Τα βασικά σημεία από τις συζητήσεις με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, επιτρόπους, υπουργούς και εκπροσώπους της βιομηχανίας
Είναι η Ευρώπη έτοιμη να υπερασπιστεί τον εαυτό της;
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Αυτό ήταν το κεντρικό ερώτημα στο Euronews Defence and Space Summit, που έφερε στο ίδιο τραπέζι υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, βουλευτές και επικεφαλής της βιομηχανίας, καθώς η Ευρώπη παλεύει με την ανάγκη επανεξοπλισμού και αποτροπής πιθανών απειλών.
Η πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία έχει ανατρέψει το σκηνικό ασφάλειας στην Ευρώπη, αποκαλύπτοντας χρόνιες αδυναμίες και αναγκάζοντας τις κυβερνήσεις να ξανασκεφτούν τις αμυντικές δαπάνες, τις στρατιωτικές δυνατότητες και τη βιομηχανική τους βάση.
Καθώς η Ρωσία συνεχίζει τον πόλεμο στην Ουκρανία και οι υβριδικές επιθέσεις εναντίον ευρωπαίων συμμάχων πολλαπλασιάζονται, η πίεση για δράση αυξάνεται.
Ακολουθούν πέντε βασικές στιγμές από τη σύνοδο της Τετάρτης.
Ο Ράντεφ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου
Ο πρωθυπουργός της Βουλγαρίας Ρούμεν Ράντεφ ήταν ένας από τους πλέον αναμενόμενους ομιλητές της ημέρας. Την Τετάρτη αμφισβήτησε τη στρατηγική της ΕΕ για τη στήριξη της Ουκρανίας, χαρακτηρίζοντάς την αποτυχημένη προσπάθεια «ειρήνης διά της ισχύος».
«Ο πόλεμος στην Ουκρανία αμφισβήτησε την κριτική μας σκέψη και τη ρεαλιστική μας προσέγγιση», είπε.
«Μας δοκίμασε στην ικανότητά μας να αξιολογούμε το στρατηγικό κέντρο βάρους του αντιπάλου. Μας δοκίμασε, πάνω απ’ όλα, στην ικανότητά μας να διαμορφώνουμε ρεαλιστικούς πολιτικούς στόχους, να τους μεταφράζουμε σε στέρεη στρατιωτική στρατηγική και να ορίζουμε την επιθυμητή τελική κατάσταση».
Ο Ράντεφ ζήτησε πιο ενεργό διπλωματικό διάλογο με το Κρεμλίνο για να τερματιστεί ο πόλεμος και να αποτραπεί αυτό που περιέγραψε ως το «χειρότερο σενάριο» μιας πυρηνικής επίθεσης εναντίον της Ευρώπης.
Η Ρωσία ελέγχει το μεγαλύτερο πυρηνικό οπλοστάσιο στον κόσμο, με εκτιμώμενες 4.400 πυρηνικές κεφαλές σε αποθήκευση, εκ των οποίων 1.796 έχουν αναπτυχθεί στρατηγικά.
«Υπάρχει το πυρηνικό χαρτί», είπε ο Ράντεφ.
«Πρέπει να το έχουμε υπόψη μας. Δεν μπορούμε να κλείνουμε τα μάτια στο γεγονός ότι υπάρχουν πυρηνικά όπλα στην ήπειρό μας, ότι υπάρχουν πυρηνικά όπλα στο οπλοστάσιο της Ρωσίας. Και αυτό είναι μέρος των υπολογισμών του παιχνιδιού».
Οι δηλώσεις του έγιναν λίγες ώρες αφότου το Reuters μετέδωσε ότι η Ρωσία είχε αποστείλει έγγραφο με απειλή πως θα «χρησιμοποιήσει όλο το οπλοστάσιο δυνάμεων και δυνατοτήτων που διαθέτει, συμπεριλαμβανομένων των πυρηνικών όπλων» για να υπερασπιστεί την επικράτειά της.
