Η αντιπρόεδρος του AKP Μπετούλ Σαγιάν Καγιά υπέβαλε την παραίτησή της από το κόμμα στη σκιά του σκανδάλου στο χρηματιστήριο που σαρώνει την Τουρκία
Η αναπληρώτρια πρόεδρος του κυβερνώντος κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης της Τουρκίας και πρώην υπουργός Οικογένειας και Κοινωνικών Πολιτικών, Φάτμα Μπετούλ Σαγιάν Καγιά, ανακοίνωσε ότι παραιτείται από όλα τα κομματικά της καθήκοντα, μετά τις καταγγελίες για ύποπτες χρηματιστηριακές συναλλαγές της ίδιας και του συζύγου της, Ιλιάς Καγιά.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Είχαν προηγηθεί οι καταγγελίες της αντιπολίτευσης, σύμφωνα με τις οποίες το ζευγάρι αποκόμισε σε σύντομο χρονικό διάστημα υψηλά κέρδη από συναλλαγές σε μετοχές της εταιρείας ναυπηγικής, Özata Denizcilik.
Σε ανακοίνωση που ανάρτησε το βράδυ του Σαββάτου στον λογαριασμό της στην πλατφόρμα X, η Καϊά ανέφερε ότι κοινοποίησε την απόφασή της στον πρόεδρο της Δημοκρατίας και γενικό πρόεδρο του AKP, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και δήλωσε:
«Ζήτησα από τον αξιότιμο πρόεδρο να με απαλλάξει από όλα τα καθήκοντά μου, προκειμένου να διασφαλιστεί η ομαλή πορεία της διαδικασίας και να μπορέσουν οι καταγγελίες να αποσαφηνιστούν σε όλες τους τις πτυχές».
Ο εκπρόσωπος του "Νέου Κόμματος" (το κόμμα που ίδρυσε ο αποπεμθείς αρχηγός του CHP Οζκιούρ Οζέλ) Ζεϊνέλ Εμρέ είχε καταγγείλλει ότι, στις συναλλαγές που ξεκίνησαν στις 8 Απριλίου, η Φάτμα Μπετούλ Σαγιάν Καγιά αγόρασε 250 χιλιάδες μετοχές της Özata Denizcilik και τις πούλησε τον Σεπτέμβριο προς 4.482 λίρες. Ο Εμρέ υποστήριξε επίσης ότι ο σύζυγός της, Ιλιάς Καγιά, αγόρασε 155 χιλιάδες μετοχές προς 255 λίρες την καθεμία και τις πούλησε έναντι 4.482 λιρών. Σύμφωνα με τον Εμρέ, το ζευγάρι επένδυσε συνολικά 163 εκατομ. λίρες και αποκόμισε κέρδη πάνω από 2 δις.
Επισημαίνοντας τη χρονική συγκυρία των συναλλαγών του ζευγαριού σε σχέση με τη κρίση στις κεφαλαιαγορές, ο Ζεϊνέλ Εμρέ είχε ισχυριστεί ότι υπήρξε διαρροή εσωτερικής πληροφόρησης εκ των προτέρων και ότι χάρη σε αυτήν οι επενδύσεις ρευστοποιήθηκαν.
Ο Εμρέ είχε δηλώσει ότι «κάποιοι τους ψιθύρισαν στο αυτί και τράβηξαν τα χρήματα τους» και είχε δώσει στη δημοσιότητα στοιχεία λογαριασμών για τις μεταφορές χρημάτων.
Αίτημα της εισαγγελίας για μέτρα δέσμευσης περιουσίας
Η Εισαγγελία της Κωνσταντινούπολης ζήτησε την άμεση λήψη προληπτικών μέτρων επί της περιουσίας της Φάτμα Μπετούλ Σαγιάν Καϊά και του Ιλιάς Καγιά.
