Η φετινή διοργάνωση φιλοξένησε περισσότερες από 280 ταινίες καταξιωμένων και νέων δημιουργών από 50 διαφορετικές χώρες
ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΗ ΣΥΡΟ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το Animasyros, η μεγάλη γιορτή του animation πραγματοποιήθηκε για 19η συνεχή χρονιά στην Ερμούπολη. Με ένα πρόγραμμα πιο πλούσιο από κάθε άλλη φορά, το μεγαλύτερο Διεθνές Φεστιβάλ Κινουμένων Σχεδίων στην Ελλάδα κι ένα από τα 20 κορυφαία του είδους στην Ευρώπη συγκέντρωσε για μια εβδομάδα (21-27 Σεπτεμβρίου) περισσότερες από 280 ταινίες καταξιωμένων και νέων δημιουργών από 50 διαφορετικές χώρες.
Πέρα από τα 7 διαγωνιστικά τμήματα (Διεθνές, Φοιτητικό, K.ID.S, AnimaPride, Εθνικό Διαγωνιστικό, TV & Commissioned Films & Ταινιών Μεγάλου Μήκους), η φετινή διοργάνωση περιλάμβανε ένα ειδικό αφιέρωμα στο ιρλανδικό animation, μια θεματική για τα 200 χρόνια Ερμούπολη, εκπαιδευτικά εργαστήρια, παράλληλες δράσεις και διεθνείς συνεργασίες και την Αγορά που αποτελεί πλέον κέντρο αναφοράς για ολόκληρη τη βιομηχανία του κλάδου στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο Βασίλης Καραμητσάνης, Πρόεδρος Διεθνούς Φεστιβάλ Animasyros μίλησε στο Euronews για το τι έχει πετύχει μέχρι σήμερα η διοργάνωση, αλλά και τι θα γίνει την επόμενη χρονιά που το Animasyros κλείνει τα 20 χρόνια του:
«Το Animasyros στα 18-19 χρόνια που είναι στο προσκήνιο, ή που έχουν μεσολαβήσει από την ίδρυσή του, το μακρινό πια 2008, νομίζω ότι έχει καταστεί ο πιο σημαντικός κόμβος για τα κινούμενα σχέδια στη Μεσόγειο και στη χώρα μας. Δίνει μεγάλη έμφαση στην εξαγωγή του ελληνικού και του ευρωπαϊκού ταλέντου σε όλο τον κόσμο και επίσης στοχεύει στην ανάδειξη νέων τεχνικών και τεχνολογιών στον τομέα του animation, που θεωρώ ότι είναι το κλειδί για ένα βιώσιμο μέλλον για τον οπτικοακουστικό κλάδο γενικότερα και για το ευρωπαϊκό animation ειδικότερα.
Τώρα σε σχέση με το 2027, που συμπληρώνονται 20 χρόνια από την ίδρυση του Φεστιβάλ, θα έλεγα ότι πρώτον, θέλουμε να μείνουμε ένας βιώσιμος κόμβος για το ελληνικό και το ευρωπαϊκό animation. Δεύτερον, να μπορούμε να ανανεώνουμε και να συγκεντρώνουμε το ενδιαφέρον ενός ολοένα και πιο διευρυμένου κοινού. Και τρίτον, ο μεγάλος μας στόχος, το νέο μας παιδάκι είναι το Animasyros Espace.
Είναι ένα αυτοτελές κτίριο στην καρδιά της Ερμούπολης, όπου θα υπάρχουν και λειτουργίες κοινωνικού χώρου, ώστε να υποδεχτούμε και την τοπική κοινωνία. Δεν θα αφορά μόνο τον οπτικοακουστικό χώρο, αλλά συνολικά την κοινωνία της πόλης και του νησιού. Και βεβαίως θα υπάρχουν και δωμάτια για να μπορούμε να κάνουμε residencies και ανταλλαγές. Αυτό γίνεται με την υποστήριξη κιόλας του EEA Grants, από τις Νορβηγία, Ισλανδία, Λιχτενστάιν, χώρες οι οποίες ως δότριες υποστηρίζουν την αποκατάσταση και την ένταξη λειτουργιών μέσα σε αυτό το χώρο, τον Animasyros Espace».
