Η προσωρινή πρόεδρος της Βενεζουέλας ζητά αναθεώρηση του νόμου κατά του μίσους του 2017, ώστε να αποποινικοποιηθούν πράξεις και να αλλάξει το ποινικό σύστημα, μετά από κριτική για τη χρήση του σε διώξεις δημοσιογράφων και αντιφρονούντων
Η υπηρεσιακή πρόεδρος της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροντρίγκεζ, ζήτησε από το Κοινοβούλιο μερική αναθεώρηση του αποκαλούμενου «Συνταγματικού Νόμου κατά του Μίσους, για την Ειρηνική Συνύπαρξη και την Ανοχή», που εγκρίθηκε το 2017 και έκτοτε έχει αμφισβητηθεί από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την αντιπολίτευση για τον τρόπο που εφαρμόζεται σε βάρος επικριτικών φωνών.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σε επιστολή που απηύθυνε στον αδελφό της και πρόεδρο της Εθνικής Συνέλευσης, Χόρχε Ροντρίγκεζ, η πρόεδρος προτείνει «να προχωρήσουμε στην αποποινικοποίηση των συμπεριφορών που προβλέπονται» στον νόμο, στο πλαίσιο μέτρων που αποσκοπούν στο «να μετασχηματιστεί το σύστημα ποινικής δικαιοσύνης» και να ευνοηθεί η «επανεύρεση και δημοκρατική συνύπαρξη» στη χώρα.
Το αίτημα, που δόθηκε στη δημοσιότητα την Τρίτη στο κανάλι στο Telegram της Ντέλσι Ροντρίγκεζ αν και φέρει ημερομηνία Δευτέρας, ζητεί η πρωτοβουλία να εξεταστεί με κατεπείγουσα διαδικασία. Η υπηρεσιακή πρόεδρος υποστηρίζει ότι η μεταρρύθμιση θα συμβάλει στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς και στην τόνωση της δημοκρατικής ζωής. Ο Χόρχε Ροντρίγκεζ είχε ήδη παραδεχθεί τον Φεβρουάριο την κακή χρήση της συγκεκριμένης νομοθεσίας και είχε ανοίξει τον δρόμο για την τροποποίησή της.
Ο αποκαλούμενος «νόμος κατά του μίσους» εγκρίθηκε τον Νοέμβριο του 2017 από τη Συντακτική Εθνική Συνέλευση, που είχε προωθήσει ο τσαβισμός και η οποία συγκροτήθηκε το ίδιο έτος παράλληλα με το Κοινοβούλιο που είχε εκλεγεί στις κάλπες και τότε βρισκόταν υπό τον έλεγχο της αντιπολίτευσης. Η έγκρισή του ήρθε μετά από αρκετούς μήνες αντικυβερνητικών διαδηλώσεων που οδήγησαν σε μια βαθιά πολιτική κρίση στη Βενεζουέλα.
Τι τιμωρεί και γιατί ζητείται η αναθεώρησή του
Ο τότε πρόεδρος Νικολάς Μαδούρο είχε ζητήσει την υιοθέτηση μέτρων κατά των μηνυμάτων που το κυβερνών στρατόπεδο συνέδεε με το κύμα κινητοποιήσεων που καταγράφηκε μεταξύ Απριλίου και Αυγούστου του 2017.
Ο νόμος δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα στις 8 Νοεμβρίου 2017. Το άρθρο 20 του προβλέπει ποινές από 10 έως 20 χρόνια φυλάκισης για όποιον προωθεί το μίσος ή τη βία λόγω ένταξης σε κοινωνική, εθνοτική, θρησκευτική ή πολιτική ομάδα ή λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού, και ορίζει ότι τα συγκεκριμένα αδικήματα δεν παραγράφονται. Ο νόμος υποχρεώνει επίσης τα μέσα ενημέρωσης και τα κοινωνικά δίκτυα να αποσύρουν αυτά τα μηνύματα μέσα σε έξι ώρες, με την απειλή προστίμων, και προβλέπει το μπλοκάρισμα ιστοτόπων.
Οι επικρίσεις διατυπώθηκαν από την αρχή. Η Relatoría για την Ελευθερία της Έκφρασης της CIDH προειδοποίησε ότι οι διατάξεις του ήταν αόριστες και υπερβολικά ευρείες και επέτρεπαν την τιμωρία νόμιμων εκφράσεων. Η οργάνωση Espacio Público κατέγραψε περισσότερες από 120 περιπτώσεις παραβίασης της ελευθερίας της έκφρασης που συνδέονται με τον νόμο μεταξύ 2017 και 2024. Μία από αυτές ήταν η υπόθεση του ακτιβιστή Nelson Piñero, ο οποίος καταδικάστηκε τον Φεβρουάριο του 2025 σε 15 χρόνια φυλάκισης για όσα ανάρτησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Η επίσημη ρητορική έχει αλλάξει φέτος. Τον Φεβρουάριο, ο Χόρχε Ροντρίγκεζ αναγνώρισε μια «κακή χρήση» του νόμου και ανακοίνωσε ότι θα επανεξεταστεί. Τώρα, η Delcy Rodríguez έχει ζητήσει από τη Συνέλευση μια μερική μεταρρύθμιση, ώστε να αποποινικοποιηθούν ορισμένες συμπεριφορές και να διορθωθούν οι παρεκκλίσεις στην εφαρμογή του. Οι πρώτες πληροφορίες δεν διευκρινίζουν ποια άρθρα θα θιγούν. Η Ντέλσι Ροντρίγκεζ προήδρευε της Συντακτικής Εθνικής Συνέλευσης όταν εγκρίθηκε ο νόμος.