Χωρίς να απαντήσει επί της ουσίας στις καταγγελίες για τις συναλλαγές που φέρεται να έκανε στο χρηματιστήριο, η Φάτμα Μπετούλ Σαγιάν Καγιά τόνισε ότι για την ίδια έχει σημασία οι ισχυρισμοί να αποσαφηνιστούν πλήρως, χωρίς να αφήνουν το παραμικρό περιθώριο αμφιβολίας.
Υπενθυμίζοντας ότι ο πρόεδρος Ερντογάν έχει δηλώσει πως «όποιος κι αν είναι, οι καταγγελίες πρέπει να ερευνηθούν σε όλες τους τις διαστάσεις και η διαδικασία να προχωρήσει με τη μέγιστη προσοχή», η Καϊά σημείωσε ότι η ευθύνη στην πολιτική δεν περιορίζεται μόνο στη νομική διάσταση.
Η Σαγιάν Καϊά ανέφερε: «Η αποστολή που έχουμε αναλάβει απέναντι στο έθνος μας απαιτεί, όταν χρειαστεί, να αναλαμβάνουμε και πολιτική και συνειδησιακή ευθύνη».
Η Καγιά υπογράμμισε ότι δεν επιθυμεί η θέση που κατέχει να αποτελέσει αντικείμενο πολιτικής αντιπαράθεσης κατά τη διάρκεια της έρευνας των καταγγελιών και σημείωσε ότι αναλαμβάνει πολιτική ευθύνη, ώστε ο έλεγχος και η έρευνα που θα διεξαχθούν να μπορέσουν να προχωρήσουν ανεξάρτητα και απρόσκοπτα.
Στην ανακοίνωσή της η Καϊά δεν προχώρησε σε λεπτομερή αναφορά στις επίμαχες συναλλαγές σε μετοχές και στα ποσά.
«Γιατί δεν παρενέβησαν εγκαίρως;»
Ο εκπρόσωπος του "Νέου Κόμματος" είχε υποστηρίξει ότι ορισμένες εταιρείες διαχείρισης χαρτοφυλακίου και μέλη διοικητικών συμβουλίων έχουν στενές σχέσεις με την εξουσία και ότι η άνοδος της αξίας σε ορισμένα κλειστά επενδυτικά κεφάλαια δεν συνάδει με την πραγματική οικονομία.
Είχε ισχυριστεί ότι οι μετοχές ορισμένων εταιρειών χωρίς παραγωγική δραστηριότητα εκτινάχθηκαν μέσα σε 20 μήνες από τις 46 στις 4.000 λίρες και ότι οι μικροεπενδυτές παρασύρθηκαν σε αυτές τις συναλλαγές με την υπόσχεση υψηλών κερδών.
Ο Εμρέ είχε επίσης υποστηρίξει ότι το Υπουργείο Θησαυροφυλακίου και Οικονομικών και η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (SPK) είχαν ενημερωθεί μήνες νωρίτερα για τις ύποπτες συναλλαγές και είχε θέσει το ερώτημα γιατί οι αρμόδιες αρχές δεν παρενέβησαν εγκαίρως για να τις σταματήσουν.
Αναταράξεις και εντός AKP
Ο Σαμίλ Ταϊγιάρ, στέλεχος του AKP, είχε αντιδράσει στις καταγγελίες σε βάρος της Φάτμα Μπετούλ Σαγιάν Καγιά, λέγοντας ότι «πρέπει είτε να τις διαψεύσει είτε να παραιτηθεί».
Σε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είχε αναφέρει: «Εάν οι καταγγελίες είναι αληθινές, πρόκειται για μια απαράδεκτη κατάσταση. Πρέπει να παραιτηθεί αμέσως. Αν οι καταγγελίες δεν είναι αληθινές, πρέπει αμέσως να τις διαψεύσει και να προσφύγει στη δικαιοσύνη».
Ο Ταϊγιάρ είχε τονίσει ότι κανείς δεν μπορεί να χρησιμοποιεί το αξίωμά της ως μέσο προσωπικού πλουτισμού και είχε υποστηρίξει ότι, αν υπάρχουν και άλλα πρόσωπα που αύξησαν την περιουσία τους μέσω των κεφαλαίων, πρέπει επίσης να «πράξουν το δέον».
