Στο διαδίκτυο κυκλοφορούν ισχυρισμοί ότι η ΕΕ απειλεί να μπλοκάρει κονδύλια για τη Σαξονία-Άνχαλτ μετά τη νίκη της ακροδεξιάς AfD, όμως δεν υπάρχουν στοιχεία που να το επιβεβαιώνουν.
Προσπαθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις Βρυξέλλες να παγώσει κονδύλια της ΕΕ προς ένα γερμανικό κρατίδιο που στις αρχές Σεπτεμβρίου ψήφισε το ακροδεξιό κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD);
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σύμφωνα με πολλές αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, που συγκεντρώνουν χιλιάδες προβολές, «likes» και κοινοποιήσεις και συχνά συνοδεύονται από φωτογραφία της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αυτό ακριβώς συμβαίνει.
Οι αναρτήσεις υποστηρίζουν ότι εκατομμύρια, ή ακόμη και δισεκατομμύρια, ευρώ μπορεί να παρακρατηθούν από το κρατίδιο της Σαξονίας-Άνχαλτ, στην ανατολικοκεντρική Γερμανία, μετά τη συντριπτική νίκη της AfD στις εκλογές της 6ης Σεπτεμβρίου.
Ωστόσο, οι 39 έδρες που κέρδισε το κόμμα δεν αρκούν για να εξασφαλίσει πλειοψηφία, παρότι η AfD πήρε πάνω από τις διπλάσιες έδρες σε σχέση με οποιοδήποτε άλλο κόμμα.
Έκτοτε η AfD δυσκολεύεται να σχηματίσει κυβερνητικό συνασπισμό, καθώς τα υπόλοιπα κόμματα αρνούνται να συνεργαστούν μαζί της.
Η ίδια η φον ντερ Λάιεν έχει επανειλημμένα επικρίνει την AfD στο παρελθόν, ενώ το δικό της κεντροδεξιό κόμμα, η CDU, υπέστη βαριά ήττα, συγκεντρώνοντας μόλις 17,2% των ψήφων και καταλαμβάνοντας 15 έδρες. Αυτό πιθανότατα τροφοδότησε τις υποψίες στο διαδίκτυο ότι βρίσκεται πίσω από σχέδιο για πάγωμα των κονδυλίων της ΕΕ.
Ωστόσο, δεν υπάρχουν στοιχεία που να στηρίζουν έναν τέτοιο ισχυρισμό. Αντίθετα, η αφήγηση φαίνεται να ξεκινά από δήλωση του Γερμανού ευρωβουλευτή των Πρασίνων Daniel Freund, ο οποίος μετά τις εκλογές στο κρατίδιο είπε ότι θα πιέσει να παγώσουν τα ευρωπαϊκά χρήματα προς μια κυβέρνηση υπό την AfD, αν αυτή παραβιάσει ευρωπαϊκές αξίες ή κάνει κατάχρηση των κονδυλίων.
Η Σαξονία-Άνχαλτ πρόκειται να λάβει 2,95 δισ. ευρώ από κονδύλια της ΕΕ (πηγή στα Αγγλικά) στο πλαίσιο του τρέχοντος προϋπολογισμού 2021-2027. Σε αυτά περιλαμβάνονται 1,3 δισ. ευρώ από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, 571 εκατ. ευρώ από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και 594 εκατ. ευρώ από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης.
Ανά κάτοικο, η Σαξονία-Άνχαλτ επωφελείται περισσότερο από τα κονδύλια της ΕΕ σε σχέση με κάθε άλλο γερμανικό κρατίδιο, σύμφωνα με τον Freund, (πηγή στα Αγγλικά) με μέσο όρο πάνω από 650 ευρώ ανά πολίτη για όλη τη διάρκεια του προϋπολογισμού της ΕΕ.
Ο ίδιος υπενθύμισε επίσης ότι η ΕΕ έχει χρησιμοποιήσει στο παρελθόν ανάλογα μέτρα παγώματος κονδυλίων στην Πολωνία και την Ουγγαρία.
Πράγματι, οι Βρυξέλλες μπλόκαραν πριν από λίγα χρόνια χρήματα που προορίζονταν για τις δύο αυτές χώρες, λόγω ανησυχιών για το κράτος δικαίου και οπισθοχώρηση στη δημοκρατία υπό τις προηγούμενες κυβερνήσεις.