Ο Ρούτε καθησυχάζει τους συμμάχους
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε πήρε τον λόγο μετά τον Ράντεφ, στέλνοντας στη Μόσχα ένα πολύ διαφορετικό μήνυμα: «Σταματήστε τις πυρηνικές απειλές».
Ο Ρούτε αρνήθηκε να σχολιάσει το έγγραφο στο οποίο αναφέρεται, αλλά έδωσε μια εικόνα της αντίδρασης του ΝΑΤΟ προς τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν.
«Ο Πούτιν ξέρει ότι δεν μπορεί ποτέ να νικήσει το ΝΑΤΟ, επομένως δεν το παίρνω στα σοβαρά», είπε. «Φυσικά, έπρεπε να απαντήσουμε και να του καταστήσουμε σαφές ότι το ΝΑΤΟ είναι αμυντική συμμαχία».
«Πιστεύω ότι ο καλύτερος τρόπος να το αντιμετωπίσουμε είναι να κρατήσουμε μια κάποια ψυχραιμία», πρόσθεσε.
Ο Ρούτε αναφέρθηκε επίσης στην αύξηση των υβριδικών επιθέσεων που στοχοποιούν τους συμμάχους της Ουκρανίας, όπως ο εμπρησμός σε εταιρεία αμυντικών ρομποτικών συστημάτων στην Εσθονία και η απόπειρα επίθεσης με drone στο αεροδρόμιο της Λειψίας στη Γερμανία.
Περιέγραψε τα περιστατικά ως προσπάθειες του Πούτιν να αποσπάσει την προσοχή από το ακινητοποιημένο μέτωπο, να ρηγματώσει τη δυτική ενότητα και να υπονομεύσει τη στρατιωτική στήριξη προς το Κίεβο.
Θέλοντας να καθησυχάσει τους συμμάχους, ο Ρούτε είπε: «Δεν υπάρχει άμεση απειλή για το έδαφος του ΝΑΤΟ».
«Θα υπερασπιστούμε κάθε σπιθαμή εδάφους του ΝΑΤΟ, κάθε τετραγωνικό χιλιόμετρο, κάθε τετραγωνικό μίλι», είπε. «Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Πούτιν το γνωρίζει. Άρα αυτή η απειλή δεν υφίσταται. Και αν συμβεί οτιδήποτε, είμαστε έτοιμοι να το αντιμετωπίσουμε».
Ο Ρούτε εξήρε τα κέρδη της Ουκρανίας στο πεδίο της μάχης και τα πλήγματα σε βάθος μέσα στη Ρωσία, αλλά υπογράμμισε μια κρίσιμη αδυναμία: την αεράμυνα.
Η Ρωσία έχει εξαπολύσει συνεχείς αεροπορικές επιθέσεις για να πλήξει ουκρανικές πόλεις, ασκώντας πίεση στα αποθέματα αναχαιτιστικών συστημάτων αεράμυνας του Κιέβου.
«Είναι κρίσιμο τώρα να διατηρήσουμε την Ουκρανία ισχυρή», είπε ο Ρούτε, καλώντας τους συμμάχους να στείλουν αναχαιτιστικά Patriot. «Όμως η Ουκρανία δεν τα πάει χειρότερα τώρα απ’ ό,τι πριν από κάποιο διάστημα».
Ο Φράνκεν προειδοποιεί για «σκοτεινό χειμώνα»
Παρά τις διαβεβαιώσεις, η ανησυχία για την ασφάλεια της Ευρώπης εντείνεται.
Ο υπουργός Άμυνας του Βελγίου Τέο Φράνκεν προειδοποίησε ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει έναν «σκοτεινό χειμώνα» κλιμακούμενης παρέμβασης.
«Ρωσία, αεροπορική επίθεση, αεροπορική επίθεση, αεροπορική επίθεση. Αυτή είναι η μεγαλύτερη απειλή. Άρα χρειαζόμαστε αντιαεροπορική άμυνα, αντιαεροπορική άμυνα, αντιαεροπορική άμυνα», είπε ο Φράνκεν στη σύνοδο.
