Οι λοιμώξεις από ιούς, βακτήρια και παράσιτα προκάλεσαν το 2024 περίπου 2,3 εκατ. νέες περιπτώσεις καρκίνου, με τις φτωχές και μεσαίες χώρες να σηκώνουν το μεγαλύτερο βάρος.
Περίπου 2,3 εκατομμύρια νέα περιστατικά καρκίνου παγκοσμίως το 2024 αποδόθηκαν σε λοιμώξεις από ιούς, βακτήρια και παράσιτα. Αυτό αντιστοιχεί στο 12% όλων των νέων περιστατικών καρκίνου στον κόσμο, σύμφωνα με νέα μελέτη της Διεθνούς Υπηρεσίας Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC), της υπηρεσίας για τον καρκίνο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Παρά την πρόοδο στους εμβολιασμούς και στον προσυμπτωματικό έλεγχο, οι καρκίνοι που συνδέονται με λοιμώξεις παραμένουν μείζον παγκόσμιο πρόβλημα, με το βάρος να πέφτει δυσανάλογα σε πληθυσμούς χωρών με χαμηλό και μεσαίο εισόδημα», δήλωσε η Harriet Rumgay, επιστήμονας στο Τμήμα Εποπτείας Καρκίνου της IARC και συν-συγγραφέας της μελέτης.
«Τα ευρήματα αναδεικνύουν τον σημαντικό ρόλο που μπορεί να έχει ο έλεγχος των λοιμώξεων στη μείωση του παγκόσμιου φορτίου καρκίνου», πρόσθεσε.
Οι συγγραφείς προτείνουν μέτρα που εκτείνονται από την πρωτογενή πρόληψη, τον έλεγχο, τη θεραπεία και την έρευνα έως την πολιτική, από την ενίσχυση των υπαρχόντων εμβολίων και την ανάπτυξη νέων, μέχρι την εφαρμογή μέτρων ελέγχου που στοχεύουν συγκεκριμένα παράσιτα και τη διεύρυνση των διαγνωστικών εξετάσεων.
Η επένδυση σε «νέα εργαλεία πρόληψης θα μπορούσε να έχει τον μεγαλύτερο αντίκτυπο», δήλωσε ο Gary Clifford, επικεφαλής συν-συγγραφέας της μελέτης.
Μία τέτοια μελλοντική επένδυση θα μπορούσε να αφορά λοιμώξεις όπως ο ιός έρπητα Epstein-Barr (EBV) – ένας από τους πιο συχνούς ανθρώπινους ιούς στον κόσμο – για τον οποίο δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο, ανέφερε ο Clifford. Αυτή η λοίμωξη μπορεί να προκαλέσει έξι διαφορετικούς τύπους καρκίνου, μεταξύ των οποίων καρκίνο του φάρυγγα ή του στομάχου.
Ο EBV είναι μόνο ένας από τους 12 λοιμογόνους παράγοντες που είναι καρκινογόνοι για τον άνθρωπο, στους οποίους περιλαμβάνονται ιοί, ένα βακτήριο και παράσιτα.
Ποιες είναι οι πιο συχνές λοιμώξεις;
Η κυριότερη λοιμώδης αιτία καρκίνου είναι το βακτήριο Helicobacter pylori, που προσβάλλει το στομάχι και συχνά προκαλεί γαστρικά έλκη. Προκάλεσε 760.000 νέα περιστατικά καρκίνου το 2024, δηλαδή το 4% όλων των περιπτώσεων.
Το συγκεκριμένο βακτήριο συνδέεται με τρεις τύπους καρκίνου: καρκίνο του στομάχου σε μη καρδιακή και σε καρδιακή εντόπιση, καθώς και μια μορφή μη Hodgkin λεμφώματος που αναπτύσσεται εκεί.
Ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) κατατάσσεται δεύτερος, ευθυνόμενος για 750.000 νέα περιστατικά, και ακολουθεί ο ιός της ηπατίτιδας Β (HBV).
Ο HPV μπορεί να προκαλέσει οκτώ τύπους καρκίνου, από τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και του πέους έως τον καρκίνο του λάρυγγα. Οι συγγραφείς επισήμαναν ότι όλοι οι καρκίνοι του τραχήλου της μήτρας αποδίδονται στον HPV, γεγονός που καθιστά τον ιό βασικό στόχο για στρατηγικές προσυμπτωματικού ελέγχου και εμβολιασμού.
Γεωγραφικές ανισότητες
Παρότι οι καρκίνοι που σχετίζονται με λοιμώξεις μπορούν να προσβάλουν οποιονδήποτε, το βάρος δεν κατανέμεται ισότιμα σε όλο τον κόσμο. Η μελέτη καταγράφει έντονες ανισότητες, με τις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος να αντιστοιχούν σε σχεδόν τα τρία τέταρτα του συνόλου.
Η Ανατολική Ασία κατέγραψε τα περισσότερα περιστατικά καρκίνου που αποδίδονται σε λοιμώξεις το 2024, με 990.000 περιπτώσεις, δηλαδή το 42% του παγκόσμιου συνόλου – κυρίως λόγω του H. pylori και της ηπατίτιδας Β.
Η υποσαχάρια Αφρική είχε τη μεγαλύτερη αναλογία από όλες τις περιοχές, με το ένα τέταρτο των καρκίνων εκεί να συνδέεται με λοιμώξεις, κυρίως εξαιτίας των υψηλών ποσοστών καρκίνου που σχετίζεται με τον HPV.
Οι λιγότερο επηρεασμένες περιοχές ήταν η Βόρεια, Δυτική και Νότια Ευρώπη, η Βόρεια Αμερική και η Ωκεανία.
Οι γεωγραφικές ανισότητες αντανακλούν επίσης διαφορές στις πολιτικές και στις στρατηγικές πρόληψης.
Η μελέτη σημειώνει ότι στην Ανατολική Ασία, για παράδειγμα, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και η Κίνα έχουν θεσπίσει προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου σε επίπεδο πληθυσμού με χρήση ενδοσκόπησης, για να αντιμετωπίσουν τα υψηλά ποσοστά καρκίνου του στομάχου, κυρίως λόγω του Helicobacter pylori.
Επειδή ο ενδοσκοπικός έλεγχος είναι επεμβατικός και δαπανηρός, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες δοκιμάζουν πιλοτικά προγράμματα H. pylori «screen-and-treat», τα οποία χρησιμοποιούν μη επεμβατικές εξετάσεις ώστε να εντοπίσουν μια λοίμωξη και να την εξαλείψουν με στοχευμένα αντιβιοτικά.