Η άνθηση των νεοφυών επιχειρήσεων στη Γερμανία: Τι λειτουργεί και τι τις φρενάρει

Το άρθρο αυτό υπογράφεται από τον Jens Teutrine, εκπρόσωπο DACH (Γερμανία, Αυστρία και Ελβετία) στο Consumer Choice Center και πρώην μέλος της Ομοσπονδιακής Βουλής της Γερμανίας. Οι απόψεις που εκφράζονται σε αυτό το άρθρο ανήκουν στον ίδιο και δεν αντικατοπτρίζουν απαραίτητα την επίσημη πολιτική ή τις θέσεις του EU Tech Loop ή του Euronews.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Για χρόνια, το κεντρικό μήνυμα σε πολλά γερμανικά ρεπορτάζ ήταν το ίδιο: ύφεση στις νεοφυείς επιχειρήσεις στη χώρα των εφευρετών και των στοχαστών. Οι νέοι προτιμούν να στραφούν στον δημόσιο τομέα. Η ασφυκτική γραφειοκρατία φρενάρει τις επιχειρήσεις, σαν να είχε γίνει πραγματικότητα η αναζήτηση της θρυλικής Άδειας A38 από την ταινία κινουμένων σχεδίων «Οι δώδεκα άθλοι του Αστερίξ».

Και επιπλέον, στη Γερμανία λείπει μια κουλτούρα που να γιορτάζει την επιτυχία, να αποφεύγει τη στιγματοποίηση της αποτυχίας και να ενθαρρύνει την ανάληψη ρίσκου.

Κι όμως, παρά την όχι και τόσο υγιή κατάσταση της γερμανικής οικονομίας, υπάρχουν πρόσφατα και κάποια ενθαρρυντικά νέα: ο κλάδος των γερμανικών start-up δείχνει να παίρνει μπροστά.

Στο πρώτο εξάμηνο του 2026 ιδρύθηκαν 3.053 start-up, ο μεγαλύτερος αριθμός από τότε που ξεκίνησαν οι σχετικές καταγραφές το 2019. Σύμφωνα με έκθεση της German Startup Association και της Startupdetector, περίπου το ένα τρίτο αυτών των νέων επιχειρήσεων είχε σαφή σύνδεση με την τεχνητή νοημοσύνη.

Είναι αυτό συνέπεια της αδύναμης αγοράς εργασίας; Επιταχύνει η τεχνητή νοημοσύνη τη δημιουργία start-up; Τι ρόλο παίζει ο τομέας dual-use, με τις πολιτικές και στρατιωτικές εφαρμογές του; Ή πρόκειται απλώς για μια βραχυπρόθεσμη τάση; Τα αίτια της ανάκαμψης και η διάρκειά της παραμένουν αντικείμενο εικασιών.

Η εικόνα γίνεται πιο σύνθετη όταν κοιτάμε την ανάπτυξη. Σύμφωνα με το EY Start-up Barometer, οι γερμανικές start-up προσέλκυσαν περίπου 5,3 δισ. ευρώ σε venture capital την ίδια περίοδο, 14% περισσότερα σε σχέση με έναν χρόνο πριν.

Την ίδια στιγμή, ο αριθμός των γύρων χρηματοδότησης μειώθηκε κατά 11%. Οι μεγάλες συμφωνίες αντιστοιχούν σε δύο τρίτα του επενδεδυμένου κεφαλαίου. Η EY προειδοποιεί έτσι ότι οι νεαρές και μικρές εταιρείες συχνά μένουν πίσω στην πρόσβασή τους σε κεφάλαια.

Τι πρέπει να αλλάξουν η Γερμανία και η Ευρώπη

Με τις σωστές πολιτικές, η ακόμη εύθραυστη ανάκαμψη στη δημιουργία νέων επιχειρήσεων θα μπορούσε να ενισχυθεί πολλαπλά. Αυτό πιθανότατα θα οδηγούσε σε πολλές ακόμη ιστορίες επιτυχίας.

Για να γίνει αυτό, οι νέοι ανταγωνιστές πρέπει να μπορούν πολύ πιο εύκολα να ιδρύουν επιχειρήσεις, να εξασφαλίζουν κεφάλαια και να φτάνουν σε πελάτες σε ολόκληρη την ενιαία αγορά.

Πρώτον, η Γερμανία χρειάζεται μια απλή, πλήρως ψηφιακή διαδικασία για την ίδρυση επιχείρησης. Πριν πουλήσουν το πρώτο τους προϊόν, οι ιδρυτές πρέπει να επισκεφθούν συμβολαιογράφο, να συμπληρώσουν έντυπα της εφορίας και, ανάλογα με το αντικείμενο, να φροντίσουν για πρόσθετες δηλώσεις και δικαιολογητικά.