Μετά την παραίτηση της Σαγιάν Καγιά, ο Σαμίλ Ταϊγιάρ προχώρησε σε νέα ανάρτηση, στην οποία έγραψε:
«Η αναπληρώτρια πρόεδρος του AK Parti Φάτμα Μπετούλ Σαγιάν Καϊά ανακοίνωσε ότι παραιτείται από όλα τα καθήκοντά της. Ως αιτία προέβαλε την ανάγκη να αποσαφηνιστούν οι καταγγελίες και να ολοκληρωθεί η έρευνα χωρίς εμπόδια. Μακάρι να είχε πει και δύο κουβέντες για τις ίδιες τις καταγγελίες, θα ήταν καλύτερα. Αυτή η ασάφεια δίνει επιχειρήματα σε όσους τις προβάλλουν».
Τι έχει συμβεί;
Η κρίση στα επενδυτικά κεφάλαια ήρθε στο προσκήνιο μετά την αυστηροποίηση από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (SPK), στις 28 Αυγούστου, των κανόνων που διέπουν τα επενδυτικά κεφάλαια, γεγονός που προκάλεσε αυξημένες εκροές και προβλήματα ρευστότητας σε ορισμένα κεφάλαια.
Στις 17 Σεπτεμβρίου η SPK αποφάσισε τη ρευστοποίηση 131 επενδυτικών κεφαλαίων που είχαν συσταθεί από τις Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1 Capital, Pardus και Bulls Portföy.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Αρχής, πίσω από τα κεφάλαια αυτά υπάρχουν 455.758 επενδυτές.
Παράλληλα με τις εξελίξεις αυτές, επεκτάθηκαν και οι ποινικές έρευνες για ύποπτες συναλλαγές στην κεφαλαιαγορά. Η SPK υπέβαλε μηνυτήρια αναφορά σε βάρος 38 προσώπων για χειραγώγηση στις μετοχές των Katılımevim, Gündoğdu Gıda και Destek Finans Faktoring και τους επέβαλε διετή απαγόρευση συναλλαγών.
Στις έρευνες που διεξάγει η Εισαγγελία της Κωνσταντινούπολης συνελήφθησαν και προφυλακίστηκαν στελέχη, μεταξύ των οποίων ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της Tera Yatırım Holding Εμρέ Τεζμέν, ο γενικός διευθυντής της Tera Portföy Αλπέρ Οζτούρκ και ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της Pusula Holding Σερντάρ Τουρχάν.
Με τη διεύρυνση των ερευνών, ο συνολικός αριθμός των προφυλακισμένων σε υποθέσεις που αφορούν συναλλαγές στις κεφαλαιαγορές έφτασε τους 45 στις 25 Σεπτεμβρίου.
Μετά την κρίση, από το κυβερνητικό στρατόπεδο ήρθε και ένα ηχηρό μήνυμα για την SPK. Η Διεύθυνση Οικονομικών Υποθέσεων του AKP, υπό την προεδρία του Νιχάτ Ζεϊμπέκι, δημοσίευσε στις 21 Σεπτεμβρίου στον λογαριασμό της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αναλυτική παρουσίαση των αρμοδιοτήτων και εξουσιών της SPK.
Στην ανάρτηση επισημαινόταν ότι αποστολή της SPK είναι να διασφαλίζει ότι οι κεφαλαιαγορές λειτουργούν με «ασφάλεια, διαφάνεια και σταθερότητα» και να προστατεύει τα δικαιώματα των επενδυτών, ενώ τονιζόταν επίσης ότι η Αρχή έχει την εξουσία να υποβάλλει μηνυτήρια αναφορά στην εισαγγελία σε βάρος προσώπων που θεωρείται ότι επηρεάζουν τεχνητά τις τιμές της αγοράς ή αποκομίζουν παράνομα κέρδη από εμπιστευτικές πληροφορίες εταιρειών.