεται η χρήση AI;
Η χρήση AI για μικρές παρεμβάσεις, όπως η αλλαγή του φωτισμού ή του χρώματος ενός τοίχου, είναι πολύ διαφορετική από τη διεύρυνση ενός δωματίου ή τη δημιουργία μιας εντελώς νέας εικόνας. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Rappenglück, ο AI Act δεν κάνει διάκριση ανάμεσα σε μερική επεξεργασία και πλήρη δημιουργία.
Οι άνθρωποι μπορεί να μην γνωρίζουν αν μια εικόνα έχει τροποποιηθεί ελαφρά ή έχει αλλάξει πλήρως. Πώς λοιπόν αποφασίζουμε τι πρέπει να επισημαίνεται; Οι λεπτομέρειες παραμένουν ασαφείς.
«Δεν είναι σαφές, γιατί, για παράδειγμα, πολύ διακριτικές αλλαγές όπως η αλλαγή ενός πίσω τοίχου θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως μικρή παρέμβαση για την οποία χρησιμοποιήθηκε AI. Επομένως, ίσως να μην επισημανθεί καν», είπε η Šikšniūtė.
«Νιώθω ότι εδώ είναι που προκύπτει ίσως η ελαφρά παρεξήγηση για τους καταναλωτές, επειδή πλέον περιμένουμε από όλες τις επικοινωνίες που βλέπουμε ότι όλο το περιεχόμενο θα είναι επισημασμένο, και αυτό δεν ισχύει», πρόσθεσε.
Η πρακτική εφαρμογή παραμένει θολή
Οι κυρώσεις για τη μη σήμανση περιεχομένου είναι βαριές. Όσοι δεν συμμορφώνονται με τον κανονισμό μπορεί να αντιμετωπίσουν πρόστιμα έως 15 εκατομμύρια ευρώ ή το 3% του παγκόσμιου τζίρου τους.
«Εμείς, ως νομικοί, θα συνιστούσαμε πραγματικά να ληφθεί αυτό πολύ σοβαρά υπόψη», είπε ο Rappenglück.
«Υπάρχει ένα αρκετά αυστηρό πλαίσιο επιβολής και εφαρμόζεται επίσης από τις εθνικές αρχές.»
Επειδή ο κανονισμός τέθηκε σε ισχύ μόλις τον περασμένο μήνα, παραμένουν πολλά άγνωστα για το πώς θα λειτουργήσει στην πράξη, και η επιβολή του είναι προς το παρόν δύσκολη.
Σύμφωνα με τον Rappenglück, οι εικόνες μπορούν να αποθηκευτούν με screenshot και να αναφερθούν στην εθνική κυβέρνηση.
Όμως, επειδή η αγορά ακινήτων κινείται πολύ γρήγορα, οι αγγελίες μπορεί να μένουν online μόνο για λίγες ημέρες. Αυτό καθιστά δυσκολότερη την παρακολούθηση μεμονωμένων περιπτώσεων.
«Πώς εξασφαλίζετε στην πράξη την υπευθυνότητα αυτού του τομέα, ώστε αυτές οι πρακτικές να μην παγιωθούν; Αυτή τη στιγμή, ο μηχανισμός δεν λειτουργεί ώστε να το εξασφαλίζει», είπε ο Teixeira.
Ο ίδιος ο κλάδος προσπαθεί να επιβάλει τη διαφάνεια γύρω από τη χρήση AI. Το Professional Institute of Real Estate Agents στο Βέλγιο ενημερώνει αυτή την περίοδο τον κώδικα δεοντολογίας του ώστε να ευθυγραμμιστεί με τους κανόνες του Άρθρου 50.
Ένας μεσίτης παραμένει υπεύθυνος για ό,τι δημοσιεύει. Μπορεί να χρησιμοποιεί AI, αλλά μόνο εφόσον το δηλώνει, είπε ο Lee.
«Πρέπει να τηρούν τον κώδικα δεοντολογίας για να μπορούν να ασκούν τη δραστηριότητά τους. Και αν δεν το κάνουν, φοβάμαι ότι μπορεί να βρεθούν σε σοβαρούς μπελάδες», είπε ο Lee.
Ανάλογα με την περίπτωση, αυτοί οι μπελάδες μπορεί να περιλαμβάνουν την αναστολή ή ακόμη και την ανάκληση της άδειάς τους.
Τα επόμενα βήματα
Η εξαπάτηση μέσω AI δεν περιορίζεται στη στέγαση, αλλά εμφανίζεται σε πολλούς διαφορετικούς τομείς. Ο Teixeira ελπίζει ότι η επιβολή των κανόνων για την AI θα ενισχυθεί και ότι οι καταναλωτές δεν θα είναι αυτοί που θα κατηγορούνται επειδή έπεσαν θύματα απάτης.
«Πρέπει να λειτουργεί ένα ολόκληρο σύστημα, όχι μόνο για να διασφαλίζει ότι οι καταναλωτές έχουν περισσότερη πληροφόρηση ώστε να λαμβάνουν τις αποφάσεις μας, αλλά και, αν όλα αποτύχουν, για να διασφαλίζει ότι όσοι δρουν ασύδοτα και κάνουν το περιεχόμενο πιο ελκυστικό αλλοιώνοντάς το σκόπιμα σε κάτι που ξέρουν ότι δεν είναι αληθινό, θα λογοδοτούν», είπε ο Teixeira.