Χοληστερίνη και πίεση: Οι σιωπηλοί δολοφόνοι στο στόχαστρο της Κομισιόν

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τη Δευτέρα πρότεινε μια σύσταση του Συμβουλίου που ενθαρρύνει τακτικούς ελέγχους της αρτηριακής πίεσης, της χοληστερόλης και του σακχάρου στο αίμα, με ιδιαίτερη έμφαση στα άτομα υψηλότερου κινδύνου.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Η καρδιαγγειακή νόσος είναι η κυριότερη αιτία θανάτου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με περίπου 1,7 εκατ. θανάτους τον χρόνο και οικονομικό κόστος άνω των 282 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με την Επιτροπή, έως και το 80% των περιστατικών μπορεί να προληφθεί αν αντιμετωπιστούν παράγοντες κινδύνου όπως η υπέρταση, η παχυσαρκία και η υψηλή χοληστερόλη.

"Μια πολύ μεγάλη πλειονότητα των πρόωρων καρδιαγγειακών παθήσεων θα μπορούσε να αποφευχθεί, αν εντοπίζαμε τους κινδύνους νωρίτερα και αν ενεργούσαμε νωρίτερα", δήλωσε ο επίτροπος Υγείας, Olivér Várhelyi, κατά τη διάρκεια ενημέρωσης των δημοσιογράφων τη Δευτέρα.

Οι προληπτικοί έλεγχοι είναι βασικοί για να εντοπίζονται οι ασθένειες εγκαίρως.

Λιγότερα από τα μισά κράτη μέλη της ΕΕ διαθέτουν σήμερα προγράμματα ελέγχου της καρδιαγγειακής υγείας, σύμφωνα με την Επιτροπή, και υπάρχουν σημαντικές διαφορές στον τρόπο λειτουργίας τους.

Η πρόταση εντάσσεται στο σχέδιο Safe Hearts, που παρουσιάστηκε τον Δεκέμβριο του 2025 και έχει στόχο να μειώσει τους πρόωρους θανάτους από καρδιαγγειακές παθήσεις κατά 25% έως το 2035. Προβλέπει ευρύτερη πρόσβαση σε προληπτικούς ελέγχους, στοχευμένα μέτρα για ευάλωτες ομάδες και μεγαλύτερη χρήση ψηφιακών εργαλείων και τεχνητής νοημοσύνης, πάντα με ανθρώπινη εποπτεία.

Στο πλαίσιο της EU Screening Week, υγειονομικοί φορείς έχουν οργανώσει σημεία ελέγχου σε όλη την Ευρώπη, δωρεάν και ανοιχτά σε όλους.

"Η πρωτοβουλία αυτή μπορεί, ελπίζουμε, να οδηγήσει σε μείωση των ανισοτήτων", δήλωσε η Sophie Millar, EU Policy Advocacy Manager στην European Society of Cardiology, μιλώντας στο Euronews Health.

Πρόσθεσε ότι, ενώ στις Βρυξέλλες, γύρω από την Επιτροπή, οι άνθρωποι είναι πιθανότερο να γνωρίζουν τις τιμές τους, υπάρχουν δράσεις που απευθύνονται σε κοινότητες στις οποίες είναι πιο δύσκολο να φτάσει κανείς. Σε αυτές περιλαμβάνονται "οι πιο ευάλωτες ομάδες που στην πραγματικότητα έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη να γνωρίζουν τους αριθμούς τους και να κάνουν τις εξετάσεις τους".

Το σάκχαρο στο αίμα είναι μία από τις τρεις τιμές που ελέγχονται, καθώς ο διαβήτης συχνά δεν εντοπίζεται. Η International Diabetes Federation (IDF) εκτιμά ότι στην Ευρώπη ένας στους τέσσερις ανθρώπους που ζουν με διαβήτη παραμένει αδιάγνωστος.

Ο διαβήτης δεν είναι μόνο μια ασθένεια από μόνη της, αλλά και παράγοντας κινδύνου για πολλές άλλες, και η έγκαιρη λήψη των απαραίτητων μέτρων είναι κρίσιμη.

"Ο διαβήτης είναι μία από τις κύριες αιτίες πολλών άλλων μη μεταδοτικών ασθενειών, όπως οι καρδιαγγειακές παθήσεις, ο καρκίνος και η νεφρική νόσος", δήλωσε ο Maxence Prizzi, EU Policy and Advocacy Coordinator στην International Diabetes Federation Europe (IDF).

"Η πρωτογενής πρόληψη ξεκινά με απλούς ιατρικούς ελέγχους... όλα ξεκινούν από το να γνωρίζει κανείς τα δεδομένα και τις τιμές της υγείας του, και αυτό μπορεί να σώσει ζωές", πρόσθεσε ο Prizzi.

Η σημασία των τακτικών ελέγχων

Οι τακτικοί έλεγχοι είναι σημαντικοί και για υγιή άτομα, ακόμη κι όταν δεν υπάρχει κάποιο εμφανές σύμπτωμα.

"Σε μια ορισμένη ηλικία, όλοι πρέπει να γνωρίζουν τα επίπεδα σακχάρου, λιπιδίων και χοληστερόλης, για να ξέρουν αν βρίσκονται εντός των φυσιολογικών ορίων ή όχι", δήλωσε η Grace Bayams, μία από τις νοσηλεύτριες που έκαναν τις εξετάσεις στις Βρυξέλλες.

Ανάλογα με τα αποτελέσματα, πρόσθεσε, οι γιατροί μπορούν να συστήσουν διαφορετικές δίαιτες και θεραπείες ώστε οι ασθενείς να διατηρούνται σε φυσιολογικά επίπεδα.

Ανάμεσα σε όσους σταμάτησαν για έλεγχο ήταν και ο Άγγελος. Η επίσκεψη στο σημείο ήταν μια απάντηση στο γεγονός ότι δεν είχε πάει στον γιατρό όσο συχνά θα ήθελε.

"Ίσως ήταν μια ευκαιρία να γίνω λίγο πιο πρακτικός και να αρχίσω να πηγαίνω τακτικά", είπε, προσθέτοντας ότι αναζητούσε συμβουλές για τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα.

Άλλοι σταμάτησαν απλώς από περιέργεια, ανάμεσά τους ο Jack Smith, που βρισκόταν σε επίσκεψη στις Βρυξέλλες και έτυχε να πέσει πάνω στο περίπτερο.

"Είδα τι γίνεται εδώ και σκέφτηκα ότι θα είχε ενδιαφέρον, γιατί θεωρώ ότι είμαι υγιής, αλλά δεν έχω πάει στον γιατρό για να ελέγξω πόσο καλή είναι η υγεία μου, γι' αυτό βρίσκομαι εδώ", είπε στο Euronews Health.

Ο Smith εργάζεται ως γιατρός στο National Health Service στην Αγγλία και υπογράμμισε την ανάγκη να δοθεί έμφαση στην πρόληψη για την αντιμετώπιση μακροχρόνιων παθήσεων.

"Πιστεύω ότι είναι πολύ σημαντικό να ενισχυθεί η ενημέρωση, ώστε οι άνθρωποι να γνωρίζουν ότι υπάρχουν πράγματα που μπορούν να κάνουν για να συμβάλουν στο να μην εμφανιστούν ασθένειες και να ζουν πιο υγιείς και πιο ευτυχισμένες ζωές", πρόσθεσε.