Μία από τις σημαντικότερες παρουσίες της φετινής διοργάνωσης ήταν ο διεθνώς αναγνωρισμένος και πολυβραβευμένος sound designer Olivier Calvert. Με πολυετή πορεία και συνεργασίες με κορυφαίους σκηνοθέτες και οργανισμούς, ο Καναδός δημιουργός, με έδρα το Μόντρεαλ, έχει διαμορφώσει το ηχητικό σύμπαν πλήθους διακεκριμένων παραγωγών, μεταξύ των οποίων η οσκαρική ταινία μικρού μήκους The Girl Who Cried Pearls, ενώ υπήρξε μέλος της βραβευμένης με Όσκαρ ομάδας ήχου της ταινίας Arrival του Denis Villeneuve. Στο πλαίσιο του Φεστιβάλ παρουσίασε ένα masterclass αφιερωμένο στον ήχο ως καθοριστικό αφηγηματικό εργαλείο, ενώ προβλήθηκε και ένα αφιέρωμα στο έργο του, με επιλεγμένες ταινίες:
«Ο σχεδιασμός ήχου διαμορφώνει το συνολικό ήχο μιας ταινίας, οπότε μπορείς να δουλέψεις με τι ηχητικό περιβάλλον. Μπορεί να είναι ρεαλιστικός, όπως πουλιά, οι ήχοι της κυκλοφορίας, η θάλασσα, τα κύματα. Αλλά μπορεί και να λειτουργήσει υποσυνείδητα. Μπορείς πραγματικά να δημιουργήσεις ένταση σε μια σκηνή, δημιουργώντας άλλους ήχους κάτω από τη μουσική, κάτω από τη φωνή, ή αφαιρώντας ήχους. Μπορείς να δημιουργήσεις ένταση με αυτόν τον τρόπο. Είναι λοιπόν σημαντικό, γιατί ο ήχος είναι το φίλτρο μέσω του οποίου βλέπεις την εικόνα. Θα σου δώσει το συναίσθημα με το οποίο βλέπεις αυτή την εικόνα. Υπάρχει ένα ρητό που μου αρέσει πολύ και που ήταν ο υπότιτλος του σεμιναρίου μου: "Η εικόνα είναι το σώμα, αλλά ο ήχος είναι η ψυχή".
Για μένα, είναι όλο το συναίσθημα της ταινίας. Είναι όλος ο ήχος, όχι μόνο η μουσική. Όλοι οι ήχοι είναι μουσική κατά κάποιον τρόπο, οπότε συμβάλλουν στο συναίσθημα της ταινίας. Υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ των ταινιών μυθοπλασίας και των ταινιών animation. Στις ταινίες με ζωντανούς ηθοποιούς, δημιουργείς πρώτα από όλα ήχο για ένα φυσιολογικό περιβάλλον. Στα κινούμενα σχέδια όλα είναι κατασκευασμένα, ένας εντελώς νέος κόσμος, οπότε γιατί ο ήχος πρέπει να είναι φυσικός; αληθινός; Σε μια ταινία κινουμένων σχεδίων δεν χρειαζόμαστε ο ήχος να είναι ρεαλιστικός. Οπότε ναι, μπορούμε να δημιουργήσουμε έναν εντελώς διαφορετικό κόσμο, ένα μοναδικό κόσμο. Ένα νέο σύμπαν προς ανακάλυψη, τόσο από πλευράς εικόνας όσο και από πλευράς ήχου.