«Πρέπει να έχουμε περισσότερα αποθέματα, περισσότερη παραγωγή, να αυξήσουμε την παραγωγή και να διαθέτουμε μεγάλη βιομηχανική βάση. Όλα πρέπει να γίνουν πιο γρήγορα».
Ο Φράνκεν είπε ότι η Ρωσία διαθέτει δεκαετίες εμπειρίας στον υβριδικό πόλεμο και υποστήριξε πως η Ευρώπη πρέπει να αξιοποιήσει την πολεμική εμπειρία της Ουκρανίας για να συμβαδίσει με την ταχύτατα εξελισσόμενη τεχνολογία.
«Δεν θέλω να έχουμε 200.000 drones κάπου σε μια αποθήκη και σε δύο μήνες να μην μπορούν καν να χρησιμοποιηθούν γιατί θα είναι ξεπερασμένα. Πρέπει λοιπόν να προσαρμοστούμε», είπε.
Ο Φράνκεν αναγνώρισε επίσης τη μακροχρόνια υποεπένδυση του Βελγίου στην άμυνα.
«Ήμασταν σαν τον χειρότερο μαθητή της τάξης του ΝΑΤΟ. Είχαμε 1% του ΑΕΠ σε αμυντικές δαπάνες», είπε, προσθέτοντας ότι έκτοτε οι δαπάνες έχουν διπλασιαστεί.
«Όμως δεν μπορώ σε 18 μήνες να διορθώσω όσα έχουν παραμεληθεί επί 40 χρόνια».
Ο Πάζντερ στοχεύει το «Made in Europe»
Η ευρωπαϊκή ασφάλεια παραμένει στενά συνδεδεμένη με τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη του ΝΑΤΟ.
Οι σχέσεις μεταξύ Ουάσινγκτον και ευρωπαϊκών πρωτευουσών δοκιμάζονται επανειλημμένα από τότε που ο Ντόναλντ Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο και ακολουθεί μια ατζέντα «America First».
Ο Μάθιου Γουίτακερ, πρέσβης των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, προσπάθησε να καθησυχάσει τους Ευρωπαίους συμμάχους ότι η Ουάσινγκτον παραμένει δεσμευμένη στην ασφάλειά τους.
«Δεν κάνουμε πίσω. Ζητάμε απλώς από τους συμμάχους μας να κάνουν βήμα μπροστά και να σταθούν δίπλα μας», είπε. «Επιμένουμε ότι θα παραμείνουμε ενεργοί στην Ευρώπη».
Ο Άντριου Πάζντερ, πρέσβης των ΗΠΑ στην ΕΕ, υιοθέτησε πιο συγκρουσιακό τόνο, ασκώντας κριτική στην προσπάθεια της Ένωσης να δώσει προτεραιότητα σε προϊόντα «Made in Europe» στις δημόσιες συμβάσεις, συμπεριλαμβανομένης της άμυνας.
Η πολιτική αυτή, που ξεκίνησε από τη Γαλλία, έχει βρει υποστηρικτές και σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, αν και το ακριβές της πεδίο παραμένει αντικείμενο διαφωνιών.
«Όταν οι ανθρώπινες ζωές διακυβεύονται, η λύση πρέπει να καθορίζεται από τις δυνατότητες και τη διαθεσιμότητα, όχι από τη γεωγραφία», είπε ο Πάζντερ.
«Μια επίθεση από έναν ισχυρό αντίπαλο σε ένα κράτος μέλος, κι όλοι θα χαρούμε που επικεντρωθήκαμε στην υπεροχή των όπλων και όχι στην περιφερειακή οικονομία».
Ο Πάζντερ αντίθετα προέβαλε μια προσέγγιση «Made in NATO», η οποία θα έδινε στις αμερικανικές αμυντικές εταιρείες μεγαλύτερη πρόσβαση στις προμήθειες της ΕΕ.
«Είμαστε ισχυρότεροι όταν δουλεύουμε μαζί», είπε, καλώντας σε μια συμμαχία που θα αντιμετωπίζει τους αντιπάλους της με «ενότητα και δύναμη, αντί για διαίρεση και ιδιοτέλεια».