Η οργάνωση αναφέρει ότι κατέγραψε ξυλοδαρμούς, εξευτελισμούς και βίαιες επαναπροωθήσεις σε έρευνα στη Θέουτα - «Εκτελούμε εντολές» υποστηρίζουν Ισπανοί στρατιώτες
Ένας μετανάστης σε αναπηρικό αμαξίδιο, με σοβαρά τραύματα στους αστραγάλους, τα χέρια και τον κορμό, διαβεβαιώνει ότι μέλη των ενόπλων δυνάμεων τον έσπρωξαν από ύψος μεγαλύτερο των έξι μέτρων. Όταν η Διεθνής Αμνηστία μίλησε μαζί του στη Θέουτα, κατήγγειλε ότι δεν του είχαν κάνει ούτε ακτινογραφία και ότι είχε λάβει μόνο τις πρώτες βοήθειες.
Είναι μία από τις μαρτυρίες που εντάσσονται σε έρευνα η οποία περιγράφει ξυλοδαρμούς, εξευτελισμούς και επαναπροωθήσεις με συνοπτικές διαδικασίες και που, σύμφωνα με την οργάνωση, αποκαλύπτει παραβιάσεις που θα μπορούσαν να συνιστούν βασανιστήρια και άλλες μορφές σκληρής, απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης.
Επιθέσεις με γκλοπ και κλωτσιές με μπότες, άνθρωποι δεμένοι με πλαστικές χειροπέδες, χτυπήματα στο κεφάλι και απειλές ώστε να εγκαταλείψουν τη Θέουτα περιλαμβάνονται στις μαρτυρίες που συγκεντρώθηκαν. Η οργάνωση υποστηρίζει ότι αυτά τα περιστατικά, που σύμφωνα με τις μαρτυρίες αποδίδονται σε μέλη των ισπανικών Ενόπλων Δυνάμεων, «φαίνεται να ακολουθούν ένα μοτίβο», ιδίως σε επιχειρήσεις συγκεκριμένων μονάδων του ισπανικού στρατού. Η Διεθνής Αμνηστία ζητά να διερευνηθούν με ανεξάρτητο και εξαντλητικό τρόπο και να αποδοθούν τυχόν ποινικές και πειθαρχικές ευθύνες.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στη Θέουτα μεταξύ 10 και 15 Σεπτεμβρίου. Η οργάνωση πήρε συνεντεύξεις από περισσότερα από 65 άτομα και συνέλεξε 22 άμεσες μαρτυρίες που αποδίδουν σε στρατιωτικούς ξυλοδαρμούς, παρενόχληση, εξευτελισμούς, κλοπές χρημάτων και κατάσχεση ή καταστροφή κινητών τηλεφώνων. Η οργάνωση έχει καταγράψει τραύματα που συμπίπτουν με τις μαρτυρίες των μεταναστών.
Μεταξύ των καταγεγραμμένων περιστατικών περιλαμβάνεται και εκείνο ενός νεαρού Μαροκινού που είπε ότι επί 25 ημέρες δεν μπορεί να περπατήσει αφού στρατιωτικός τον έσπρωξε από ύψος τουλάχιστον έξι μέτρων ενώ κοιμόταν κοντά στο εκκλησάκι του Σαν Αντόνιο. Άλλοι δύο νεαροί περιέγραψαν ότι δέχθηκαν χτυπήματα με γκλοπ και μπουνιές ενώ ήταν ακινητοποιημένοι με πλαστικές χειροπέδες. Η Αμνηστία δηλώνει ότι διαπίστωσε τα σημάδια που άφησαν αυτά τα δεσίματα στους καρπούς τους.
Η οργάνωση καταγγέλλει επίσης πιθανές παράνομες απελάσεις. Σύμφωνα με μαρτυρίες και βίντεο στα οποία λέει ότι είχε πρόσβαση, ορισμένοι στρατιωτικοί φέρονται να έδρασαν τη νύχτα και με καλυμμένα τα πρόσωπά τους, χτύπησαν τους μετανάστες πριν τους επαναπροωθήσουν συνοπτικά μέσω του φράχτη του Ταραχάλ.
Η Διεθνής Αμνηστία καταγράφει επίσης την περίπτωση ενός πολίτη από την Υεμένη, ο οποίος είχε εκφράσει την πρόθεσή του να ζητήσει διεθνή προστασία και διαβεβαιώνει ότι απελάθηκε χωρίς καμία διαδικασία. Σύμφωνα με τη μαρτυρία του, μεταφέρθηκε μαζί με δεκάδες άτομα μέχρι τα σύνορα και παραδόθηκε στην μαροκινή αστυνομία. Η οργάνωση δηλώνει ότι είχε πρόσβαση σε έγγραφα που επιβεβαιώνουν την εκδοχή του.
«Έχουμε εντολές ώστε να μην αισθάνονται άνετα»
Η έρευνα της Διεθνούς Αμνηστίας καταγράφει επίσης καταγγελίες για παρενόχληση με ρατσιστικά, ξενοφοβικά και ισλαμοφοβικά χαρακτηριστικά, που δεν αφορούσε μόνο μετανάστες. Σύμφωνα με την οργάνωση, κάτοικοι της Θέουτα με διαφορετικό φυλετικό υπόβαθρο ή που θεωρούνται μαροκινής καταγωγής, φέρονται να έχουν υποβληθεί σε ελέγχους ταυτότητας ή σε περιορισμούς για την πρόσβασή τους σε ορισμένες περιοχές της πόλης, καταστήματα και σούπερ μάρκετ.