Μερικές φορές εμπλέκομαι πολύ νωρίς στη δημιουργική διαδικασία, ειδικά με τους σκηνοθέτες με τους οποίους έχω ήδη συνεργαστεί. Με εμπλέκουν πολύ νωρίς πλέον, επειδή μπορούμε να διαμορφώσουμε την ταινία, χρησιμοποιώντας τον ήχο ως εργαλείο αφήγησης. Μπορείς να αφηγηθείς μια ιστορία μόνο με εικόνες και μπορείς να αφηγηθείς μια ιστορία μόνο με ήχους. Οπότε η πρόκληση είναι να χτίσουμε μια ιστορία, μέσα από τη συνεργασία εικόνων και ήχων. Έτσι, μπορώ να βοηθήσω τον σκηνοθέτη να το πετύχει αυτό. Είμαι κάτι σαν καλλιτεχνικός διευθυντής για τον ήχο.
Τολμώ να αναλάβω τον ρόλο του συμβούλου για αυτόν. Έτσι, μόλις προσληφθώ για μια ταινία, αρχίζουμε να συζητάμε τις ιδέες γύρω από την ταινία. Και συνεργαζόμαστε με τον συνθέτη. Εγώ δεν είμαι συνθέτης. Γι’ αυτό συνεργάζομαι πάντα και με κάποιον άλλο για τον ήχο, που είναι ο συνθέτης. Αυτό το τρίο(σκηνοθέτης, συνθέτης μουσικής και sound designer) είναι πολύ σημαντικό. Για μένα η μουσική επένδυση, το soundtrack της ταινίας είναι ένα σύνολο. Υπάρχει η μουσική από τη μία πλευρά και τα ηχητικά εφέ από την άλλη. Όλα πάνε μαζί, οπότε είναι μια μεγάλη συνεργασία μεταξύ σκηνοθέτη, συνθέτη και σχεδιαστή ήχου. Ναι, υπάρχει μεγάλη συνέργεια μεταξύ των τριών».
Το φετινό φεστιβάλ άνοιξε με την πανελλήνια πρεμιέρα της ταινίας Decorado του βραβευμένου με Goya Ισπανού δημιουργού Alberto Vásquez (Unicorn Wars, Birdboy: The Forgotten Children), με την υποστήριξη της Πρεσβείας της Ισπανίας στην Ελλάδα και του Ινστιτούτου Θερβάντες. Η ταινία που τιμήθηκε με το βραβείο Paul Grimault στο φετινό φεστιβάλ του Annecy, θυμίζει το Truman Show σε animation.
Eίναι μια υπαρξιακή μαύρη κωμωδία για τον παραλογισμό της σύγχρονης ζωής και τον έλεγχο που θέλουν να μας επιβάλλουν, με το χαρακτηριστικό, μακάβριο εικαστικό ύφος του σκηνοθέτη που συνδυάζει την αθωότητα και το σκοτεινό χιούμορ με τη δυστοπική σύγχρονη πραγματικότητα. Στην Ερμούπολη βρέθηκε ο José Luis Ágreda, creative director της ταινίας:
«Η ταινία Decorado, που παρουσιάσαμε εδώ στο Animasyros, είναι μια παραβολή, μια σκοτεινή παραβολή για την κοινωνία μας και τον τρόπο με τον οποίο ο καθένας μας, το κάθε άτομο αισθάνεται μέσα σε αυτήν. Η ταινία αφορά επίσης τον τρόπο με τον οποίο η κοινωνία ή, ειδικότερα οι εταιρείες προσπαθούν να αποανθρωποποιήσουν τους ανθρώπους. Η ιστορία λοιπόν αφορά έναν άνδρα χωρίς δουλειά, που όλα του φαίνονται παράξενα. Δεν τα αντιλαμβάνεται ως πραγματικότητα, επειδή δεν έχουν καμία σχέση με τον ίδιο. Υπάρχει χιούμορ και αυτές οι αστείοι χαρακτήρες των ζώων. Όταν όμως ο θεατής μπει στον κόσμο της ταινίας, αντιλαμβάνεται ότι πρόκειται για μια δυστοπία, για ένα σύμπαν που γίνεται ολοένα και πιο σκοτεινό. Και κατανοεί ότι τον αφορά όλο αυτό, καθώς αντικατοπτρίζει τον σημερινό κόσμο. Αυτός ήταν ο δικός μας τρόπος να βάλουμε τους θεατές να σκεφτούν τι συμβαίνει σήμερα γύρω μας.
