Αφορά στη μη ορθή εφαρμογή της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για την υγειονομική ταφή και τη διαχείριση των αποβλήτων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να παραπέμψει την Ελλάδα και την Κύπρο στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κρίνοντας ότι δεν εφαρμόζουν ορθά την ευρωπαϊκή νομοθεσία για την υγειονομική ταφή και τη διαχείριση των αποβλήτων.
Η παραπομπή αφορά τη μη συμμόρφωση με την οδηγία 1999/31/ΕΚ για την υγειονομική ταφή των αποβλήτων και την οδηγία 2008/98/ΕΚ-πλαίσιο για τα απόβλητα.
Η οδηγία για την υγειονομική ταφή θέτει συγκεκριμένα πρότυπα λειτουργίας για τους χώρους υγειονομικής ταφής, με στόχο την προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος. Προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι στους χώρους υγειονομικής ταφής πρέπει να οδηγούνται μόνο απόβλητα που έχουν προηγουμένως υποστεί την απαιτούμενη επεξεργασία.
Παράλληλα, η οδηγία-πλαίσιο για τα απόβλητα αποσκοπεί στην πρόληψη και τη μείωση της παραγωγής αποβλήτων και απαιτεί από τα κράτη μέλη να διαχειρίζονται και να ανακτούν τα απόβλητα κατά τρόπο που δεν θέτει σε κίνδυνο την ανθρώπινη υγεία ούτε το περιβάλλον. Παράλληλα, απαγορεύει την εγκατάλειψη, την απόρριψη και την ανεξέλεγκτη διάθεση αποβλήτων.
Ελλάδα: Μη συμμόρφωση σε 66 από τους 81 χώρους υγειονομικής ταφής
Σε ό,τι αφορά στην Ελλάδα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε αποστείλει προειδοποιητική επιστολή τον Νοέμβριο του 2021 και αιτιολογημένη γνώμη τον Δεκέμβριο του 2024.
Η διαδικασία αφορούσε ελλείψεις σε 84 χώρους υγειονομικής ταφής, καθώς και την απουσία ενός ολοκληρωμένου και κατάλληλου δικτύου εγκαταστάσεων διαχείρισης αποβλήτων που να αξιοποιεί τις βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές.
Μετά την αξιολόγηση των απαντήσεων των ελληνικών αρχών και των διαθέσιμων στοιχείων, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι τρεις χώροι υγειονομικής ταφής έχουν κλείσει.
Από τους υπόλοιπους 81 χώρους, ωστόσο, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι 66 δεν συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, ποσοστό που ανέρχεται σε 81%.
Κύπρος: Το 21% των αποβλήτων καταλήγει σε ταφή χωρίς προηγούμενη επεξεργασία
Για την Κύπρο, η Επιτροπή είχε αποστείλει προειδοποιητική επιστολή τον Δεκέμβριο του 2021 και αιτιολογημένη γνώμη τον Δεκέμβριο του 2024.
Η διαδικασία αφορούσε, μεταξύ άλλων, τη μη υποβολή των αποβλήτων στην απαιτούμενη επεξεργασία πριν από την υγειονομική ταφή τους, καθώς και την απουσία ολοκληρωμένου δικτύου εγκαταστάσεων διαχείρισης αποβλήτων.
Μετά την εξέταση των απαντήσεων των κυπριακών αρχών και των διαθέσιμων στοιχείων, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι το 21% των αποβλήτων που παράγονται στην Κύπρο καταλήγει σε χώρους υγειονομικής ταφής χωρίς προηγούμενη επεξεργασία.
Ανεπαρκής η δυναμικότητα των εγκαταστάσεων
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει παράλληλα ότι και στις δύο χώρες η δυναμικότητα των εγκαταστάσεων επεξεργασίας αποβλήτων πριν από την υγειονομική ταφή είναι ανεπαρκής για την επεξεργασία των μεικτών αστικών αποβλήτων.
Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία και τις απαντήσεις των ελληνικών και κυπριακών αρχών, η Επιτροπή έκρινε ότι τα μέτρα που έχουν ληφθεί μέχρι σήμερα για την αντιμετώπιση των προβλημάτων δεν επαρκούν.
Ως αποτέλεσμα, αποφάσισε να παραπέμψει την Ελλάδα και την Κύπρο στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το ευρωπαϊκό πλαίσιο για τα απόβλητα
Η Ευρωπαϊκή Ένωση παράγει περίπου 2,5 δισεκατομμύρια τόνους αποβλήτων ετησίως, γεγονός που δημιουργεί σημαντικές προκλήσεις για τη διαχείρισή τους.
Η οδηγία-πλαίσιο για τα απόβλητα καθορίζει τις βασικές αρχές και έννοιες που διέπουν τη διαχείριση των αποβλήτων στην ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των κανόνων για την πρόληψη, την ανακύκλωση και την ανάκτηση, καθώς και της λεγόμενης «ιεράρχησης των αποβλήτων».
Βασικός στόχος της ευρωπαϊκής νομοθεσίας είναι να περιορίζονται οι κίνδυνοι για την ανθρώπινη υγεία και να αποτρέπονται οι επιπτώσεις στο περιβάλλον.
Από την πλευρά της, η οδηγία για την υγειονομική ταφή προβλέπει αυστηρές λειτουργικές απαιτήσεις για τους χώρους ταφής αποβλήτων. Στόχος είναι η προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος και η πρόληψη ή ο περιορισμός των αρνητικών επιπτώσεων στα επιφανειακά και υπόγεια ύδατα, το έδαφος και τον αέρα.