Μέρος αυτών των κονδυλίων έχει έκτοτε αποδεσμευθεί μετά από μεταρρυθμίσεις. Στην Πολωνία, για παράδειγμα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2024 απελευθέρωσε επίσημα 137 δισ. ευρώ σε κονδύλια συνοχής και μεταπανδημικής στήριξης, αφού η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ εισήγαγε εγγυήσεις για την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και το κράτος δικαίου.
Για την Ουγγαρία, παράλληλα, η Επιτροπή έχει προτείνει την αποδέσμευση μιας πρώτης δόσης 4,2 δισ. ευρώ από κονδύλια συνοχής και την αποκατάσταση της πρόσβασης σε προγράμματα όπως το Erasmus+ και το Horizon Europe.
Δισεκατομμύρια ευρώ είχαν παγώσει λόγω ανησυχιών για το κράτος δικαίου και τη διαφθορά επί της προηγούμενης κυβέρνησης του Βίκτορ Όρμπαν, όμως πρόσφατες νομοθετικές κινήσεις από την κυβέρνηση του Péter Magyar άνοιξαν τον δρόμο ώστε τα χρήματα να ξεπαγώσουν.
Παρά ταύτα, προς το παρόν η ιδέα ότι κάτι ανάλογο θα μπορούσε να συμβεί στη Σαξονία-Άνχαλτ φαίνεται να αποτελεί τη γνώμη ορισμένων ευρωβουλευτών, και όχι αποτέλεσμα συντονισμένης προσπάθειας από τις Βρυξέλλες.
Στο πλαίσιο του μηχανισμού αιρεσιμότητας για το κράτος δικαίου στην ΕΕ, η χρηματοδότηση δεν μπορεί να ανασταλεί απλώς και μόνο επειδή ένα συγκεκριμένο κόμμα αναλαμβάνει τη διακυβέρνηση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ότι μέτρα μπορούν να προταθούν μόνο όταν παραβιάσεις του κράτους δικαίου επηρεάζουν άμεσα ή δημιουργούν σοβαρό κίνδυνο να επηρεαστεί η ορθή διαχείριση του προϋπολογισμού της ΕΕ ή των οικονομικών της συμφερόντων.
Ένα τέτοιο μέτρο θα πρέπει να προταθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και να εγκριθεί τελικά από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εκπρόσωπος της κυβέρνησης της Σαξονίας-Άνχαλτ μας είπε επίσης ότι δεν έχει γνώση κάποιου σχεδίου για πάγωμα των κονδυλίων της ΕΕ που προορίζονται για το κρατίδιο.
«Στην παρούσα συγκυρία, δεν θα υπήρχε νομική βάση για μια τέτοια ενέργεια», πρόσθεσε ο εκπρόσωπος, σημειώνοντας ότι δεν έχει ακόμη σχηματιστεί νέα κυβέρνηση του κρατιδίου μετά τις εκλογές της 6ης Σεπτεμβρίου.
Πέρα από αυτή την αναμέτρηση, η AfD σημείωσε επιτυχία και σε άλλη εκλογή στο κρατίδιο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, στον βορρά, δύο εβδομάδες αργότερα. Το κόμμα της Αριστεράς, από την άλλη, κέρδισε στις εκλογές του κρατιδίου του Βερολίνου.
Στην σχετική ερώτηση του Euronews προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή η απάντηση ήταν σαφής: «Δεν εξετάζεται σε επίπεδο Επιτροπής το ενδεχόμενο δέσμευσης των κονδυλίων της ΕΕ για τη Σαξονία-Άνχαλτ. Κατά γενική πρακτική, η Επιτροπή παρακολουθεί την κατάσταση σε όλα τα κράτη μέλη και τις περιφέρειες και αναλαμβάνει δράση όπου κρίνεται απαραίτητο, σύμφωνα με τα νομικά πλαίσια που διέπουν τη χρηματοδότηση της ΕΕ. Το εκλογικό αποτέλεσμα από μόνο του δεν αποτελεί νομική βάση για την αναστολή της χρηματοδότησης της ΕΕ».