Το στυλ animation που χρησιμοποιούμε, έχει πολλές αναφορές σε κλασικά κινούμενα σχέδια της Disney. Eννοώ τα κλασικά αμερικανικά κινούμενα σχέδια. Aυτά έχουν όμως μια διαφορετική πινελιά, ώστε οι θεατές να μην τα αναγνωρίζουν, αλλά ταυτόχρονα να αντιλαμβάνονται ότι υπάρχει κάτι παράξενο. Είναι σαν να έχουμε έναν πολύ ευτυχισμένο κόσμο, όπως την κοινωνία που προσπαθούν να μας πουλήσουν, αλλά στο εσωτερικό του υπάρχει κάτι σάπιο. Προσπαθούμε λοιπόν να δουλέψουμε με αυτούς τους χαρακτήρες και αυτό το είδος περιβάλλοντος, δημιουργώντας όμως παράξενα χρώματα, παράξενους συνδυασμούς χρωμάτων. Έτσι, στο τέλος, ο κόσμος νιώθει: “Εντάξει, αυτό είναι εφιάλτης, δεν είναι όνειρο”.
Αυτό που συμβαίνει στον ήρωα, τον Άρνολντ, είναι κάτι που μοιάζει με αυτό που βιώνουμε στα social media. Αισθάνεσαι ότι είσαι στο επίκεντρο της προσοχής και των πάντων αλλά δεν είσαι. Όλα γύρω σου είναι κατασκευασμένα, ψεύτικα, όχι αληθινά. Αυτό οφείλεται στο ότι ζούμε σε μια κοινωνία που μένει στο φαίνεσθαι και όχι στο είναι. Αυτή είναι η ιδέα που κρύβεται πίσω από την ταινία μας: ότι βρισκόμαστε σε μια σκηνή, σε ένα σετ, όπου παίζουμε ένα ρόλο, αγνοώντας τι συμβαίνει πραγματικά γύρω μας. Δεν αντιλαμβανόμαστε ότι τα πάντα είναι κατασκευασμένα γύρω μας. Έτσι μας δίνεται η εντύπωση ότι όλα είναι τέλεια. Αποτέλεσμα; Να μην ασχολούμαστε με τα μεγάλα προβλήματα της κοινωνίας μας».
ΤΑ ΒΡΑΒΕΙΑ
Το μεγάλο βραβείο του Διεθνούς Διαγωνιστικού Τμήματος του 19ου Animasyros απονεμήθηκε στην ταινία «Please» της Anna Mantzaris, ενώ το βραβείο του Ελληνικού Διαγωνιστικού κέρδισε ο Κωνσταντίνος Δέμης για το «The Dog».
Στο Φοιτητικό Διαγωνιστικό τμήμα, το βραβείο απέσπασε το Gauze, μια ταινία για την Παλαιστίνη που δημιούργησε μια ομάδα πέντε σπουδαστών της σχολής GOBELINS Paris, οι Noran Fikri Alezabi, Nicholas Arujah, Xinyue Ma, Yulin YUE και Xiaonan Zhou. Στην κατηγορία Τηλεοπτικές και Κατά Παραγγελία Ταινίες, το βραβείο απέσπασε το Saltwater της Eilidh Nicoll από τη Μεγάλη Βρετανία.
To διαγωνιστικό τμήμα Animapride περιλαμβάνει ταινίες με LGBTQI+ περιεχόμενο και αναδεικνύει τη δημιουργικότητα, την queer έκφραση και την αποδοχή. Η κριτική επιτροπή απένειμε το βραβείο στην ταινία Eyeliner του Aisha Boujilouli. Το πρώτο βραβείο στην κατηγορία K.ID.S απέσπασε το The Eagle and the Kingletτου Paul Jadoul από τη Τσεχία.
Το Βραβείο Κοινού του ANIMASYROS 2026 κέρδισε η ταινία Unstoppable του Martin Lund, μια ανατρεπτική περιπέτεια γεμάτη χιούμορ και συναίσθημα.