Πριν κερδίσουν το πρώτο τους ευρώ, ξοδεύουν ήδη χρόνο και χρήμα σε χαρτούρα – πόρους που στη συνέχεια τους λείπουν για την ανάπτυξη προϊόντων και την αναζήτηση πελατών.

Το EU Tech Loop δημοσίευσε πρόσφατα ένα άρθρο (πηγή στα Αγγλικά) για την παρανοϊκή γραφειοκρατία γύρω από την ίδρυση επιχειρήσεων στη Γερμανία: «Άδεια A38 στην πραγματική ζωή».

Ένα online έντυπο δεν προσφέρει πολλά, αν η διαδικασία που το συνοδεύει εξακολουθεί να απαιτεί επανειλημμένη υποβολή εγγράφων και ξεχωριστή επαφή με καθεμία δημόσια αρχή. Χρειάζονται σύντομες, δεσμευτικές προθεσμίες διεκπεραίωσης. Τα δεδομένα που υπάρχουν ήδη στις αρμόδιες υπηρεσίες πρέπει να είναι διαθέσιμα ώστε να μπορούν να τα διαμοιράζονται και να τα χρησιμοποιούν. Και, συνολικά, πρέπει απλώς να υπάρχουν λιγότερες τέτοιες απαιτήσεις.

Η Γερμανία παραμένει πολύ μακριά από τον στόχο της ίδρυσης μιας επιχείρησης μέσα σε 48 ώρες. Η αποτελεσματικότητα μιας πολιτικής για τις start-up πρέπει να κρίνεται από τον πραγματικό χρόνο, το κόστος και το διοικητικό βάρος που συνεπάγεται.

Δεύτερον, το ιδιωτικό κεφάλαιο ανάπτυξης πρέπει να γίνει πιο εύκολα διαθέσιμο. Αυτό προϋποθέτει αξιόπιστους κανόνες για τις επενδύσεις και λειτουργικά σχήματα συμμετοχής των εργαζομένων στο μετοχικό κεφάλαιο, που βοηθούν τις νεαρές εταιρείες να προσελκύουν εξειδικευμένο προσωπικό. Τα δημόσια προγράμματα πρέπει να αξιολογούνται με βάση το αν κινητοποιούν πρόσθετο ιδιωτικό κεφάλαιο.

Ένας αυξανόμενος συνολικός όγκος επενδύσεων από μόνος του δεν αρκεί για να αποδείξει επιτυχία· εξίσου σημαντικό είναι πόσο ευρέως κατανέμεται η χρηματοδότηση μεταξύ εταιρειών και σταδίων ανάπτυξης. Μια βαθύτερη ένωση κεφαλαιαγορών θα μπορούσε να διευκολύνει τις νεοφυείς επιχειρήσεις στο να προσελκύουν επενδυτές από όλη την Ευρώπη.

Τρίτον, η ενιαία αγορά πρέπει να γίνει πιο εύκολα προσπελάσιμη για τις νεαρές εταιρείες. Η πρόταση της Επιτροπής για την EU Inc. ξεκινά από μια λογική βάση: μια προαιρετική ευρωπαϊκή εταιρική μορφή, σχεδιασμένη ώστε να επιτρέπει ψηφιακή ίδρυση μέσα σε 48 ώρες και να απλοποιεί τις εταιρικές νομικές διαδικασίες.

Η Γερμανία και η ΕΕ θα πρέπει να προωθήσουν αυτή την προσέγγιση. Ωστόσο, η πρόταση δεν αντικαθιστά τους ειδικούς ανά κλάδο κανόνες και διατηρεί τον εθνικό συμβολαιογραφικό έλεγχο, ο οποίος έχει επισημανθεί έως τώρα ως ένα από τα μεγαλύτερα διοικητικά βάρη για τις γερμανικές start-up.

Το κρίσιμο ερώτημα θα είναι αν οι εταιρείες θα μπορούν πράγματι να επεκτείνονται διασυνοριακά με λιγότερη διοικητική επιβάρυνση. Για να συμβεί αυτό, η ενίσχυση της ευρωπαϊκής αγοράς πρέπει να ξαναγίνει προτεραιότητα στη νομοθέτηση της ΕΕ.

Οι καταναλωτές κερδίζουν όταν νέοι πάροχοι αμφισβητούν τις καθιερωμένες εταιρείες με καλύτερες υπηρεσίες και πιο ελκυστικές τιμές. Χρειαζόμαστε μια φωνή για τους τολμηρούς, τους ανθρώπους που ρισκάρουν και τους «αουτσάιντερ»: εκείνους που προσπαθούν ακόμη να χτίσουν κάτι και δεν έχουν ακόμη εδραιωθεί αρκετά ώστε να επηρεάζουν τους κανόνες που θα καθορίσουν το μέλλον τους.

Το κείμενο δημοσιεύθηκε αρχικά στο EU Tech Loop (πηγή στα Αγγλικά) και αναδημοσιεύεται στο Euronews στο πλαίσιο συμφωνίας διανομής περιεχομένου.