Η ίδια έκθεση αναφέρει ότι μέλη της οργάνωσης έγιναν μάρτυρες ενός τέτοιου επεισοδίου. Κατά την επίσκεψή της, αρκετοί στρατιωτικοί πλησίασαν μια ομάδα φυλετικά στοχοποιημένων ατόμων που συζητούσαν καθισμένα σε ένα παγκάκι κοντά στο κέντρο της πόλης, τα ρώτησαν αν «είναι από εδώ» και τους διέταξαν να αποχωρήσουν.
Όταν οι ερευνητές ρώτησαν γιατί τους υποχρέωναν να εγκαταλείψουν το σημείο, ένας από τους στρατιωτικούς απάντησε: «Έχουμε εντολές ώστε να μην αισθάνονται άνετα».
Η αντιπροσωπεία της Διεθνούς Αμνηστίας διαβεβαιώνει ότι επίσης υπέστη παρενόχληση κατά τη διάρκεια της έρευνάς της. Στις 11 Σεπτεμβρίου, ενώ αμφισβητούσε την απομάκρυνση ανθρώπων που θεωρούνταν μετανάστες από τις γύρω περιοχές του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου της Θέουτα, τα μέλη της ταυτοποιήθηκαν από την Εθνική Αστυνομία και δέχθηκαν ύβρεις από μια ομάδα στρατιωτικών που περιπολούσε γύρω από την υγειονομική μονάδα.
Αιτούντες άσυλο χωρίς καταγραφή
Η Αμνηστία προειδοποιεί επίσης για πιθανές παραβιάσεις του δικαιώματος στο άσυλο. Κατά την επίσκεψή της πήρε συνέντευξη από άτομα προερχόμενα από χώρες σε σύγκρουση, όπως η Σομαλία και η Υεμένη, τα οποία είχαν φτάσει στη Θέουτα πριν από τις 30 Ιουλίου και των οποίων οι διαδικασίες διεθνούς προστασίας, σύμφωνα με την οργάνωση, δεν είχαν ακόμη ξεκινήσει.
Η οργάνωση αναφέρει ότι ορισμένοι από αυτούς δεν είχαν καν κληθεί σε συνέντευξη για να εντοπιστούν πιθανές καταστάσεις ευαλωτότητας ούτε είχαν λάβει επαρκή ενημέρωση για τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να ζητήσουν διεθνή προστασία.
Η έρευνα επισημαίνει επίσης την κατάσταση των ανηλίκων που παραμένουν στη Θέουτα. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που συνέλεξε η Αμνηστία, 2.383 ασυνόδευτοι ανήλικοι μετανάστες έχουν καταγραφεί και μεταξύ 500 και 700 εξακολουθούν να ζουν στον δρόμο χωρίς καμία μορφή προστασίας. Ορισμένοι είναι μόλις 12 ή 13 ετών.
Η Αμνηστία διαβεβαιώνει ότι μίλησε με ασυνόδευτους ανηλίκους που πηγαίνουν σχεδόν καθημερινά σε αστυνομικά τμήματα για να ζητήσουν προστασία και οι οποίοι, σύμφωνα με τις μαρτυρίες τους, απορρίπτονται επανειλημμένα. Η οργάνωση υποστηρίζει ότι αυτή η κατάσταση παραβιάζει τις υποχρεώσεις προστασίας που πρέπει να ενεργοποιούνται όταν οι αρχές βρίσκονται μπροστά σε ανήλικο χωρίς κηδεμόνα.
Η κατάσταση επηρεάζει και εκατοντάδες γυναίκες. Η οργάνωση υπολογίζει ότι περίπου 800, κάποιες συνοδευόμενες από τα παιδιά τους, παραμένουν στον δρόμο. Κατά την επίσκεψή της βρήκε οικογένειες να κοιμούνται στο ύπαιθρο και άλλες να στεγάζονται σε αυτοσχέδιους χώρους χωρίς ντους ή τουαλέτες.
Η Διεθνής Αμνηστία ζητά να διερευνηθούν οι καταγγελίες
Μετά την έρευνά της, η Διεθνής Αμνηστία έχει αποστείλει επιστολές στον πρωθυπουργό της Ισπανίας και στον πρόεδρο της κυβέρνησης της Θέουτα για να τους μεταφέρει τα συμπεράσματά της και να ζητήσει επείγοντα μέτρα.
Η οργάνωση ζητά μια έρευνα «άμεση, αμερόληπτη, ανεξάρτητη και διεξοδική» για τις καταγγελίες περί κακοποιήσεων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που μπορεί να συνιστούν βασανιστήρια ή άλλες μορφές σκληρής, απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης. Ζητά επίσης οι στρατιωτικοί που φέρονται να εμπλέκονται σε επιθέσεις να απομακρυνθούν προσωρινά μέχρι να αποσαφηνιστούν τα γεγονότα και να αποδοθούν τυχόν ποινικές και πειθαρχικές ευθύνες.
Η οργάνωση αναγνωρίζει πάντως την πολυπλοκότητα της κατάστασης που αντιμετωπίζουν οι ισπανικές Ένοπλες Δυνάμεις και τα σώματα ασφαλείας που έχουν αναπτυχθεί στη Θέουτα και υπενθυμίζει ότι πάνω από 30 μετανάστες έχουν συλληφθεί για επιθέσεις σε στρατιωτικούς. Τονίζει όμως ότι αυτή η κατάσταση δεν απαλλάσσει τους εκπροσώπους του κράτους από την υποχρέωσή τους να σέβονται την εθνική και διεθνή νομοθεσία και τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Το euronews επικοινώνησε με το Υπουργείο Άμυνας για να λάβει τη δική του εκδοχή των γεγονότων, ωστόσο προς το παρόν δεν έχουμε λάβει κάποιο σχόλιο.